The Christus statueThe Church of Jesus Christ of Latter-day Saints Search | Feedback | Site Map | Help | Country Sites |
Haamataraa Gospel Library General Conference
Conferences
Atopa 2007
Te Parau Mau, Te Niu no te mau Faaotiraa Ti‘a

Te Parau Mau, Te Niu no te mau Faaotiraa Ti‘a

Elder Richard G. Scott
No te Pŭpŭ no te Tino Ahuru Ma Piti Aposetolo

E mea iti roa te faufaa o te hoê iteraa i te parau mau, maoti râ e faaohipa tatou i taua iteraa ra no te rave i te mau faaotiraa tano.

Elder Richard G. ScottNo te mea hoi e e ua riro te parau mau ei niu faufaa rahi ana‘e i ni‘a i te reira tatou e rave ai i te mau faaotiraa paari, nahea ïa te hoê taata e ite ai eaha te parau mau ? Te rahi noa’tura te feia e rave nei i te mau opuaraa paari e te rahi noa’tu ra te fifi e roa‘a mai na roto i te orureraa hau o teie ao e orahia nei e tatou. Te faatomohia nei i roto i to tatou feruriraa rave rahi a‘oraa, mana‘o e faati‘aniraa. E mea na roto mai i te mau rave‘a huru rau no te ve’a, te itenati e te tahi atu mau rave‘a. E nehenehe ta tatou e farii i te mau pahonoraa no ni‘a i te hoê tumu parau na roto i te mau poro‘i faati‘ani puai e rave rahi tei faanaho-maramarama-maitai-hia. E mea pinepine râ na pahonoraa e piti i te pato‘i-ê-hia. Aita ïa e maereraa no teaha te tahi mau taata i arepurepu ai e aita i papu nahea ia rave i te mau faaotiraa ti‘a.

No te faarahi atu â i te fifi, te tamata nei te tahi i te faatupu i te mana‘o i roto ia tatou e e ti‘a i ta tatou mau faaotiraa ia fariihia e te taata e e mea tano i te feruriraa poritita. E faaite mai te tahi feruriraa hohonu no ni‘a i taua rave‘a ra e e mea hape ïa te reira. No te mea hoi e e mea taaê roa te mau faanahoraa sotiare e poritita na te ao taatoa nei, e e nehenehe te reira i te taui na roto i te tau, e itehia ïa te maamaa i te faaohiparaa i taua rave‘a ra no te rave i te mau faaotiraa.

Te vai nei e piti na rave‘a no te imi i te parau mau – e mea maitai na rave‘a toopiti nei, ia haapa‘o râ tatou i te mau ture i ni‘a i te reira i faatumuhia ai teie nau rave‘a. Te rave‘a matamua o te rave‘a ïa a te mau aivanaa. E nehenehe te reira rave‘a e faaohipa i te tuatapaparaa i te mau haamaramaramaraa no te haapapû i te hoê mana‘o aore râ no te haapapû i te hoê ture papû na roto i te mau tamatamataraa. Ua riro teie nei rave‘a a te mau aivanaa ei rave‘a faufaa rahi no te imi i te parau mau. Te vai nei râ e piti na ta‘otiaraa. A tahi, eita roa e nehenehe ia tatou ia ta‘a maitai e ua iteahia ia tatou te parau mau hope roa, noa’tu e e ua fatata roa tatou i te ite i te parau mau. Te piti, i te tahi mau taime, noa’tu eaha te itoito o ta tatou faaohiparaa i te rave‘a, e ite râ tatou i te pahonoraa hape.

