Խնամատարներ

Նախագահ Հենրի Բ. Այրինգ

Առաջին Նախագահության Առաջին Խորհրդական


Henry B. Eyring
Դուք ուժ կստանաք բայց նաև կոգեշնչվեք՝ իմանալու ծառայելու ձեր կարողության չափը:

Ես երախտապարտ եմ վայելելու ձեր ընկերակցությունն այս երեկո: Հիսուս Քրիստոսի Եկեղեցու կանայք առաջ են ընթանում դեպի քույրերի այնպիսի հասարակություն, ինչպիսին Մարգարե Ջոզեֆ Սմիթի մայրը՝ Լյուսի Մակ Սմիթն է նկարագրել այս խոսքերով. «Մենք պետք է փայփայենք միմյանց, հոգանք միմյանց մասին, սփոփենք միմյանց և ուսուցանվենք, որպեսզի բոլորս միասին նստենք երկնքում»1:

Աստծո հետ երջանիկ լինելու վիճակի բնութագիրը բաղկացած է երեք մասից: Մեկը՝ միմյանց մասին հոգալն է, մյուսը՝ միմյանց ուսուցանելն ու ուսուցանվելը: Եվ երրորդը՝ Աստծո հետ միասին նստելն է:

Այս երեկո իմ նպատակն է՝ օգնել ձեզ զգալ, որ Աստված մեծապես գնահատում և հավանություն է տալիս այն ամենին, ինչ արդեն իսկ արել եք՝ օգնելով միմյանց հասնելու այդ վեհ նպատակին: Եվ երկրորդ նպատակն է ներկայացնել, թե դեռևս ինչ է սպասվում ձեզ այդ միացյալ ծառայության գործում:

Վաղ ժամանակների քույրերի պես դուք արձագանքել եք մյուսներին օգնելուն ուղղված Տիրոջ կանչին: 1856թ. մարգարե Բրիգամ Յանգը խնդրել է Սրբերին, որ օգնության հասնեն լեռներում ձների մեջ խարխափող ձեռնասայլերով ռահվիրաներին: Այդ կարիքի պահին, գերագույն համաժողովի ժամանակ, նա ասաց անդամներին. «Ձեր հավատքը, կրոնը և դավանանքը երբեք չի փրկի ձեր հոգին Աստծո սելեստիալ թագավորությունում, եթե դուք կյանքի չկոչեք այն սկզբունքները, որ ես այժմ ուսուցանում եմ ձեզ: Գնացեք և բերեք տափաստանում գտնվողներին, և լիարժեք հոգ տարեք այն ամենի համար, ինչը մենք կոչում ենք նյութական կարիքներ այլապես ձեր հավատքն ապարդյուն կլինի»2:

Յուտայում հարյուրավոր կանայք արձագանքեցին այդ կոչին: Չնայած իրենց աղքատությանը, նրանք բեռնակառքերը լցրեցին այն ամենով, ինչ խնայել էին և ինչ կարող էին հավաքել մյուսներից, որպեսզի սփոփեին նեղության մեջ գտնվողներին: Այդ քաջարի քույրերից մեկն արձանագրել է. «Ես երբեք ավելի մեծ բավարարվածություն, և ինչու չէ, նաև հաճույք չեմ զգացել իմ կյանքում կատարած որևէ այլ աշխատանքից, որտեղ նման համերաշխություն էր տիրում»3:

Երբ փրկարար աշխատանքներն ավարտվել էին և ձյունը հալվել էր, այդ նույն քույրը գրեց իր հավատարիմ սրտից բխող հարցը. «Ո՞րն է հաջորդ բանը, որ կամեցող ձեռքերը պետք է անեն»4:

Մեր ժամանակներում, քաջարի քույրերի խմբերը ողջ երկրագնդով մեկ իրենց հավատքը գործի են դրել հարյուրավոր վայրերում: Եվ իրենց սրտերում և աղոթքներում նրանք նույն հարցն են ուղղում ծառայության կյանքի վերաբերյալ:

Ձեզանից յուրաքանչյուրը գտնվում է դեպի հավերժական կյանք տանող իր ճամփորդության յուրահատուկ փուլում: Ոմանք ունեն տարիների փորձ, իսկ մյուսները գտնվում են իրենց մահկանացու աշակերտության վաղ փուլում: Յուրաքանչյուրդ առանձնահատուկ անձնական պատմություն և դժվարություններ ունի: Սակայն բոլորդ քույրեր եք և սիրելի դուստրերն եք մեր Երկնային Հոր, ով ճանաչում և հետևում է ձեզանից յուրաքանչյուրին:

