The Christus statueThe Church of Jesus Christ of Latter-day Saints Search | Feedback | Site Map | Help | Country Sites |
Home Gospel Library General Conference
Conferences
ʻEpeleli 2006
Ko e Meʻafoaki ʻo e Tauʻatāina Ke Filí

Ko e Meʻafoaki ʻo e Tauʻatāina Ke Filí

ʻEletā Wolfgang H. Paul
ʻO e Kōlomu ʻo e Kau Fitungofulú

ʻI he taimi ʻoku tau talangofua ai ki he ngaahi fekau ʻetau Tamai Hēvaní, ʻoku tupulaki ʻetau tuí, pea tau tupulaki he potó mo e mālohi fakalaumālié pea faingofua ange ai ʻetau fai e ngaahi fili totonú.

ʻEletā Wolfgang H. Paul Naʻá ku fakaʻuli atu ʻi ha taimi ʻe taha pea pau ke u tuʻu ʻi ha lanu kulokula mai ʻa e maama halá. Naʻe taki ʻeku tokangá ki he meʻalele ʻi muʻá. Naʻe pehē ʻe ha laʻipepa naʻe fakapipiki ai, “ʻOku ou fai pē ki hoku lotó.”

Ne u fifili pe ko e hā nai e ʻuhinga ʻe fokotuʻu ai ʻe ha taha ha faʻahinga kupuʻi lea pehē ʻi heʻene meʻalelé. Ko e hā e popoaki naʻá ne fiemaʻu ke ʻoatú? Mahalo naʻe fiemaʻu ʻe he fakaʻuli ʻo e meʻalelé ni ke fakahā ki he kakaí kuó ne aʻusia e tauʻatāina kakató ʻaki ʻene fai pē e meʻa ʻokú ne loto ki aí. ʻI heʻeku fakakaukau ki he meʻá ni, naʻá ku fakatokangaʻi ʻe moveuveu ʻa e mamaní ʻo kapau ʻe tuku ke faʻiteliha e taha kotoa ki ha meʻa pē ʻokú ne loto ke fai.

ʻOku mahino ai e puputuʻu ʻi he sosaietí ʻo fekauʻaki mo e kaveingá ni. ʻOku fakamafola ʻe he mītiá, ngaahi tuʻuakí, ngaahi polokalama faivá mo ha ngaahi feituʻu kehe pē, ʻa e fakakaukau ko e taimi ko ia ʻoku fai ai ʻe ha taha ki hono lotó, ʻokú ne maʻu e tauʻatāiná mo e fiefiá. ʻOkú ne fokotuʻu mai ʻoku makatuʻunga ʻetau ngaahi filí mei he ngaahi meʻa ʻoku fakafiemālie, fakafiefia, pe hoa mo ʻetau ngaahi holi fakafoʻituituí.

Kuo ʻomi ʻe heʻetau Tamai Hēvaní ha fakakaukau lelei ange. ʻOku ʻomi ʻe Heʻene [palani] lahi ʻo e fiefiá ʻa e tauʻatāiná mo e fiefia moʻoní. ʻOku tau lau ʻi he Tohi ʻa Molomoná ʻo pehē:

“Pea ʻe hāʻele mai ʻa e Mīsaiá ʻo ka kakato ʻa e kuongá koeʻuhí ke ne huhuʻi e fānau ʻa e faʻahinga ʻo e tangatá mei he hingá. Pea ko e meʻa ʻi he huhuʻi ʻa kinautolu mei he hingá, kuo nau hoko ai ʻo tauʻatāina ʻo taʻengata, ʻo nau ʻiloʻi ʻa e leleí mei he koví; ke ngāue maʻanautolu, kae ʻikai ke fai kiate kinautolu ha meʻa, tuku kehe pē ʻi hono tauteaʻi ʻo e fonó ʻi he fuʻu ʻaho lahi mo fakaʻosí, ʻo fakatatau ki he ngaahi fekau kuo fokotuʻu ʻe he ʻOtuá.

