The Christus statueThe Church of Jesus Christ of Latter-day Saints Search | Feedback | Site Map | Help | Country Sites |
Home Gospel Library General Conference
Conferences
ʻOkatopa 2005
Kāpasa ʻa e ʻEikí

Kāpasa ʻa e ʻEikí

ʻEletā Lowell M. Snow
ʻO e Kau Fitungofulú

Kuo hoko maʻu pē ʻa e kau palōfitá mo e kau ʻaposetoló he ngaahi kuongá, ko ʻeta kāpasa mei he ʻEikí. ʻOku mahino ʻaupito ʻEne fakahinohino ʻoku ʻomi ʻiate kinautolú.

ʻEletā Lowell M. SnowSiʻi ngaahi tokoua mo e tuofāfine, ʻi heʻeku tangutu hení, ne u ongoʻi ha loto holi moʻoni ke fakahaaʻi atu hoku ʻofa kiate kimoutolu pea mo fakapapauʻi atu ki he taha kotoa pē ʻokú ne ongona hoku leʻó, ʻoku ʻofeina kinautolu ʻe heʻenau Tamai Hēvaní. ʻOku ou fie fakafofongaʻi atu e Kau Takí, ʻi hono fakahaaʻi ʻemau houngaʻia ʻi hoʻomou loto fiemālie ke haʻu he ʻahó ni ʻo ʻinasi ʻi he folofola lelei ʻa e ʻOtuá.

ʻOku ou saiʻia he kaka moʻungá pea ʻi heʻeku kaka hake ko ia he feituʻu ki ʻutá, ʻoku ou faʻa fakaʻaongaʻi ha kāpasa, mape mo ha ngaahi fakaʻilonga ke ne tataki au ki he feituʻu ʻoku ou fakataumuʻa ki aí. ʻOku ʻaonga mo mahuʻinga ʻaupito e ngaahi meʻangāue ko ʻení, ʻi he taimi ʻoku ou fou ai he fanga kiʻi hala taʻeʻiloa ʻoku huʻu ki he feituʻu kehekehé.

ʻOku fonu e moʻuí ʻi ha ngaahi fetaulakiʻanga mo ha fanga kiʻi hala makini. ʻOku lahi fau e ngaahi hala ke muimui ki aí, lahi mo e ʻū leʻo ʻoku ui maí “haʻu heni” pe “ʻalu hē.”1 ʻOku kehekehe mo lahi fau e mītia ʻoku fou mai ʻi heʻetau moʻui fakafoʻituituí, pea ʻoku fakataumuʻa mai hanau konga lahi ke tataki kitautolu ʻi he hala ʻoku fālahí, ʻa ia ʻoku fou ai ha tokolahí.

ʻI heʻetau fakakaukau ko ia pe ko e fē he ngaahi leʻo ko ʻení te tau fanongo ki aí pe ko e fē ʻa e hala totonú ʻi he ngaahi hala lahi fau ko ʻení, kuó ke fehuʻi loto nai kiate koe ʻo hangē ko ia ne fai ʻe Siosefá: “Ko e hā ʻoku totonu ke u faí . . . Ko hai [e leʻo mo e hala] ʻoku tonú pe ʻoku nau hala kotoa pē nai . . . pea kapau ʻoku tonu ha taha, ko e fē ia pea te u ʻilo fēfē ia?”2 Ko ʻeku fakamoʻoní ia kiate kimoutolu ʻoku hokohoko atu hono fakaʻilongaʻi ʻe Sīsū Kalaisi ʻa e halá, taki ʻi he halá peá ne fakamahinoʻi mai ʻa e tūkunga kotoa pē ʻo ʻetau fonongá. ʻOku hangatonu mo fāsiʻi ʻa hono halá pea ʻoku fakatau ia ki he “māmá mo e moʻuí mo e ʻaho taʻengatá.”3 Tuku muʻa ke u vahevahe mo kimoutolu ha sīpinga mei he folofolá.

Naʻe mavahe ʻa Līhai mo ʻene fānaú mei Selusalema ko e fononga ki he fonua ʻo e talaʻofá, ʻi hono fekau ʻe he ʻEikí. Hili ʻenau ʻapitanga ʻi he teleʻá he veʻe vaitafé, naʻe fakahā ʻe he ʻEikí kia Līhai he pō ʻe taha kuo taimi ke hoko atu ʻenau fonongá ki he toafá. ʻI he lahi e meʻa naʻá ne fakakaukauʻí, naʻá ne hū ai ki tuʻa mei hono fale fehikitakí ʻi he pongipongi hokó, ʻo ne ʻohovale ʻi heʻene maʻu ha meʻa he kelekelé, ʻa ia ne tuku ai ʻe he toʻu kupu ʻo e ʻOtuá. Ko ha kāpasa, ʻa ia ne nau ui ko ha Liahona ʻi heʻenau lea fakafonuá, pea naʻe faʻu hono ngaahi huí ke tataki kinautolu ʻi heʻenau fonongá, ki ha feituʻu te nau tuʻumālie mo malu ai ʻi he ngaahi feituʻu mahu taha ʻo e hala ne nau fouá. Ka naʻe ʻikai ko ia pē. Naʻe hā mai ha ngaahi mataʻitohi he kāpasá ni ʻa ia ne mahino ngofua pea faingofua hono laú, pea naʻe faʻa liliu he taimi ʻe niʻihi, ʻo maʻu ai ʻe he fāmilí ha mahino lelei ange ki he ngaahi founga ʻa e ʻEikí.4

Naʻe mahino e mahuʻinga fau ʻa e Liahona pe kāpasa ko ʻení ʻi heʻenau fonongá, heʻene tokoni ke tupulaki ʻa e fāmili ʻo Līhaí pea iku ki heʻenau aʻu ki he feituʻu ne nau fakataumuʻa ki aí. Ka ʻoku mahuʻinga ke fakatokangaʻi e vakai ʻa Nīfaí, naʻe ngāue pē ʻa e kāpasá he taimi ne nau fakahaaʻi ai ʻa e tuí, faivelengá mo e talangofuá. Naʻe lea ʻa Nīfai ʻo kau ki he tokoni fakaofo ko ʻeni kuó ne tataki kinautolu he toafá ʻo ne pehē: “Pea ko ia ʻoku hā mai, ʻoku lava ʻe he ʻEikí ke fakahoko ʻa e ngaahi meʻa lalahi ʻaki ʻa e ngaahi founga iiki.”5

Naʻe ʻikai tōnoa e konga fakaʻosi e lea ʻa Nīfaí ʻia ʻAlamā hili ha taʻu ʻe 500 mei ai, ʻi heʻene fakamanatu ki hono fohá ʻa e mahuʻinga ʻo e Liahoná. Naʻá ne fakamatalaʻi kia Hilamani naʻe teuteuʻi ʻe he ʻEikí ʻa e kāpasá ke fakahaaʻi ki heʻenau ngaahi tamaí ʻa e hala ke nau fononga ai he toafá, ka koeʻuhí naʻe toki ngāue pē ʻa e kiʻi meʻa fakaofo ko ʻení ʻi ha founga iiki, ko ia naʻe taʻetokanga ai ʻenau ngaahi tamaí pea ngalo ʻiate kinautolu ke fakahaaʻi ʻenau tuí mo e faivelengá. Ko hono olá, naʻe ʻikai toe ngāue ʻa e meʻangāue fakaofó ni pea naʻe ʻikai ke nau fakalakalaka ʻi heʻenau fonongá pe ʻalu ha hala hangatonu, ka ne fakatuaiʻi holo kinautolu ʻi he toafá pea nau faingataʻaʻia koeʻuhí ko ʻenau taʻetokangá.6

Naʻe hoko atu ʻa ʻAlamā ʻo pehē, “ʻE hoku foha, ʻoua te ta fakapikopiko koeʻuhí ko hono faingofua ʻo e halá; he naʻe tatau ki heʻetau ngaahi tamaí; ʻo tatau hono teuteuʻi maʻanautolu ke nau moʻuí ʻo kapau te nau sio ki ai; ʻoku tatau pē kiate kitautolu. ʻOku teuteu ʻa e halá pea kapau te tau sio ki ai, te tau lava ke moʻui ʻo taʻengata.”7

ʻOku ʻomi ʻe he ʻEikí ha tataki mo ha fakahinohino ki he fakafoʻituituí mo e ngaahi fāmilí he ʻahó ni, ʻo hangē ko ia naʻá Ne fai kia Līhaí. Ko e konifelenisi lahi ko ʻení, ko ha Liahona ia ʻo onopōní, ko ha taimi mo e feituʻu ia ke maʻu ai ha ngaahi tataki mo e fakahinohino fakalaumālie ke ne fakatupulekina mo tokoniʻi kitautolu ke tau muimui ki he hala ʻo e ʻOtuá ʻo fakafou he ngaahi konga mahutafea ʻo e matelié. Fakakaukau angé ki haʻatau fakataha mai ke fanongo ki he naʻinaʻi mei he kau palōfitá mo e kau ʻaposetolo kuo nau lotu mālohi mo mateuteu lelei ke ʻiloʻi e meʻa ʻe folofola ʻaki ʻe he ʻEikí. Kuo tau lotua kinautolu mo kitautolu, ke akoʻi mai ʻe he Fakafiemālié ʻa e fakakaukau mo e finangalo ʻo e ʻOtuá. Ko e moʻoni ʻoku ʻikai ha toe taimi pe feituʻu lelei ange ki he ʻEikí ke Ne fakahinohinoʻi ai Hono kakaí, ka ko e konifelenisí ni.

Ko e ngaahi akonaki he konifelenisí ni, ko e kāpasa ia ʻa e ʻEikí. ʻI he ngaahi ʻaho ka hoko maí, mahalo te ke hangē ko Līhaí ʻo ke maʻu ha Liahona pe Ensign, pe ha makasini ʻa e Siasí ʻi he matapā ki muʻa homou ʻapí pe puha meilí, ʻa ia ʻe hā ai e ngaahi meʻa kotoa pē ʻo e konifelenisí ni. Pea hangē ko e Liahona he kuonga muʻá, ʻe mahinongofua mo faingofua ke lau ia pea te ne ʻoatu kiate koe mo ho fāmilí ha mahino fekauʻaki mo e ngaahi founga mo e hala ʻo e ʻEikí.

Hangē ko ia ʻoku fakamanatu mai ʻe Nīfai mo ʻAlamaá, ʻoku ʻomi ʻe he ʻEikí ha takitala ki heʻetau fonongá ʻo fakatatau mo e tuí, faivelengá mo e talangofua ʻoku tau fai ki he takitala ko iá. He ʻikai ke Ne fakahā mai ha ngaahi hala foʻou ʻo kapau naʻe ʻikai ke tau muimui kiate Ia he tui ʻi he hala ko ia kuó Ne fakaʻilongaʻi maí. ʻOku hoko mai ʻa e tupulaki fakapotopoto he halá kiate kinautolu ʻoku muimui faivelenga ki he naʻinaʻi fakalaumālié ʻo hoko ia ko honau “halá mo e talá” kae ʻoua kuo toe hā mai ha fakahinohino foʻou ke tokoni ki heʻenau fakalakalaka heʻenau fononga ki he fonua ʻo e talaʻofá.

Si ʻoku ngaahi tokoua mo e tuofāfine, kuo hoko maʻu pē ʻa e kau palōfitá mo e kau ʻaposetoló he ngaahi kuongá, ko ʻeta kāpasa mei he ʻEikí. ʻOku mahino ʻaupito ʻEne fakahinohino ʻoku ʻomi ʻiate kinautolú. ʻOku pau ʻa e hala kuo nau tofa maí. Ko Hono halá ʻoku tatau pē mo ʻEne haʻamongá, ʻo faingofua. Kae ʻoua naʻa takihalaʻi koe ʻe he faingofua ʻo Hono halá, ʻo ke pehē ko ha kiʻi meʻa siʻisiʻi pe meʻa noa pē ia, ka ke tokanga ki he ngaahi meʻa mahuʻingá ni pea tafoki kiate Ia ke ke lava ʻo hangē ko Iá pea nofo fakataha mo Ia ʻo taʻengata.

ʻOku ou tuʻu he ʻahó ni ko ha fakamoʻoni ʻe fakahoko kotoa e ngaahi talaʻofa ʻa ʻetau Tamaí; naʻá Ne ʻomi hono ʻAlo Tofu pē Taha Naʻe Fakatupú ki he māmaní ke fakaʻilongaʻi ʻa e halá mo taki e fonongá; naʻe hā ʻa e Tamaí mo e ʻAló kia Siosefa Sāmita ʻi he pongipongi ʻo ha ʻaho fakaʻofoʻofa mo tafitonga, ʻi he konga ki muʻa ʻo e faʻahitaʻu failau ʻo e 1820, pea hili ia ne toki fakafoki mai leva ʻa e ngaahi meʻa kotoa pē naʻe fie maʻu ke fakakakato lelei ʻaki e fononga ʻa e tangatá he māmaní; pea ʻoku hanga ʻe ha palōfita he ʻahó ni, ko Palesiteni Kōtoni B. Hingikelī ʻo fakahinohinoʻi mai e halá kiate kinautolu ʻe mamata pea moʻui ʻo taʻengatá. ʻOku ou fakatauange te tau fakahaaʻi ʻetau tuí pea tau muimui faivelenga ki he ngaahi tataki mo e ngaahi meʻa fakahinohino ʻa e Liahona ʻo e ʻaho fakaʻosí ni, ʻi he huafa ʻo Sīsū Kalaisí, ʻēmeni.

Maʻuʻanga Fakamatalá

1. Vakai, Siosefa Sāmita 2:5.

2. Siosefa Sāmita 2:10.

3. “Naʻe Lahi Fau ʻa e ʻOfá,” Ngaahi Himí, fika 105.

4. Vakai, 1 Nīfai 16:9–16.

5. 1 Nīfai 16:29.

6. Vakai, ʻAlamā 37:38–41.

7. ʻAlamā 37:46–47.

 
© 2008 Intellectual Reserve, Inc. All rights reserved.   Rights and use information.  Privacy policy