Այն, ինչ դուք միասին հրաշալիորեն անում եք՝ միմյանց փայփայելը, հսկելը և սփոփելն է: Մեկ ամիս առաջ մի քրոջը մատուցած ձեր ծառայության այդ եռակի հրաշքի ականատեսն եմ եղել ես: Որպես նրա հայր, շնորհակալություն եմ հայտնում ձեզ և ցանկանում եմ իմ գոհությունը հայտնել Աստծուն, որ ուղղորդել էր մի այցելող ուսուցչի:

Մեր դուստրը՝ Էլիզաբեթը, ով ապրում է մեկ ուրիշ նահանգում և այլ ժամանակային գոտում, տանն էր իր երեքամյա դստեր հետ: Նրա մյուս երեխան արդեն մեկ շաբաթ էր, մանկապարտեզ էր հաճախում: Էլիզաբեթը վեց ամսական հղի էր, և սպասում էր իր երրորդ զավակի լույս աշխարհ գալուն, որը բժիշկների կանխորոշմամբ աղջիկ էր: Նրա ամուսինը՝ Ջոշուան, գնացել էր աշխատանքի:

Երբ նա նկատեց, որ արյունահոսում է և որ այն գնալով սաստկանում է, նա զանգահարեց ամուսնուն: Վերջինս խորհուրդ տվեց կնոջը զանգահարել շտապ օգնություն, իսկ ինքը շտապեց նրան դիմավորել հիվանդանոցում, որը 20 րոպե հեռավորության վրա էր գտնվում իրենց տնից: Մինչ կհասցներ զանգել, Էլիզաբեթը լսեց դռան թակոցը:

Դռան շեմին նա զարմանքով տեսավ Սփոփող Միության իր ընկերակից այցելող ուսուցչին: Նրանք այդ առավոտ ոչ մի պայմանավորվածություն չունեին, պարզապես այդ քույրը զգացել էր, որ պետք է գար Էլիզաբեթին տեսակցելու:

Քույրը օգնեց Էլիզաբեթին նստել մեքենա: Նրանք հասան հիվանդանոց Ջոշուայի հիվանդանոց ժամանելուց մի քանի րոպե առաջ: Բժիշկներն ընդամենը 20 րոպեում որոշեցին վիրահատական եղանակով հանել երեխային՝ փրկելով Էլիզաբեթի և նրա մանկան կյանքը: Այսպիսով, ժամկետից 15 շաբաթ առաջ բարձրաձայն ճչալով մի փոքրիկ աղջիկ լույս եկավ աշխարհ: Նա կշռում էր 765գ, սակայն կենդանի մնաց մայրիկի հետ միասին:

Լյուսի Մակ Սմիթի խոսքերը մասամբ իրականացան այդ օրը: Սփոփող Միության հավատարիմ անդամը Սուրբ Հոգու հուշումով հսկեց, փայփայեց և սփոփեց Աստծո արքայության իր քրոջը: Նա և տասնյակ հազարավորներ, ովքեր նման ոգեշնչված ծառայություն էին մատուցել սերունդներ շարունակ, արժանացել են ոչ միայն նրանց, ում օգնել են, և իրենց սիրելիների շնորհակալությանը, այլ նաև Տիրոջ երախտագիտությանը:

Դուք հիշում եք Նրա երախտիքի խոսքերն ուղղված նրանց, ովքեր գնահատանքի գրեթե չեն արժանանում իրենց բարյացակամության համար. «Թագավորն էլ կպատասխանե և կասե նրանց. Ճշմարիտ ասում եմ ձեզ, որովհետև այս իմ փոքր եղբայրներից մեկին արիք, ինձ արիք»5:

Իսկ Սփոփող Միության մեկ քրոջ ժամանակին օգնության հասնելու հրաշքը բազմապատկվում է քույրերի համերաշխ միության ուժի շնորհիվ: Ահա երեխայի ծննդից մի քանի ժամ անց Էլիզաբեթին և Ջոշուային իրենց եպիսկոպոսի կողմից ուղարկված նամակից մի հատված. «Սփոփող Միության նախագահը վերահսկում է ամեն ինչ: Մենք արդեն մշակում ենք ապագա ծրագիր, որը նախատեսված է օգնելու տանը երեխաների հարցում, որպեսզի Էլիզաբեթը կարողանա այցելել հիվանդանոց, որքան որ իր մանկիկը այնտեղ կլինի: Մենք արդեն երկար ժամանակ է նման փորձ ունենք, և առիթի դեպքում [մեր] մարդիկ շտապում են օգնության»:

Այնուհետև եպիսկոպոսը գրել էր՝ իր անունից և ծխի անունից. «Նույնիսկ այցելել ենք հիվանդանոց և նստել ենք երեխաների հետ խաղասենյակում, երբ մայրիկները չեն ցանկացել թողնել նրանց մեկ ուրիշ տեղում»:

Եվ ապա. «Իհարկե, մեր ծրագիրը գործի չենք դնի առանց ձեր հետ համակարգելու և համաձայնեցնելու: Պարզապես ուզում եմ ձեզ տեղեկացնել, որ հանգիստ լինեք այն հարցերում, որ մենք կարող ենք օգնել»:

Նրանց ցուցաբերած օգնության շնորհիվ դուստրս կարողացավ վայելել իր համար թանկ պահը՝ առաջին անգամ գրկելով իր փոքրիկ դստերը:

Ապա Ջոշուային և Էլիզաբեթին ուղղված իր նամակը եպիսկոպոսը եզրափակում էր այն խոսքով, որը քույրերը հղում են երկրագնդով մեկ հանուն Վարդապետի մյուսներին ծառայելու իրենց պարտավորության մասին՝ «Պահիր հավատը»:

Ճիշտ է ձեր անհատական պայմաններն ու անցյալի փորձը տարբեր են, ես կասեմ, թե ինչ է սպասվում ձեզ առաջիկայում: Պահելով հավատքը, դուք Տիրոջ կողմից հաճախ կհրավիրվեք ծառայելու որևէ կարիքավորի, երբ թվա հարմար չէ: Թերևս դա թվա տհաճ և նույնիսկ անհնարին խնդիր: Երբ հնարավորությունը թակում է դուռը, ապա հնարավոր է թվա, որ ձեր կարիքը չկա կամ գուցե մեկ ուրիշը ավելի հեշտ օգնության կհասնի:

Հիշեք, որ երբ Տերը մեզ հնարավորություն է տալիս հանդիպել դժբախտության մեջ գտնվող մարդուն, մենք պատվում ենք բարի Սամարացուն ոչ թե իր արածի, այլև ավելի շատ իր չարածի համար: Նա չանցավ ճանապարհի մյուս կողմը, թեպետ ճանապարհին ընկած անցորդն օտար էր և գուցե թշնամի: Նա ծեծված մարդու համար արեց ինչ կարողացավ և ապա հատուկ ծրագիր կազմեց, որ մյուսներն ավելին անեն: Նա արեց դա, որովհետև գիտակցեց, որ օգնելու համար թերևս պահանջվի ավելին, քան մեկ մարդը կարող է անել:

Այդ պատմության դասերը կարող են ուղղորդել ձեզ ապագայում: Այդ նույն դասերը առկա են եղել ձեր իսկ մանկության տարիներին և վերջին փորձառությունների ժամանակ:

Թեկուզև մեկ անգամ, և գուցե հաճախ, դուք անակնկալի եք եկել՝ հանդիպելով հոգածության կարիք ունեցող մարդու: Գուցե դա եղել է հիվանդ կամ հաշմանդամ ծնող, պապիկ կամ տատիկ, քույր կամ երեխա: Ձեր կարեկցանքը հաղթահարել է ձեր մարդկային ցանկություններին: Այնպես որ դուք սկսել եք օգնել:

Բարի սամարացու սուրբ գրային պատմության ճամփորդի պես, հավանաբար, կարիք լինի, որպեսզի անհրաժեշտ օգնությունը վերածվի երկարատև հոգածության, որը դո՛ւք միայն կարող եք ցուցաբերել: Անհրաժեշտություն եղավ, որ սամարացին ճամփորդին հանձներ իջևանատիրոջ խնամքին: Կարիքի մեջ գտնվողներին ծառայելու համար Տիրոջ ծրագիրը թիմեր է տրամադրում:

Եպիսկոպոսները և Սփոփող Միության նախագահները միշտ կոչ են անում ընտանիքի անդամներին՝ օգնել միմյանց, երբ կարիքը կա: Այդ սկզբունքի համար շատ պատճառներ կան: Ամենագլխավորն է՝ ավելի շատ մարդկանց հասցնել մեծագույն սիրո օրհնությունը, որը գալիս է միմյանց ծառայելու արդյունքում:

Դուք տեսել և զգացել եք այդ օրհնությունը: Ամեն անգամ, երբ դուք հոգ եք տարել ինչ-որ մեկի համար անգամ մի կարճ ժամանակով, դուք սեր եք տածել այն մարդու հանդեպ, ում ծառայել եք: Երբ տրամադրվող անհրաժեշտ օգնությունը երկարել է, սիրո զգացումն ավելի է մեծացել:

Քանի որ մենք մահկանացու ենք, սիրո այդ աճը գուցե ընդհատվի հուսախաբության և հոգնածության պատճառով: Դա մեկ այլ պատճառ է, թե ինչու է Տերը թույլ տալիս, որ մենք ունենանք մյուսների օգնությունը կարիքի մեջ գտնվողին ծառայելու ժամանակ: Ահա թե ինչու է Տերը ստեղծել խնամատարների միություն:

Մի քանի շաբաթ առաջ ես ներկա էի մի հաղորդության ժողովի, որի ժամանակ մի երիտասարդ աղջիկ ոտքի կանգնեց, որպեսզի հաստատվի որպես այցելող ուսուցիչների համակարգողի օգնական՝ կոչում, որը ես չգիտեի, որ գոյություն ուներ: Ես մտածեցի, արդյոք նա տեղյա՞կ է, թե ինչպիսի պատվի է արժանացրել իրեն Տերը: Քանի որ այդ կնոջ երեխան անհանգիստ էր, նա ստիպված շուտ գնաց ժողովից, և ես չկարողացա նրան ասել, թե որքան է Տերը սիրում և գնահատում նրան՝ Իր աշակերտների աշխատանքը համակարգելու գործում նրա ցուցաբերած օգնության համար:

Կարիքի մեջ գտնվողներին հոգ տանելու համար անհրաժեշտ է թիմ՝ սիրող և համերաշխ միություն: Ահա թե ինչ է Տերը կերտում ձեր մեջ: Նա սիրում է ձեզ ինչպիսին էլ որ լինի ձեր դերը:

Դրա ապացույցներից մեկն այն է, որ Աստված թույլ է տալիս ձեզ օգնել Իրեն՝ ծառայելով կարիքավորին: Այդ պատճառով եք դուք արտասվում ինչ-որ մեկի մահվան ժամանակ, որին ծառայել եք երկար ժամանակ: Նրանց մասին հոգալու հնարավորությունը կորցնելն ավելի մեծ կորուստ կարող է թվալ, քան ժամանակավոր բաժանումը: Վերջերս լսեցի մի կնոջ վկայությունը, որին ճանաչել եմ երկար ժամանակ, որի ամուսինը մեկ շաբաթ առաջ էր մահացել: Նա երախտագիտության խոսքեր էր ասում կյանքի վերջին օրերին նրան ծառայելու հնարավորության համար: Արցունքները տեսանելի չէին, սակայն նրա դեմքին երջանիկ ժպիտ կար:

Թեպետ մարդկանց ցուցաբերած երկարատև և սիրով լի ծառայությունն առատորեն հատուցվում է, դուք գիտեք, որ կան ֆիզիկական, էմոցիոնալ և ֆինանսական սահմանափակումներ: Երկար ժամանակ խնամք ապահովող մարդը ինքն էլ է հոգածության կարիք ունենում:

Տերը, որը կարիքի մեջ հայտնված մարդկանց մասին Հոգացող Վարդապետն է, հետևյալ ոգեշնչող խորհուրդն է տվել հոգնած խնամատարներին Մորմոնի Գրքում գրված Բենյամին թագավորի արտահայտած հետևյալ խոսքերով. «Հանուն ձեր մեղքերի թողության օրեցօր պահպանման … ես կկամենայի, որ դուք բաժին հանեիք ձեր ստացվածքից աղքատներին՝ ամեն մարդ ըստ նրա, ինչ ինքն ունի, ինչպես օրինակ, կերակրելով քաղցածին, հագցնելով մերկին, այցելելով հիվանդին, և ծառայելով ի սփոփանք նրանց՝ և՛ հոգևորով, և՛ աշխարհիկով, ըստ նրանց կարիքների»6:

Այնուհետև, Նա շարունակում է զգուշացնել ձեզանից նրանց, ովքեր թերանում են տեսնել այն փաստը, որ չափից շատ և չափից երկար են տրվում սիրառատ ծառայությանը. «Եվ տեսեք, որ բոլոր այս բաներն արվեն իմաստությամբ և կարգով. քանզի հարկավոր չէ, որ մարդ վազի ավելի արագ, քան ինքն ուժ ունի: Եվ կրկին անհրաժեշտ է, որ նա ջանասեր լինի, որ այդպիսով նա կարողանա նվաճել մրցանակը. ուստի, բոլոր բաները պիտի արվեն կարգով»7:

Այդ խորհուրդը դժվար կլինի կիրառել, երբ ընտրությունը կարծես թե հավասարակշռում է մյուսներին օգնելու նպատակով ձեր ուժերի սահմանում ամեն ինչ կատարելու ցանկությունը իմաստության հետ, որպեսզի խելամտորեն բավարարեք ձեր իսկ կարիքները՝ խնայելով ձեր ուժը ծառայելու համար: Գուցե տեսել եք նրանց, ովքեր մաքառում են նման դժվար ընտրությունների հետ: Մեկ օրինակ է, երբ ընտրում եք խնամել կյանքի մայրամուտին մոտ գտնվող անձին իր տանը կամ ծերանոցում, երբ դուք գրեթե ուժասպառ եք:

Փրկության ծրագրի մասին գիտելիքը կարող է լինել ձեր ուղեկիցը նման դժվարին ընտրություններում: Դա էր պատճառներից մեկը, որ Լյուսի Մակ Սմիթն իմաստուն կերպով ասաց, որ քույրերը պետք է «ուսուցանվեն»:

Դա օգնում է անսասան վստահություն ունենալ, որ Տերը նպատակ ունի մահկանացու կյանքի փորձություններով անցնող յուրաքանչյուր Աստծո զավակի համար: Նման ձևով Տերն ուսուցանեց փրկության ծրագրի բուն էությունը Մարգարե Ջոզեֆ Սմիթին, երբ վերջինս ջանում էր հասկանալ իր անվերջ թվացող փորձությունները. «Եվ հետո, եթե դու լավ համբերես, Աստված քեզ վեր կբարձրացնի»8:

Այդ դեպքում դժվար փորձությունների միջով անցնող մարդուն լավագույնս օգնելու մեր ընտրությունն է դառնում. «Ի՞նչ ուղու հետևեմ, որը լավագույնս կօգնի իմ սիրած անձին, որ նա «լավ համբերի»: Մեզանից է հիմնականում կախված, որ նա կարողանա հավատք գործադրել առ Քրիստոս, պահեն հավերժական կյանքի վառ հույսը և բարյացակամություն, այսինքն՝ Քրիստոսի մաքուր սերը դրսևորեն մինչև իրենց կյանքի վերջը:

Արքայությունում ես տեսնում եմ քույրեր, ովքեր ուշադրությունը կենտրոնացնում են Փրկչի և Նրա նպատակի վրա: Հիշեք այն պահերը, երբ մտնում եք Սփոփող Միության, Երեխաների Միության կամ Երիտասարդ աղջիկների դասարան:

Գուցե աչքի չի զարնում Փրկչի նկարը կամ Նրա խոսքերը, բայց դուք գիտեք, որ այդ դասին զգացվում է Նրա Քավության իրականության և արժեքի մասին վկայությունը, ինչպես այս երեկո: Գուցե չլինի սուրբ տաճարի նկարը կամ «Ընտանիքները կարող են հավերժ լինել» արտահայտությունը, բայց դուք կարող եք տեսնել հույս նրանց ժպիտներում:

Եվ ինձ նման, դուք էլ ականատես եք եղել, թե ինչպես իմաստուն այցելող ուսուցիչը վստահություն է ներշնչում մաքառող քրոջ մեջ, որ ուրիշին մատուցած ծառայությունը, անգամ եթե թերի է, ինչպես իրենը, դեռևս անհրաժեշտ և արժեքավոր է: Սփոփող Միության հրաշալի նախագահները հնարավորություն են ընձեռում նրանց, ովքեր իրենք են կարիքի մեջ, օգնեն հոգալ ուրիշների մասին: Նրանք օգնում են քույրերին լավ համբերել փորձության ժամանակ՝ միմյանց մասին հոգ տանելով Քրիստոսի մաքուր սիրով: Դա կարող է լինել՝ հոգնատանջ խնամք տանողին մեղմ հորդորելը, որ հանգստանա և ընդունի մյուսների օգնությունը:

Քույրերը դա հնարավոր են դարձնում՝ փորձելով չդատել փորձությունների միջով անցնողներին: Շատերը, ովքեր ծանր բեռ են կրում, սկսում են կասկածել իրենց վրա և իրենց արժանավորությանը: Մենք թեթևացնում ենք նրանց բեռը, երբ համբերատար ենք նրանց թուլությունների հանդեպ և նշում ենք այն լավ բաները, որ տեսնում ենք նրանց մեջ: Տերն անում է դա: Եվ մենք կարող ենք հետևել Նրա օրինակին. Նա ամենամեծ խնամատարն է:

Մենք հաճախ ենք խոսում Հիսուս Քրիստոսի Եկեղեցում քույրերի շրջանակի ուժի մասին: Մենք պետք է սովորենք հասկանալ, որ Փրկիչը միշտ այդ շրջանակում է, երբ մենք հրավիրում ենք Նրան:

Ավելի ու ավելի շատ անգամ մենք կտեսնենք Աստծո դուստրերին իրենց շրջանակ ավելի շատ քույրերի հրավիրելիս: Երբ քույրերը գալիս են ժողովի և նստատեղ են փնտրում, նրանք կլսեն մեղմ հրավերը. «Խնդրում եմ, ե՛կ կողքս նստիր»:

Մենք կլսենք այդ խոսքերը Լյուսի Մակ Սմիթի կանախատեսած գալիքի օրը, երբ քույրերը «միասին կնստեն երկնքում»: Այդ օրվան չենք պատրաստվում մեկ ակնթարթում: Դա հնարավոր է օրերի և տարիների ընթացքում միմյանց մասին հոգալու և հավերժական կյանքի խոսքերը մեր սրտի մեջ փայփայելու շնորհիվ:

Իմ աղոթքն է, որ մեզանից շատերը միասին լինեն մեր առջև բացվող փառահեղ ապագայում: Ես բերում եմ իմ վկայությունը, որ այդ օրերի հետ կապված ձեր հույսը կարդարանա: Տեր Հիսուս Քրիստոսն Իր անսահման Քավությամբ դա հնարավոր է դարձրել մեզանից յուրաքանչյուրի համար: Երկնային Հայրը լսում և պատասխանում է հավատքի ձեր աղոթքներին, երբ ուղղություն և օգնություն եք աղերսում Նրա համար ձեր ծառայության մեջ համբերելու համար:

Սուրբ Հոգին ուղարկվել է ձեզ և նրանց, ում մասին հոգ եք տանում: Դուք ուժ կստանաք բայց նաև կոգեշնչվեք՝ իմանալու ծառայելու ձեր կարողության չափը: Հոգին կսփոփի ձեզ, երբ հարցնեք. «Արդյո՞ք բավականաչափ եմ արել»:

Ես վկայում եմ, որ Տերը կլինի ձեզ հետ, Նա ձեր ուղին կպատրաստի և կնախանշի, երբ ծառայեք կարիքի և փորձության մեջ գտնվողներին, ում Նա սիրում է: Հիսուս Քրիստոսի սուրբ անունով, ամեն:

Show References

    Հղումներ

  1.  

    1. Lucy Mack Smith, in Daughters in My Kingdom: The History and Work of Relief Society (2011), 25.

  2.  

    2. Brigham Young, in Daughters in My Kingdom, 36.

  3.  

    3. Lucy Meserve Smith, in Daughters in My Kingdom, 37.

  4.  

    4. Lucy Meserve Smith, in Daughters in My Kingdom, 37.

  5.  

    5.  Մատթեոս 25.40:

  6.  

    6.  Մոսիա 4.26:

  7.  

    7.  Մոսիա 4.27:

  8.  

    8.  Վարդապետություն և Ուխտեր 121.8: