The Christus statueThe Church of Jesus Christ of Latter-day Saints Search | Feedback | Site Map | Help | Country Sites |
Home Gospel Library General Conference
Conferences
Fakamoʻoni Haohaoá

Fakamoʻoni Haohaoá

ʻELETĀ M.RUSSELL BALLARD
ʻO e Kōlomu ʻo e Kau ʻAposetolo ʻe Toko Hongofulu Mā Uá

ʻOku hanga ʻe he fakamoʻoní—ʻa e fakamoʻoni ʻoku . . . tupu ʻi he Laumālie Māʻoniʻoní—ʻo liliu ʻa e moʻuí.

ʻELETĀ M.RUSSELL BALLARDNe u toki foki mai mei ha ngāue ne vahe mai ke u fai ʻi ʻĒsia, ʻa ia naʻa mau fakataha ai mo ha kāingalotu pea mo ha kau faifekau faivelenga. Naʻe fakahoko ha fakataha ʻe taha ʻi he feituʻu kolomuʻá, ʻa ia ʻoku fakafuofua ki hatau kāingalotu ʻe toko 14,000 ʻoku nofo aí, ʻi ha feituʻu ʻoku feʻunga hono toko lahí mo ha kakai ʻe meimei toko 21 miliona. Kapau naʻe fakaʻaongaʻi e fakafehoanaki ko iá ki he fakatahaʻangá ni, ʻo hangē ko e Senitā Konifelenisi ko ʻení, mahalo ko ha kāingalotu pē ʻe toko 13 ʻo e Siasí ʻe maʻu ʻi he lotolotonga ʻo e haʻofanga ʻe toko 20,000 tupu ko ʻení.

ʻOku ueʻi mālohi au ʻe he meʻá ni ke tau ʻiloʻi kuo pau ke tau ongoʻi houngaʻia moʻoni ke ʻiloʻi, ʻi he hili ʻa e ngaahi kuonga ʻo e fakapoʻulí mo e hē mei he moʻoní, naʻe mamata ʻa Siosefa Sāmita ʻi ha mata-meʻa-hā-mai fakaofo ki he Tamaí mo e ʻAló ʻi he Vaoʻakau Tapú. ʻOku hā mahino ʻi hotau māmaní he ʻahó ni, ʻa e hāhāmolofia mo mātuʻaki pelepelengesi moʻoni ke ʻi ai haʻate fakamoʻoni ʻoku moʻui ʻa e ʻOtua ko ʻetau Tamai Hēvaní; pea ko Hono ʻAlo ko Sīsū Kalaisí ko hotau Fakamoʻuí mo e Huhuʻí ia pea kuo toe fakafoki mai ki he māmaní ʻa e mafai ʻo e lakanga fakataulaʻeikí ke fakahoko mai ʻa e ongoongolelei ʻo Sīsū Kalaisí. He ʻikai lava ke tau fuatautau pe vaʻingaʻaki ʻa e tāpuaki fungani ko ia ke maʻu ha fakamoʻoni ki he ngaahi moʻoni ko ʻení.

Ko e fakamoʻoni fakafoʻituituí ko e fakavaʻe ia ʻo ʻetau tuí. Ko e mālohi ia ʻokú ne haʻi ke makehe ʻa e Siasi ʻo Sīsū Kalaisi ʻo e Kau Māʻoniʻoni ʻi he Ngaahi ʻAho Kimui Ní, ʻi he moʻui ʻa hono kāingalotú, ʻi hono fakafehoanaki atu ki he ngaahi tui fakalotu kehe ʻo e māmaní. ʻOku nāunauʻia ʻiate ia pē ʻa e tokāteline ʻo Hono Toe Fakafoki mai ʻo e Ongoongoleleí, ka ko e meʻa ʻokú ne ngaohi ia ke mālohi fau mo toe ʻuhinga mālie angé, ko e ngaahi fakamoʻoni fakatāutaha ʻa e kāingalotu ʻo e Siasí ʻi he funga ʻo e māmaní, ʻa ia ʻoku nau tali ʻa hono Toe Fakafoki Mai ʻo e Ongoongoleleí pea nau faifeinga ke moʻuiʻaki fakaʻaho ʻa hono ngaahi akonakí ʻi heʻenau moʻuí.