Te tahi atu â rave‘a faufaa a‘e no te ite i te parau mau, o te haere-noa-raa ïa i te tumu o te taatoaraa o te parau mau e ia ani, e aore ra, ia pahono atu i te heheuraa.1 Ua titauhia e piti na mea ia manuïa teie nei rave‘a: a tahi, te hoê ïa faaroo aueue ore i te Tumu no te taatoaraa o te parau mau ; te piti, te hinaaroraa ïa ia haapa‘o i te mau faaueraa a te Atua ia vai iriti noa i te aparauraa varua e o Ona. Ua a‘o iho nei o Elder Robert D. Hales ia tatou no ni‘a i te heheuraa a te taata tata‘itahi e nahea ia farii i te reira.

Te rave‘a a te Aivanaa2

Eaha hoi ta tatou i haapii mai na roto i te rave‘a a te mau aivanaa no te ite i te parau mau ? Na te hoê hi‘oraa e faaite mai. Noa’tu eaha ta‘u nei mau tutavaraa, aita â e nehenehe ia‘u, noa’tu i roto i te hoê faito na‘ina‘i roa, ia ite i te rahiraa, te hohonuraa e te hanahana o te mea ta to tatou Metua i te Ao ra, o Elohima, i faati‘a e ia heheuhia mai na roto i te rave‘a a te mau aivanaa. Ahiri e ua nehenehe ia tatou ia haere atu i rapae au i te aore, o to tatou ïa fenua nei te mea matamua o ta tatou e ite, mai ta te mau taata tere i roto i te aore i ite. I rapae atu â, e ite ïa tatou i te hi‘oraa maramarama no te mahana e te mau palaneta e haati ia’na. E fâ mai ïa ratou mai te hoê haamenemeneraa na‘ina‘i no te mau tao‘a i roto i te hoê hoho‘a rahi no te mau feti‘a anaana. Ahiri e ti‘a ia tatou ia haere atu â e ite ïa tatou i te hoê hi‘oraa tiretiera no to tatou Maoro‘aheiata [Voie Lactée] e hau atu i te hanere miria feti‘a e ohu ra i roto i te hoê e‘a haamenemene, e to ratou tere tei hi‘opo‘ahia e te hutiraa e haati nei i te hoê tuhaa tei î i te mau feti‘a. Mai te mea e haere atu â tatou, e nehenehe ïa tatou e ite i te tahi pŭpŭ feti‘a tei piihia te Haaputuputuraa no Virgo, tei mana‘ohia e te tahi mau taata e, tei roto to tatou nei Maoro‘aheiata i te reira, i te atearaa 50 milioni matahiti maramarama. Mai te mea e haere faahou â tatou, e itehia te mau pŭpŭ feti‘a i te 10 miria matahiti maramarama i te atea, ta te matini hi‘o atea « Hubble » i pata i te hoho‘a. E faaitehia mai te roaraa no taua atearaa ra na roto i te iteraa e te tere nei te maramarama e 1,1 milia kilometera i te hora. Noa’tu teie nei hi‘oraa faahiahia eita râ e noaa ia tatou te hoê noa‘e faaiteraa e ua tae tatou i te hopea o te mau mea tei hamanihia e te Atua te Metua.

Noa’tu te umere e te faahihia o teie nei hi‘oraa o te mau ra‘i, te vai nei te tahi atu hi‘oraa faufaa rahi atoa no te haapapû mai i te mau mana faito ore o to tatou Metua i te Ao ra. Ahiri ua ti‘a ia tatou ia tere atu i te tahi atu e‘a no te hi‘opo‘a i te faanahoraa o te materia, e nehenehe ïa ia tatou ia hi‘opo‘a piri maite i te tahi hu‘ahu‘a no te ADN. Teie ïa te faanahonahoraa hu‘ahu‘a faahiahia o te faatupu ia’na iho, o te faatere nei i te hamaniraa o to tatou nei tino tahuti. Mai te mea e tuatapapa atu â tatou e tae atu ïa tatou i te faito no te hoê hu‘a, tei hamanihia e te mau « porotona », « neutorona », e te mau « eretorona » o ta tatou i faaroo na.