“Ko ia, ʻoku tauʻatāina ʻa e tangatá ʻi he kakanó; pea kuo foaki kiate kinautolu ʻa e ngaahi meʻa kotoa pē ʻoku ʻaonga ki he tangatá. Pea ʻoku nau ʻataʻatā ke fili ʻa e tauʻatāiná mo e moʻui taʻengatá ʻi he fuʻu fakalaloa lahi ʻo e faʻahinga kātoa ʻo e tangatá, ʻo fili ʻa e fakapōpulá mo e maté, ʻo fakatatau ki he fakapōpula mo e mālohi ʻo e tevoló; he ʻokú ne feinga ke mamahiʻia ʻa e tangata kotoa pē ʻo hangē pē ko iá.”1

ʻI heʻetau haʻu ki māmaní, naʻa tau ʻomi mei hotau ʻapi fakalangí ʻa e meʻaʻofa faka-ʻOtua ko ia ko e tauʻatāina ke filí. ʻOkú ne foaki mai ʻa e totonu mo e mālohi ke fakahoko ha ngaahi tuʻutuʻuni mo fai ha ngaahi fili. Ko e tauʻatāina ke filí ko ha fono taʻengata ia. Naʻe pehē ʻe Palesiteni Pilikihami ʻIongi ʻi haʻane ako kau ki he tauʻatāina ke filí: “Ko ha fono ʻeni talu mei he taʻengatá pea ʻe hokohoko atu ki he taʻengata kahaʻú. Kuo pau ke maʻu ʻe he tangata ʻatamaiʻia kotoa pē ʻa e mālohi ke filí”2.

Naʻe meʻa ʻa Palesiteni Uilifooti Utalafi ʻi he kaveinga tatau: “[Ko e tauʻatāina ke filí ko ha tukufakaholo ia ʻa e tangatá] ʻi he lao mo e faʻunga puleʻanga ʻo e ʻOtuá. Naʻá ne maʻu ʻi he langí ki muʻa pea fakatupu ʻa e māmaní pea tauhi ia ʻe he ʻEikí ʻo Ne maluʻi mei he [ʻohofi] ʻa Lusifaá mo kinautolu ne nau kau mo iá. . . . Koeʻuhí ko e tauʻatāina ke filí, ʻoku tau haʻisia ai kitautolu faʻahinga ʻo e tangatá, ki he meʻa te tau fekumi ki aí, anga ʻo ʻetau moʻuí, [pea] mo ia ʻoku tau faí.”3

ʻI hono akoʻi ʻe he ʻEikí kia ʻĒpalahame e natula taʻengata ʻo e laumālié pea fakahā kiate ia hono tomuʻa fili ia kimuʻa pea fanauʻi maí, naʻá Ne fakahā kia ʻEpalahame e taha ʻo e ngaahi taumuʻa mahuʻinga ʻo e omi ki he mamaní: “Pea te tau ʻahiʻahiʻi ʻa kinautolu ʻi he meʻá ni ke vakai pe te nau fai ʻa e ngaahi meʻa kotoa pē ʻe fekau ʻe he ʻEiki ko honau ʻOtuá kiate kinautolú.”4

Ko ia ai, ʻoku ngaohi ʻe he tauʻatāina ke filí ke hoko ʻetau ʻi he mamaní, ko ha vahaʻa taimi ke ʻahiʻahiʻi kitautolu. Ka ne ʻikai ke tau maʻu ʻa e meʻafoaki maʻongoʻonga ko ʻeni ʻo e tauʻatāina ke filí, pehē ne ʻikai ke tau lava ʻo fakahaaʻi ki heʻetau Tamai Hēvaní pe te tau lava koā ʻo fai kotoa e meʻa kuó Ne fekauʻi maí.

Koeʻuhí kae lava ke tau fakaʻaongaʻi ʻetau tauʻatāina ke filí, kuo pau ke tau maʻu ha ʻilo ki he leleí mo e koví, tauʻatāina ke fakahoko ʻetau ngaahi filí, pea ka hili hono fakahoko ʻetau tauʻatāina ke filí, ʻoku ʻi ai leva ha ngaahi nunuʻa kuo pau ke muimui mai heʻetau ngaahi filí.

Kuó u ako ko e taimi ʻoku tau talangofua ai ki he ngaahi fekau ʻetau Tamai Hēvaní, ʻoku tupulaki ʻetau tuí, pea tau tupulaki he potó mo e mālohi fakalaumālié pea faingofua ange ai ʻetau fai e ngaahi fili totonú.