Ko e fakamoʻoní ko ha matā tonu pe fakapapauʻi ia ʻo ha ngaahi moʻoni taʻengata, ʻa ia kuo fakahā mai ki he loto mo e laumālie ʻo e tangatá ʻo fakafou ʻi he Laumālie Māʻoniʻoní, ʻa ia ko ʻene tefitoʻi ngāué ke fakamoʻoniʻi ʻa e moʻoní, tautautefito ʻi heʻene fekauʻaki mo e Tamaí pea mo e ʻAló. ʻI he taimi ʻoku maʻu ai ʻe ha taha ha fakamoʻoni ki he moʻoní ʻo fakafou ʻi hono ngaahi founga fakalangí, ʻokú ne kamata leva he vave tahá ke ngāue ʻi he moʻui ʻa e tokotaha ko iá. Fakatatau ki he lau ʻa ʻAlamā ko e Siʻí, “ʻe kamata ia ke tupu ʻi homou lotó; pea ʻo ka mou ka ongoʻi ʻa e ngaue ʻo e tupu ko iá, te mou kamata ke pehē ʻi homou lotó . . . ʻoku lelei ʻa e folofolá, he ʻoku kamata ke langaʻi hake ʻe ia ʻa hoku laumālié; ʻio, ʻoku kamata ʻe ia ke fakamaama hoku ʻatamaí, ʻio, ʻoku fakaʻau ke mālie ia kiate au” (ʻAlamā 32: 28).

ʻOku hanga ʻe he fakamoʻoni ʻoku fakahoko faingofuá—ʻa e fakamoʻoni ʻoku fai fakamoʻomoʻoní, pea tupu ʻi he Laumālie Māʻoniʻoní—ʻo liliu ʻa e moʻuí. ʻOkú ne liliu e anga hoʻo fakakaukaú mo e meʻa ʻokú ke faí. ʻOkú ne liliu ʻa e meʻa ʻokú ke leaʻakí. ʻOkú ne liliu ʻa e fokotuʻutuʻu mahuʻinga kotoa pē ʻokú ke fakahoko pea mo e fili kotoa pē ʻokú ke fai. ʻOku ʻuhinga ʻa hono maʻu ʻo e fakamoʻoni mālohi mo tuʻuloa ki he ongoongolelei ʻo Sīsū Kalaisí, ke “fanauʻi fakalaumālie . . . ʻi he ʻOtuá,” ke “maʻu hono tataú ʻi homou matá” pea mo aʻusia ha “fuʻu liliu lahi ʻi homou lotó” (ʻAlamā 5:14).

Pea meimei hangē ko e ngaahi meʻa kotoa pē ʻi he moʻuí, ʻoku tupulaki foki mo e fakamoʻoní pea ʻoku fakalakalaka ia ʻi he ngaahi ngaahi meʻa ʻoku tau aʻusiá pea mo ʻetau tokoní. ʻOku tau faʻa fanongo ki ha kāingalotu, kae tautautefito ki he fānaú, ʻi heʻenau fakahoko ʻenau fakamoʻoní, ʻoku nau fakalau mai ʻa e ngaahi meʻa ʻoku nau fakafetaʻi aí: ʻa ʻenau ʻofa ki he fāmilí, Siasí, ʻenau kau faiakó mo e kaungāmeʻá. ʻOku hoko ʻa e ongoongoleleí ia ko ha meʻa ʻoku nau fakafetaʻi ai koeʻuhí ʻokú ne ngaohi kinautolu ke nau fiefia mo ongoʻi malu ai. Ko ha kamataʻanga lelei ʻeni, ka ʻoku fie maʻu ke toe mahulu ange ai ʻa e fakamoʻoní ia. ʻOku fie maʻu ke tomuʻa fakamaʻunga ia ʻi he ngaahi ʻuluaki tefitoʻi moʻoni ʻo e ongoongoleleí.