Ahiri e tomo atu â tatou i roto i te mau mea hu‘ahu‘a ite-ore-hia no te mau materia faufaa rahi no te hamaniraa o te ao nei, e tae ïa tatou i te oti‘a o to tatou ite i teie nei mahana. I roto i na 70 matahiti i ma‘iri a‘e nei, e rave rahi te mea i haapiihia mai no ni‘a i te faanahoraa no te materia. Ua faatupuhia te hoê Hoho‘a no te mau Hu‘ahu‘a Faufaa Rahi e te mau Auraa. Ua niuhia i ni‘a i te mau tamatamataraa tei haapapû mai i te vairaa o te mau hu‘ahu‘a tumu tei parauhia e mau « quarks [cristaux] » e te tahi atu â e mau « leptons ». Te faaite mai nei teie hoho’a i te mau hoho‘a no te amuiraa e te oreraa o te mau hu‘ahu‘a i roto i te materia, eita râ te reira e horo‘a mai i te hoê tatararaa maitai no ni‘a i te mau puai no te aore. Te mana‘o atoa nei te tahi e, na roto i te mau mauihaa puai roa‘e i te mau matini i faaohipahia na no te titau i to tatou ite i teie nei mahana no ni‘a i te materia, e itehia mai ïa te tahi atu â mau hu‘ahu‘a. Te vai ra â i roto i te mau mea tei hamanihia e te Metua i te Aora o te ti‘a ia itehia na roto i te rave‘a a te aivanaa.

E nehenehe ïa tatou e ite e ua faatupu mai te rave‘a a te aivanaa i te hoê tupuraa rahi faahiahia no to tatou ite na roto i te heheuraa a te Fatu i te mau taata aravihi o te ore paha i taa maitai e o vai tei hamani i teie nei mau mea e o tei ore atoa i ite i te tumu no te reira. E rave rahi o teie nei mau taata aravihi o te ore paha e ite i taua huru heheuraa ra aore râ i te ite i te rima o te Atua te tumu hoi o te mau mea ta ratou i ite. Aita i maoro a’e nei, ua faaitoitohia vau a faaite ai o Elder Henry B. Eyring i te hoê ohipa tei tupu i to’na metua tane aivanaa i roto i te hoê apooraa e te tahi atu mau aivanaa. Ua ani oia ia ratou mai te mea ua faaite mai ta ratou mau maimiraa e te vai nei te hoê taata maramarama a’e. Ua haapapû paatoa mai ratou i to ratou iteraa e te vai nei taua huru taata maramarama ra.

Noa’tu e e mea iti roa to tatou iteraa no ni‘a i te mau mea tei hamanihia e to tatou Metua, te faaite mai ra te reira e e rahiraa aore ana‘e o te vai nei i rotopu i te mau mea tei hamanihia. Noa’tu e ua riro taua mau mea ra ta tatou i faariro ei mea paari, e mea etaeata, e mea mau, ia hi‘o-ana‘e-hia i te hi‘oraa rahi i roto i te ra’i aore râ i roto i te hu‘ahu‘araa e rahiraa aore ana‘e ta te Atua, to tatou Metua, e faatere maite e e faaohipa nei no Ta’na mau opuaraa teitei.

Te Rave‘a na roto i te Parau Mau tei Heheuhia mai

Eaha ta tatou i haapii mai no ni‘a i te parau mau na roto i te heheuraa ?

E rave rahi mau tenetere i ma’iri a’enei ua faati‘a te Atua te Metua i te tahi o Ta’na mau peropheta ia hi‘o maitai i Ta’na mau hamaniraa aano, na roto i te tautururaa a te Varua Mo‘a. Ua faaite atoa Oia no teaha Oia i hamani ai ia ratou. « Inaha, o teie hoi ta‘u ohipa e to‘u hanahana hoi, ia faatupu i te tahuti ore e te ora mure ore o te taata nei ».3 O Enoha te hoê o taua mau peropheta ra. Ua ite oia i te Atua o te Ra‘i i te heva raa a ite ai Oia e nahea te mana e te puai o Satane i te faafariuraa rave rahi i ni‘a i te fenua i te ino.

Ua parau o Enoha:

« Eaha hoi e ti‘a’i ia oe ia oto, no te mea e mea mo‘a oe, mai te tau mure ore e a muri noa’tu ?

« E ahiri e ti‘a i te taata ia tai‘o i… te mau ao e rave rahi milioni mai teie, e ere â ïa i te haamataraa o ta oe ra mau mea i hamanihia ; e te vai-faatoro-noa-hia’tura ta oe ra mau paruru, e… ua ti‘a mau â hoi oe ; e te aroha hoi oe e te mărû e a muri noa’tu

« …E te faaearaa o to oe ra terono, o te hau ïa, e te parau-ti‘a, e te parau mau, e aore atu â ; e na mua’tu te aroha i to oe mata, e aore to te reira e hopea ; eaha ïa e ti‘a’i ia oe ia oto ?

« Ua parau maira te Fatu ia Enoha: A hi‘o i to mau taea‘e o ta’u ïa i hamani i to‘u iho nei rima, e ua horo‘a vau ia ratou to ratou ite… i horo‘a’tu ai au i te taata to’na ti‘amâraa ;

« E i to mau taea‘e, ua horo‘a atoa atu vau i te faaueraa ia aroha ratou ratou iho e ia maiti ratou ia‘u to ratou Metua ; inaha râ aore to ratou e aroha, e ua au ore ratou i to ratou iho ».4

Ua parau maitai atu te Atua te Metua ia Mose i te na ô raa’tu e:

« E na‘u i hamani i te mau ao aore e hope ia tai‘hia ; e ua hamani au ia ratou no ta‘u ra mau opuaraa ; e na roto i te Tamaiti, oia hoi, i ta’u Fanau Tahi i hamani ai au ia ratou…

« …E rave rahi hoi e vai nei, aore e hope ia tai‘ohia e te taata, ua tai‘ohia râ te mau mea atoa e au nei, na‘u hoi te reira, e ua ite au ia ratou ».5

E mea iti roa te faufaa o te hoê iteraa i te parau mau, maoti râ e faaohipa tatou i taua iteraa ra no te rave i te mau faaotiraa tano. A feruri na maa taime iti i te hoê taata poria roa, o te haafatata atu i te hoê faaiteiteraa no te faraoa monamona. Te vai nei i roto i to’na feruriraa teie mau mana‘o: Ua parau te taote ia oe eiaha e amu faahou i te reira. E ere i te mea maitai no oe. E haamaha poto noa te reira i to oe hia‘ai. Eita oe e maitai i te toe‘a o te mahana ia na reira ana‘e oe. Ua faaoti oe eita oe e rave faahou. Parau atu ra oia e, « E rave ïa vau e piti o taua mau pai ra e e piti o taua mau firifiri ‘chocolat’. Aita e fifi no te hoê noa â taime. E rave au i te reira no te hoê noa‘e â taime e o teie ïa te taime hopea ».

Te Faaroo e te Huru Taata

I te tahi mau taime e titau ïa te rave‘a no te iteraa i te parau mau i te tauto‘oraa rahi ma te apitihia e te faaroo hohonu i to tatou Metua e i Ta’na ra Tamaiti Hanahana. Ua opua te Atua ia na reira no te haapaari i to outou huru taata. E haapuai te huru taata parau-ti‘a i to outou aravihi i te pahono-maite-raa i te arata‘iraa a te Varua i roto i ta outou mau faaotiraa faufaa roa. Te huru taata parau-ti‘a o te mea ïa e riro mai ai outou. E mea hau atu te reira i te faufaa i te mea tei fatuhia e outou, i te mea ta outou i haapii mai, aore râ te mau fâ ta outou i rave faaoti. E faati‘a te reira ia outou ia ti‘aturihia. E horo‘a mai te huru taata parau-ti‘a i te niu no te puai varua. Na te reira e faati‘a ia outou, i te mau taime fifi e te tamataraa, ia rave maitai i te mau faaotiraa fifi e te faufaa rahi noa’tu e mau faaotiraa fifi roa.