Naʻe fakahā ʻe hotau faʻifaʻitakiʻanga tuʻukimuʻa ko Sīsū Kalaisí, ʻa e sīpinga haohaoa ki hono fakaʻaongaʻi ʻo ʻetau tauʻatāina ke filí. ʻI he taimi naʻe fakahā mai ai e palani ʻa e Tamaí ʻi he Fakataha Lahi he Langí—te tau maʻu ha faingamālie ke haʻu ki he māmaní pea maʻu ha sinó—naʻe pehē ʻe he ʻAlo ʻOfaʻangá ki Heʻene Tamaí, ʻa ia ko e ʻOfaʻanga mo e Taha Kuo Fili ʻe he Tamaí talu mei he kamataʻangá: “ʻE Tamai, ke fai pē ʻa Ho finangaló pea ke ʻOʻou ʻa e lāngilangí ʻo taʻengata.”5

ʻOku totonu ke tau fai pehē ʻi heʻetau ngaahi filí: Liliu ʻa e kupuʻi lea ko ia ʻoku pehē, “ʻOku ou fai pē hoku lotó” ʻaki ha fakalea ʻoku totonu ke hoko ko ʻetau motó: “ʻOku ou fai ʻa e finangalo ʻo e Tamaí.”

Kapau te tau fai ʻeni, kuo pau ke tau maʻu e ngaahi tāpuaki ʻa e ʻEikí. Mahalo naʻa fie maʻu ke tau fai e ngaahi filí ni ʻi ha taimi ʻoku ʻikai ke tau faingamālie aí. Ka, kuó u ako neongo ʻoku ʻikai ngali faingamālie, ka ʻo ka tau ka fai e fili totonú, ʻe tokangaʻi kitautolu ʻe he ʻEikí ʻi Heʻene founga pē ʻAʻaná, ʻa ia ʻoku ʻikai faʻa mahino kiate kitautolu ʻi he taimi ko iá.

ʻI he taimi naʻá ma hiki ai ʻi he 1989 mei he Misiona Siamane Hamipēkí, ki Siamane Hahaké ke tokangaʻi e misiona Tulesitení, naʻe ʻikai ko ha taimi lelei ia ki homa fāmilí. Ko e toki maheni pē ia ʻema fānaú mo honau ʻapiako foʻou ʻi Hamipēkí pea ko ʻeni kuo pau ke nau toe kamata fakaangaanga ki ha founga ako ne kehe ange, ʻa ia naʻe ngāueʻaki ʻe Siamane Hahaké. Naʻe ʻi ai ha taha e fānaú naʻe ʻikai lava ke mau ō mo ia he naʻe fiemaʻu ke fakaʻosi ʻa ʻene akó ʻi Siamane Hihifo. Kaekehe, kuo mau ako mei he meʻá ni, ko e meʻa ko ia ne hā ngali faingataʻa he kamataʻangá, kuo hoko ia ko ha tāpuaki lahi kiate kimautolu kotoa. ʻOku tokangaʻi ʻe he ʻEikí ʻa ʻetau ngaahi faingataʻá ʻi Heʻene founga pē ʻAʻaná.

ʻE hoku ngaahi tokoua mo e tuofāfine, ʻoku ou houngaʻia moʻoni koeʻuhí ko e meʻafoaki maʻongoʻonga ʻo e tauʻataina ke filí, ʻa ia kuo foaki mai ʻe he Tamai Hēvaní maʻatautolú. ʻOku ou houngaʻia ʻi heʻeku ʻiloʻi ko ʻEne fānaú kitautolu. ʻOku ou ʻiloʻi mei he ngaahi meʻa kuo hoko kiate aú ʻokú Ne ʻofa mo tokanga mai kiate kitautolu. ʻOku ou ʻiloʻi ko e Kalaisí ʻa Sīsū, ko e ʻAlo Ia ʻo e ʻOtuá, ko hotau Fakamoʻuí mo e Huhuʻí. ʻOku ou ʻiloʻi naʻe mamata ʻa e Palōfita ko Siosefa Sāmitá ki he Tamaí mo e ʻAló pea ko e palōfita ia ʻo e ongoongolelei kuo Toe Fakafoki maí. ʻOku ou ʻiloʻi ko Palesiteni Kōtoni P. Hingikelií ko e palōfita ia ʻa e ʻOtuá he ʻahó ni.

Ko ʻeku fakamoʻoní ia ʻi he huafa ʻo Sīsū Kalaisi, ʻēmeni.

MAʻUʻANGA FAKAMATALÁ

1. 2 Nīfai 2:26–27.

2. Deseret News, Oct. 10, 1866, 355.

3. Millennial Star, Oct. 14, 1889, p. 642.

4. ʻĒpalahame 3:25.

5. Mōsese 4:2.

 
© 2008 Intellectual Reserve, Inc. All rights reserved.   Rights and use information.  Privacy policy