ʻOku hanga ʻe he fakamoʻoni ʻoku maʻu ki hono moʻoni ʻo e ʻofa ʻa e Tamai Hēvaní, moʻui mo e ngāue ʻi māmani ʻa Sīsū Kalaisí pea mo e ola ʻo ʻEne Fakaleleí ʻi he foha mo e ʻofefine kotoa pē ʻo e ʻOtuá, ʻo fakatupu ʻa e holi ke fakatomala pea moʻui taau ke maʻu e takaua ʻo e Laumālie Māʻoniʻoní. ʻOkú ne fakapapauʻi mai foki ki hotau laumālié ʻa hono toe fakafoki mai ʻo e ongoongoleleí ʻi he ngaahi ʻaho kimui ní. ʻOku maʻu ʻa e fakamoʻoni moʻui fekauʻaki mo e ngaahi moʻoni ko ʻení, ʻi hono fakapapauʻi mai ʻe he Laumālie Māʻoniʻoní, hili ha feinga fakamātoato mo mateaki, ʻo kau ai ʻa hono akonekina ʻi ʻapí, lotú, ako ʻo e folofolá, tokoni ki he niʻihi kehé pea mo e talangofua faivelenga ki he ngaahi fekau ʻa e Tamai Hēvaní. Ke maʻu pea pukepuke maʻu pē ha fakamoʻoni fekauʻaki mo e ngaahi moʻoni ʻo e ongoongoleleí, ʻe fie maʻu ki ai ʻa e feilaulau kotoa pē te tau lava ʻo fai ʻi heʻetau teuteu fakalaumālié.

ʻOku hanga ʻe he ngaahi meʻa kuó u aʻusia ʻi he Siasí, ʻo takiekina atu ke u hohaʻa naʻa ʻoku ngata pē ʻa e fakamoʻoni ʻa ha niʻihi toko lahi ʻo hotau kāingalotú ʻi he kupuʻi lea “ʻOku ou fakafetaʻi koeʻuhí,” mo e “ʻOku ou ʻofa lahi ki,” kae toko siʻi fau e niʻihi ʻoku lava ke nau lea ʻaki ʻi he loto fakatōkilalo kae mahino ʻo pehē, “ʻOku ou ʻilo.” Ko hono olá leva, ko e taimi ʻe niʻihi ʻoku ʻikai faʻa maʻu ʻi heʻetau ngaahi fakatahaʻangá ʻa e fakamoʻoni fakalaumālie ʻoku mālohi mo ne ueʻi hake ʻa e lotó peá ne fai ha liliu mahuʻinga mo lelei ʻi he moʻui ʻa kinautolu ʻoku fanongo ki aí.

ʻOku fie maʻu ke toe fakatefito ange ʻetau ngaahi houalotu fakamoʻoní ʻi he Fakamoʻuí, ngaahi tokāteline ʻo e ongoongoleleí, ngaahi tāpuaki ʻo hono Toe Fakafoki Mai ʻo e Ongoongoleleí pea mo e ngaahi akonaki ʻa e folofolá. ʻOku fie maʻu ke tau fetongi ʻa e ngaahi talanoá, ngaahi fakamatala fekauʻaki mo ha ngaahi folau naʻe fakahokó pea pehē ki he malangá, ʻaki ʻa e ngaahi fakamoʻoni ʻoku haohaoá. Ko e niʻihi ko ia ʻoku vahe ange ke nau lea mo faiako ʻi heʻetau ngaahi fakatahaʻangá, ʻoku fie maʻu ke nau fai ia ʻi he mālohi fakatokāteline ʻe lava ke fanongoa mo ongoʻí, ʻa ia ʻokú ne langaki hake mo fakamaama ʻa e laumālie ʻo hotau kakaí. Te mou manatuʻi ko e ʻelito e malanga mālohi ʻa e Tuʻi ko Penisimaní ki hono kakaí, ko ʻene fakahoko ko ia ʻa ʻene fakamoʻoni fakafoʻituitui fekauʻaki mo e Fakamoʻuí, ʻa ia naʻe teʻeki ai ʻaloʻi mai ia ki he moʻui fakamatelié he taimi ko iá.