Te faaite papû atu nei au e eita roa e nehenehe ia Satane e aore râ ta te tahi ê atu mana e haaparuparu aore râ e haamou i to outou huru. O outou ana‘e te nehenehe e na reira na roto i te haapa‘o ore raa.

A ite e a faaohipa i teie nei ture faufaa rahi no to outou nei oraraa: Na to outou faaohiparaa i te faaroo e faarahi i to outou huru taata. E faarahi to outou huru tei haapaarihia i to outou aravihi i te faaohipa i te faaroo rahi a‘e. No reira, e haamaitaihia to outou ti‘aturiraa ia outou iho no te rave i te mau faaotiraa ti‘a. E e tamau noa te rave‘a no te haapaariraa. Ia paari to outou huru taata, e rahi atoa ïa to outou aravihi i te faaohipa i te mana o te faaroo ia puai atu â to outou huru taata.

To tatou Metua e Ta’na Tamaiti

No te rahi o te mau mea eita e noa‘a ia tatou i te taa maitai e ia ite i te taato‘araa, e mea ti‘a ïa ia tatou ia haamauruuru i te mea e ua riro teie Atua, tei î i te aravihi faito ore, ei Metua no tatou. E Metua tane, here, te ite, te aroha, e te faaoromai Oia. Ua hamani Oia ia tatou ei mau tamarii Na’na. Ua horo‘a Oia ia tatou i Ta’na faanahoraa no te aroha6 e te rave‘a no te rave i te mau ma‘itiraa tano, mai te mea e haapa‘o tatou [i taua opuaraa ra]. Te faariro nei Oia ia tatou mai te hoê tamaiti aore râ tamahine herehia. Te faaite nei Oia ia tatou e ua herehia, e ua mauruuruhia, e mea faufaa e e tao’a rahi tatou No’na. Ua horo‘a mai Oia na roto i Ta’na Tamaiti Mo‘a, te hoê rave‘a no tatou ia ora, ia tupu, ia faarahi, e ia tu‘u ia tatou iho i ni‘a i te e‘a no te ora mure ore i raro a‘e i Ta’na arata‘iraa e haamaitairaa.

Te here nei au i to tatou Metua i te Ao ra eita e noa‘a ia‘u i te faaite i te reira. Ma te haehaa, te faaite papû nei au e teie Fatu tei Hamani, ma te aravihi faito ore, o to tatou ïa Metua Aroha e te Mo‘a. Ua horo‘a mai Ta’na Tamaiti Here i To’na ora ei haapa‘oraa ti‘a i te parau a To’na Metua ra no te ofati i te mau tape‘a no te pohe e ia riro mai Oia ei Fatu, ei Taraehara, ei Faaora no tatou. Noa’tu e aita vau i ta‘a maitai i te hohonuraa o to raua aravihi, ua ta‘a râ vau nei te tahi mea no ni‘a i to raua mana no te faaite i to raua here puai. Te faaite papû nei au ma te hanahana e ma te haehaa e te ora nei Raua e te here nei Raua i tatou. I te i‘oa o Iesu Mesia, amene.

Te mau nota

1. Hi‘o Iacoba 4:8.

2. No te tahi atu â haamaramaramaraa a hi‘o McGraw-Hill Concise Encyclopedia of Physics (2005) ; Philip Morrison and others, Powers of Ten (1982) ; www.particle adventure.org ; e www.atlasofthe universe.com.

3. Mose 1:39.

4. Mose 7:29-33.

5. Mose 1:33, 35.

6. Hi‘o Alama 42:31.

 
© 2008 Intellectual Reserve, Inc. All rights reserved.   Rights and use information.  Privacy policy