ʻI ha konga ʻe taha ʻo e malanga ʻa e tuʻí, ʻi he hili pē ʻene fakamoʻoni ki he kakaí, “Naʻe tō kiate kinautolu ʻa e Laumālie ʻo e ʻEikí, pea naʻa nau fonu ʻi he fiefia, . . . tupu mei he fuʻu tui lahi ʻa ia naʻa nau maʻu [kia] Sīsū Kalaisí, ʻa ia te ne hāʻele maí” (Mōsaia 4: 3).

Naʻe hoko ia he ʻoku ʻikai lava ke mapukepuke ʻa e Laumālié, ʻi he taimi ʻoku fakahoko ai ha fakamoʻoni haohaoa fekauʻaki mo Kalaisí. Ko ia naʻe fuʻu ueʻi fakalaumālie ʻa e kakai ʻo e Tuʻi ko Penisimaní ʻe heʻene fakamoʻoní, pea naʻe liliu ʻa ʻenau moʻuí he taimi pē ko iá, ʻi he feituʻu pē ko iá; pea naʻa nau hoko ko ha kakai foʻou.

Manatuʻi foki ʻa ʻApinetai mo ʻAlamā. Naʻe hanga ʻe he fakamoʻoni lototoʻa ʻa ʻApinetai fekauʻaki mo e ʻEiki ko Sīsū Kalaisí, ʻo fakatupu e houhau lahi ʻa e tuʻi ko Noá. Ko ia ne iku ʻo fakahoko ai ʻe he faifekau maʻongoʻongá ni ʻa e feilaulau taupotu tahá, koeʻuhí ko ʻene fakamoʻoní mo ʻene tuí, ka naʻe toki hoko ia hili e ongo ʻene fakamoʻoni haohaoá ki ha taha naʻe loto tui. Ko ʻAlamaá, ko e taha ia ʻo e kau taulaʻeiki ʻa Noá, naʻá ne “fakatomala mei heʻene ngaahi angahalá . . . [ʻo ne tali ko e Kalaisí ʻa Sīsū] ʻo ne ʻalu holo fakafufū ʻi he kakaí, ʻo ne kamata ke akonaki ʻaki ʻa e ngaahi lea ʻa ʻApinetaí” (Mōsaia 18:1). Naʻe ului ha toko lahi ki he ongoongolelei ʻo Sīsū Kalaisí, ko ha ola fakahangatonu ʻo e fakamoʻoni mālohi ne fai ʻe ʻApinetai ʻo fekauʻaki mo e Fakamoʻuí, ʻa ia naʻe tui pē ki ai ha foʻi toko taha, ko ʻAlamā.

Naʻe toe fakahoko foki ʻe he ʻAposetolo ko Paulá ha fakamoʻoni mālohi fekauʻaki mo Kalaisi pea naʻá ne fakaului ai ha toko lahi lolotonga ʻene ngāue fakafaifekaú. Naʻe ʻikai ke ne momou ʻi he ʻao ʻo e Tuʻi ko ʻAkilipá. Naʻe fuʻu mālohi fau ʻene ngaahi leá, ko ia naʻe tupu ai hono ueʻi pehē ʻa e fakafofonga mālohi ko ʻeni ʻo e Puleʻanga Lomá ke ne pehē: “Kuó ke meimei [fakalotoʻi] au ke u hoko ko e Kalisitiane” (Ngāue 26:28).

ʻOku ou tui ʻoku mahino ʻa e lēsoní: ʻoku ʻikai feʻunga pē hono maʻu ʻo ha fakamoʻoní. Ko hono moʻoní, ko e taimi ʻoku tau ului moʻoni aí, he ʻikai lava ke toe mapukepuke kitautolu mei haʻatau fakahoko ha fakamoʻoní. Pea hangē ko ia naʻe hoko ki he kau ʻaposetolo mo e kāingalotu he kuonga muʻá, ko hatau faingamālie, fatongia pea ko hotau tufakanga toputapu foki ia ke tau “fakahā ʻa e ngaahi meʻa kuo [tau] ʻilo ʻoku moʻoní” (T&F 80: 4).

Tau manatuʻi muʻa ʻoku tau talanoa ʻeni ki hono vahevahe ʻo ha fakamoʻoni ʻoku moʻoní, kae ʻikai ko ha fakamatala anga maheni pē ʻo fekauʻaki mo e ngaahi meʻa ʻoku tau fakafetaʻi aí. Neongo ʻoku lelei maʻu pē ke fakahaaʻi ʻetau ʻofá mo ʻetau houngaʻiá, ka ʻoku ʻikai faʻu ʻe he ngaahi fakamatala peheé ia ʻa e faʻahinga fakamoʻoni te ne ueʻi hake ha loto tui ʻi he niʻihi kehé. Ko hono fakahoko ʻo e fakamoʻoní, ʻoku ʻuhinga ia ke “fai ha fakamoʻoni ʻi he mālohi ʻo e Laumālie Māʻoniʻoní, ke fakahaaʻi toputapu ʻa e moʻoní ʻo fakatefito ʻi he ʻilo pe tui fakafoʻituitui ʻa ha taha” (Guide to the Scriptures, “Testify,” 241). ʻOku hanga ʻe hono fakahaaʻi mahino ʻo e moʻoní ʻo fakatupu ha liliu he moʻui ʻa e kakaí. Ko e meʻa ia ʻokú ne liliu ʻa e lotó. Ko e meʻa ia ʻe lava ke fakapapauʻi mai ʻe he Laumālie Māʻoniʻoní ki he loto ʻo e fānau ʻa e ʻOtua.

Neongo ʻoku lahi ha ngaahi meʻa ʻe lava ke tau maʻu ha fakamoʻoni ki ai, ka ʻi heʻetau hoko ko e kāingalotu ʻo e Siasí, ʻoku fie maʻu ia ke tau feakoʻiʻaki ha ngaahi moʻoni tefito pea mo vahevahe atu ia ki he niʻihi kehe ʻoku ʻikai ke tau tui fakalotu tataú. Fakamoʻoni ko ʻetau Tamaí ʻa e ʻOtuá pea ko e Kalaisí ʻa Sīsū. ʻOku fakatefito e palani ʻo e moʻuí ʻi he Fakalelei ʻa e Fakamoʻuí. Naʻe toe fakafoki mai ʻe Siosefa Sāmita ʻa e kakato ʻo e ongoongolelei taʻengata ʻo Sīsū Kalaisí pea ko e Tohi ʻa Molomoná ko e fakamoʻoni ia ki hono moʻoni ʻo ʻetau fakamoʻoní.

ʻOku hoko ha ngaahi meʻa mana he taimi ʻoku faaitaha ai ʻa e kāingalotú mo e kau faifekaú ʻi hono vahevahe atu ʻo ha fakamoʻoni haohaoa, kiate kinautolu ʻoku teʻeki ai kau mai ki hotau Siasí. Hangē ko ʻení, neongo naʻe ongo ki ha kakai toko lahi ʻa e fakamoʻoni ʻa ʻAlamā ʻi he fonua ko ʻAmonaihaá, ka ʻi he taimi naʻe tuʻu ai ʻa ʻAmuleki ʻo tānaki atu ʻene fakamoʻoní ki he fakamoʻoni ʻa ʻAlamaá, naʻe “kamata ke ʻohovale ʻa e kakaí, ko e meʻa ʻi he ʻi ai ha fakamoʻoni ʻo toko lahi hake ʻi ha toko taha pē ʻoku fakamoʻoní” (ʻAlamā 10:12). ʻE lava ke hoko ʻa e meʻa tatau pē kiate kitautolu he ʻahó ni, ʻi he taimi ʻoku tau manatuʻi ai ko e Siasi ʻeni ʻo e ʻEikí. Te Ne tokoniʻi kitautolu ke toe toko lahi ange ʻEne fanga sipi te tau ʻiloʻí, ʻa ia ʻoku nau ʻiloʻi Hono leʻó, ʻi heʻetau faaitaha ʻo vahevahe atu ʻetau fakamoʻoní.

ʻI he ngaahi taʻu lahi kuo hilí, naʻe fakamatala ai ʻa Pilikihami ʻIongi ʻo fekauʻaki mo ha faifekau he fuofua kamata ʻa e Siasí, ʻa ia naʻe kole ange ke ne vahevahe ʻa ʻene fakamoʻoní ki ha falukunga kakai toko lahi. Naʻe pehē ʻe Palesiteni ʻIongi, ko e faifekau ko ʻení kuo teʻeki ai pē ke ne lava ʻe ia ʻo “leaʻaki ʻokú ne ʻiloʻi ko Siosefa Sāmitá ko ha Palōfita.” Naʻe laka ange pē ki ai ke ne fai ha lotu peá ne mavahe, ka naʻe faingataʻa ke hoko ia tuʻunga he meʻa ne hokó. Ko ia naʻe kamata ke ne lea pea ʻi heʻene lea ʻaki pē ʻa e hingoa ʻo ‘Siosefá’ ne hoko mai leva ʻa e kupuʻi lea ‘ko ha Palōfita’ . . . pea naʻe vete ange hono ʻeleló pea hokohoko atu ai pē ʻene fakamatalá ʻo aʻu ki he mei tō ʻa e laʻaá.”

Naʻe fakaʻaongaʻi ʻe Palesiteni ʻIongi ʻa e meʻa ko ʻení ke akoʻi mai “ʻoku lilingi hifo ʻe he ʻEikí Hono Laumālié ki ha tangata, ʻi he taimi ʻokú ne fakamoʻoniʻi ai ʻa e meʻa ʻoku ʻoange ʻe he ʻEikí ke ne fakamoʻoniʻí” (Millennial Star, supplement, 1853, 30).

Naʻe mahino ʻeni kia Hailame ko e tokoua ʻo e palōfitá pea naʻá ne fakamoʻoni taʻeilifia ʻo kau ki he moʻoni fakalangí, ʻo hangē ko ia kuo fakahā ki hono tokoua ko Siosefá, pea fakapapauʻi ia ʻi hono lotó. Naʻe faitāpuekina ʻe heʻene fakamoʻoní ha moʻui ʻa ha toko lahi, ʻo kau ai ʻa Paʻale P. Palati. ʻI he fuofua sio ʻa Paʻale he Tohi ʻa Molomoná, naʻe ʻave ia ʻe Hailame ki hono ʻapí peá ne ʻā he poó kakato ʻo akoʻi mo fakamoʻoni ange kiate ia. Naʻá ne fakamoʻoni ki hono moʻoni ʻo e fatongia fakapalōfita ʻoku maʻu ʻe Siosefá pea pehē ki hono moʻoni ʻo e Tohi ʻa Molomoná. Hili ha taimi siʻi mei ai, ne tuku leva ʻe Hailame ki he tafaʻakí ʻa ʻene fie maʻú, ka ne ʻalu mo Paʻale ke papitaiso ia, ʻo hangē ko ʻene kolé (vakai, Autobiography of Parley P. Pratt ed. Parley P. Pratt Jr. [1938], 35–42).

He ʻikai teitei mahino kakato kiate kitautolu pe te tau lava ke fuatautau ʻa e ngaahi ola taumamaʻo ʻo e fakamoʻoni fakatāutaha ne fai ʻe Hailame kia Paʻale P. Palatí. Naʻe ʻikai ngata pē ʻi hono takiekina mai e hako faivelenga ʻo Paʻalé, ka naʻe hanga ʻe heʻene fakamoʻoni fakaʻaposetoló mo ʻene ngāue fakafaifekaú ʻo takiekina mai ha ngaahi laumālie tokolahi ki he Puleʻanga ʻo e ʻOtuá. Kae mālié, naʻe kau ʻi he niʻihi ne kau mai ki he Siasí koeʻuhí ko ʻene ngāue ki Kānatá, ʻa Siosefa Filitingi mo hono ongo tuofāfine īkí, ʻa Mele mo Meesi. Hili e pekia ʻa e ʻuluaki uaifi ʻo Hailamé ko Sēlusaá, naʻe feʻiloaki pea toe mali leva ʻa Hailame mo Mele Filitingi, peá na fāʻeleʻi mai ai ʻa Palesiteni Siosefa F. Fāmita, pea mo ha kāingalotu mo ha kau taki tokolahi ʻo e Siasí. ʻOku ou ʻiloʻi pē ʻoku ʻikai toe ʻomi ʻe he ngaahi fakamoʻoni kotoa ha tāpuaki ʻo hangē ko ia ne hoko kia Hailamé.

Naʻe fai ʻe Siosefa Kimipā, ko ha papi ului loto fakatōkilalo mei Fetisami ʻi ʻIngilaní, ʻa ʻene fakamoʻoní ki hano kaungā ngāue. ʻOku ou tui ko e fakamoʻoni ʻa Kimipā ʻo fekauʻaki mo Siosefa Sāmitá pea mo hono Toe Fakafoki Mai ʻo e Ongoongoleleí, naʻe tupu ai e fakamoʻoni ʻi he loto ʻo e tamasiʻi taʻu 17 ko Henelī Pālatí peá ne kole ai ke papitaiso iá. ʻOku hoko ha ngaahi toʻu tangata ʻo e fāmili Pālatí, ko e niʻihi ke nau utu e ola ʻo e fakamoʻoni ko iá.

ʻE lava ke aʻusia ʻe he kāingalotu mo e kau faifekau hotau kuongá ni, ʻa hono fakaului mai ha niʻihi kehe, ʻaki ʻetau moʻui pē ki he lelei taha te tau lavá pea mo mateuteu atu ke “tuʻu ko ha fakamoʻoni ʻo e ʻOtuá ʻi he kuonga kotoa pē pea ʻi he meʻa kotoa pē pea ʻi he fieituʻu kotoa pē” (Mosaia 18:9). Naʻe toki talanoa mai kiate au haku kaumeʻa ʻo fekauʻaki mo haʻane heka pasi miniti ʻe 90 ʻi Palāsila. Naʻá ne ongoʻi naʻe ueʻi ia ke ne ʻalu ki he sea mui ʻo e pasí ʻo lea ki he toʻu tupu ne nau hoko ko ha kau taki mamata ki he falukunga kakai pisinisi ne nau fonongá. Naʻe muimui atu mo ha kaungā ngāue ʻo ʻene tangataʻeikí ʻi hono tuʻá ki he konga ki mui ʻo e pasí ʻo ne ongoʻi atu ʻa ʻene fakamoʻoni ki hono moʻoni ʻo e ongoongolelei kuo toe fakafoki maí. Naʻe pehē ʻe hoku kaumeʻá ki mui ange, “ʻI heʻeku fanongo ki hoʻo fakamoʻoní, naʻe ʻi ai ha faʻahinga ongo makehe naʻá ne nofoʻia hoku sinó, ʻo u ʻiloʻi ai ʻoku moʻoni ʻa e ngaahi meʻá ni.” ʻE vavé ni pē haʻane papitaiso mo hono uaifí.

ʻOku teuteu atu ʻa e kau faifekaú he taimí ni ke akoʻi ʻa e ngaahi lēsoní, kae ʻikai ko hano lau maʻu loto ʻo ha lea pe ko ha fakamatala; ka te nau fakamatalaʻi ʻa e ngaahi tefitoʻi moʻoni ʻo e ongoongoleleí ʻi ha founga maau, ʻo nau kole ki he Laumālié ke ne tokoniʻi kinautolu ʻi he founga ke nau fakahoko atu ʻaki ʻa e moʻoni ʻo e ongoongoleleí ki he kau fiefanongó, ʻi he laumālie ki he laumālie, pea ʻi he loto ki he loto. Siʻi ngaahi tokoua mo e tuofāfine, kau fakataha mo e kau faifekaú ʻi hono vahevahe hoʻo fakamoʻoni pelepelengesí he ʻaho kotoa pē, ʻo ke fakamoʻoni ai ʻi he faingamālie kotoa pē te ke maʻu, ʻo kau ki he pōpoaki nāunauʻia ʻo e Ongoongolelei Kuo Toe Fakafoki Maí. Ko e mālohi pē ʻo hoʻo fakamoʻoní, ʻa e meʻa ʻokú ke fie maʻu ke ke lava ʻo fakafeʻiloaki atu ʻaki ʻa e ongoongoleleí ki ha niʻihi toko lahi ange ʻo e fānau ʻa ʻetau Tamaí. Falala ki he ʻEikí pea ʻoua ʻaupito naʻá ke taʻe tokaʻi ʻa e mālohi ʻe lava ke maʻu ʻe hoʻo fakamoʻoní, ʻi he moʻui ʻa e niʻihi kehé, ʻi hoʻo fakahoko ia ʻaki ʻa e mālohi ʻo e Laumālié. Ko e veiveiuá mo e manavasiʻí ko e ongo meʻangāue kinaua ʻa Sētane. Kuo hokosia ʻa e taimi kiate kitautolu kotoa pē ke tau ikunaʻi ha faʻahinga manavasiʻi ka tau fakaʻaongaʻi lototoʻa ʻa e faingamālie kotoa pē ʻoku tau maʻu ke vahevahe atu ai ʻetau fakamoʻoni ki he ongoongoleleí.

ʻOku ou fakatauange ʻe faitāpukeina kimoutolu ʻe he ʻEikí ʻi hoʻomou hokohoko atu hono tanumaki hoʻomou fakamoʻoní, ʻo fakafou ʻi hoʻomou ngaahi lotú, ako fakatāutaha ki he ongoongoleleí pea mo hoʻomou ngaahi ngāue tokoní. ʻOku ou fakamoʻoni fiefia kiate kimoutolu ʻi he loto fakatōkilalo, ʻoku ʻofeina kitautolu ʻe he ʻOtua ko ʻetau Tamai Hēvaní; ko e Kalaisí ʻa Sīsū, pea naʻe toe fakafoki mai ʻia Siosefā Sāmita ʻa e kakato ʻo e ongoongolelei taʻengatá; pea ʻoku fakamoʻoni e Tohi ʻa Molomona ki he ngaahi moʻoni ko ʻení. ʻOku tataki kitautolu he ʻahó ni ʻe ha palōfita moʻui. Pea ʻoku ou fakatauange ʻe faitāpuekina kimoutolu ʻe he ʻEikí siʻoku ngaahi tokoua mo e tuofāfine, ʻi hoʻomou akonaki mo fakamoʻoní, pea ʻoku ou fai ʻeni ʻi he huafa ʻo Sīsū Kalaisí, ʻēmeni.

 
© 2008 Intellectual Reserve, Inc. All rights reserved.   Rights and use information.  Privacy policy