The Christus statueThe Church of Jesus Christ of Latter-day Saints Search | Feedback | Site Map | Help | Country Sites |
Home Gospel Library General Conference
Conferences
ʻEpeleli 2006
Ko e Taimi ʻEni Ke Ngāue Fakafaifekau Aí!

Ko e Taimi ʻEni Ke Ngāue Fakafaifekau Aí!

ʻEletā Richard G. Scott
ʻO e Kōlomu ʻo e Kau ‘Aposetolo ‘e Toko Hongofulu Mā Uá

ʻOku malava he ngaahi misiona he funga ʻo e māmaní, ke tataki fakalaumālie ai ʻe he ʻEikí hano uiuiʻi ʻo ha kau talavou mo ha kau finemui pea mo ha ngaahi mātuʻa mali līʻoa ki ha ngaahi ngāue faingataʻa.

ʻEletā Richard G. Scott ʻE faingataʻa ke fakakaukauʻi ha meʻa ʻe toe fakafiefia ange ke te fai ʻi heʻete hoko ko e talavou, finemui pe ongo mātuʻa mali ʻi māmani he ʻahó ni, ka ko haʻate hoko ko ha faifekau taimi kakato maʻá e Siasi ʻo Sīsū Kalaisi ʻo e Kau Māʻoniʻoni ʻi he Ngaahi ʻAho Kimui Ní. ʻOku mahuʻinga fau e pōpoaki ko ia ʻo e ongoongolelei kuo fakafoki maí, ʻa ia ʻoku tau vahevahe atú. ʻOku mei he ʻOtua ia ko ʻetau Tamai Taʻengatá maʻá e taha kotoa ʻo ʻEne fānau ʻi māmaní pea ʻoku fakatefito ia ʻi Hono ʻAlo ʻOfaʻanga ko Sīsū Kalaisí. Ko e taimi ʻe mahino mo moʻui ʻaki ai e pōpoaki ko iá, te ne lava ʻo fetongi e moveuveú ʻaki e melinó, mamahí ʻaki e fiefiá, mo ʻomi ha ngaahi fakalelei ki he ngaahi palopalema tuʻu maʻu ʻo e moʻuí.

Kuo tau maʻu ʻeni ha fakahinohino mahino ki he lavameʻa he ngāue fakafaifekaú. ʻOku ʻomi ia ʻi he tohi fakahinohino ko e Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí mo e ngaahi maʻuʻanga tokoni kuo faʻu ke haʻu mo iá. ʻOku fakatefito ʻa e ngaahi lēsoni foʻou mo lelei ko ʻeni ʻo e ngāue fakafaifekaú, ʻi he faiako ʻaki e Laumālié kae ʻikai ako maʻuloto. Kuo nau fakaleleiʻi lahi hono vahevahe atu ʻo e ongoongoleleí he funga māmaní. Kuo ʻosi akoʻi lelei ʻa e palesiteni fakamisiona kotoa ʻi he founga fakahoko ʻo e ngaahi fakamatala foʻoú ni. Ko hono olá, ko ha kau palesiteni fakamisiona lavameʻa, līʻoa, pea mo vēkeveke ʻoku nau malava ke ueʻi fakalaumālie mo fakaʻaiʻai ʻenau kau faifekaú.

Kuo hanga ʻe hano ako mo fakaʻaongaʻi he funga ʻo e māmaní ʻa e ngaahi tefitoʻi fakakaukau ʻi he Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí, ʻo fakamālohia ʻetau malava ke fakahā ʻa e pōpoaki ʻo e Ongoongolelei Kuo Toe Fakafoki Maí pea ke akoʻi ʻa e palani ʻo e fakamoʻuí, mo ha ngaahi tefitoʻi moʻoni kehe ʻo e ongoongoleleí. Kuo ʻi ai ha ola lelei lahi hono hiki hake ʻo e tuʻunga moʻui tāú. ʻOku lahi ange e ngāue līʻoá ʻi he malaʻe ʻo e ngāue fakafaifekaú, lelei ange ʻa e vā fakahoá, ola lelei ange ʻa e faiakó, pea hiki hake mo e tuʻunga ʻo hono pukepuke ʻo e kau uluí.

ʻOku taʻe hano tatau e fakahinohino fakalūkufua kuo ʻoatu ki hono tokangaʻi ʻo e ngāue fakafaifekaú. ʻOkú ne tokoniʻi e ngāue fakafaifekaú ʻi māmani kotoa ʻo fakafou he Kau Palesitenisī Fakaʻēliá, kau Palesiteni ʻe toko fitu ʻo e Kau Fitungofulú, Kōlomu ʻo e Toko Hongofulu Mā Uá, pea mo e tokanga fakahangatonu mei he Kau Palesitenisī ʻUluakí.

ʻOku malava he ngaahi misiona he funga ʻo e māmaní, ke tataki fakalaumālie ai ʻe he ʻEikí hano uiuiʻi ʻo ha kau talavou mo ha kau finemui pea mo ha ngaahi mātuʻa mali līʻoa ki ha ngaahi ngāue faingataʻa kuo fakafeʻunga ki heʻenau fiemaʻu fakafoʻituituí mo ia te nau lavá. ʻOku ou fiefia ʻi he faingamālie ke kau ʻi he ngāue ko ʻeni ʻoku tuʻu ke ne tāpuakiʻi lahi ha tokolahi he funga māmaní.

Kuo meʻa atu ʻa ʻEletā M. Lāsolo Pālati kau ki hono ngaohi ha ʻapi ʻoku vahevahe ai e ongoongoleleí. Te u fakamatala atu e founga ki hono teuteuʻi ha tamasiʻi pe taʻahine, pe ongomātuʻa faifekau taimi kakató.

ʻOku kamata ʻeni ʻi ʻapi, ki muʻa ʻoku teʻeki hoko e taʻu ngāue fakafaifekaú, ʻi hono fakatō ʻe he mātuʻá ki he ʻatamai mo e loto ʻo e kiʻi tamasiʻi taki taha ʻa e foʻi fakakaukau “ko e taimi te u ʻalu ai ʻo ngāue fakafaifekaú,” kae ʻikai ko e “kapau te u ʻalu ʻo ngāue fakafaifekaú.” Ko ʻapi ʻoku lelei taha hono akoʻi ai ʻo e fānaú ʻi he ngaahi moʻoni ʻo e ongoongoleleí, ʻa ia ʻe lava ʻo fulihi ai ʻa e fakahinohinó ke feʻunga mo e taʻu motuʻá pea mo e meʻa ʻe lava ʻe he kiʻi tamasiʻí. Ko ʻapi ʻoku fakafeʻungaʻi ai ʻa e teunga tau ʻo e moʻoní ki he ʻulungāanga fakafoʻituitui ʻo e kiʻi tamasiʻí. ʻOku hanga ʻe he akonaki ʻa e mātuʻá ai ʻo fakafeʻungaʻi e fānaú ki he moʻuí mo teuteu ha kau talavou moʻui taau ki he fiefia ʻo e ngāue fakafaifekaú. ʻE lava ʻo mahino kei siʻi ki ha kiʻi taʻahine ʻi ʻapi ko hono tefitoʻi fatongiá ke hoko ko ha uaifi mo ha faʻē. Ka ʻi hono fakahoko ʻo e teuteu ko iá ʻe lava pē ke ʻi ai ha faingamālie ke ngāue fakafaifekau taimi kakato kae muimui ki he faleʻi ki muí ni ʻa e Kau Palesitenisī ʻUluakí: “ʻE lava pē ke fakaongoongoleleiʻi ʻa e kau finemui moʻui taau kuo taʻu uofulu mā taha pe motuʻa angé . . . ke nau ngāue fakafaifekau taimi kakato. . . . ʻE lava e kau fefiné ni ʻo fai ha tokoni mahuʻinga . . . ka ʻoku totonu ke ʻoua naʻa teke kinautolu ke nau ngāue. ʻOku ʻikai totonu ke fakaongoongoleleiʻi kinautolu ʻe he kau pīsopé ke nau ngāue fakafaifekau kapau ʻe uesia ai ha mali ʻoku vave ke fakahoko.”1

ʻOku fakaʻaongaʻi ʻe ha mātuʻa lahi ha ngaahi konga ʻo e tohi Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí ke fakamamafaʻi ha ngaahi fakakaukau ʻe ola he taimi ʻe matuʻotuʻa ai e fakamoʻoni ʻenau fānaú ʻi hono kei tanumaki kinautolu ʻi ʻapí. Te ke lava ʻi hoʻo kei tamasiʻi siʻí ke ako e founga fakahoko ho fatongiá ʻi haʻo hoko ko ha taha maʻu lakanga fakataulaʻeiki he kahaʻú. ʻE tokoniʻi koe ke mahino mo ke fakaʻaongaʻi e ngaahi akonaki mahuʻinga ʻa e ʻEikí. ʻE fakamālohia koe ke ke moʻui taau ke ke lava ʻo maʻu ʻa e ngaahi ouau toputapu ʻo e temipalé mo ngāue fakafaifekau taimi kakato. ʻE fakatupu ʻe he faʻahinga meʻa peheé ha fakavaʻe ki ha tāpuaki ʻa mui ʻi haʻo hoko ko ha husepāniti mo ha tamai lelei.

ʻE tokoniʻi koe ʻe ha ngaahi konga ʻo e Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí ʻi hoʻo hoko ko e finemuí ke mahino mo ke fakaʻaongaʻi ʻa e tokāteliné ʻi ho tufakanga ko e uaifi mo e faʻeé. Kapau te ke fili ke ngāue fakafaifekau taimi kakato, kuo ʻi ai hao fakavaʻe ki ai. ʻE tokoni atu e polokalama Seminelí ʻi ho tuʻunga ko e talavou pe finemuí ke ke fakatoka ha fakavaʻe ʻo e fiefia mo e lavameʻa ʻi he moʻuí. ʻOku ʻi ai ha kalasi makehe ʻi he polokalama ʻInisititiutí pea ʻi he ngaahi ʻUnivēsiti ʻe tolu ʻo Pilikihami ʻIongí te ne lava ke teuteuʻi koe ki he ngāue fakafaifekaú. ʻOku fakavaʻe ia ʻi he ngaahi tefitoʻi moʻoni ʻoku ʻi he Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí pea ʻoku fetākinima ia mo e maʻuʻanga tokoni lelei ko iá. Te ne muʻaki teuteuʻi koe ki ha taimi ʻe ui ai ke ke ngāué.

ʻOku hāsino hono mālohi mo e lelei ʻo e tohi Malangaʻi ʻEku Ongoongoleleí ki he kau faifekaú, kau takí, kāingalotú mo e mātuʻá, ʻi he foʻi moʻoni ko ia ʻoku mei aʻu ʻo tahamiliona e tatau kuo ʻosi tuku atú. ʻOku ʻaonga nai kiate koe hoʻo tohí?

Te ke lava ʻi hoʻo ngaahi ʻinitaviu fakalotolahi ʻi ho tuʻunga ko e pīsope pe palesiteni fakakoló ke tāpuekina e moʻui ʻa e talavou taki taha ʻi ho uōtí pea pehē ki ha ngaahi mātuʻa mali, ʻaki haʻo poupouʻi ke nau teuteu ke ngāue fakafaifekau taimi kakato. He ʻikai ngata pē ʻi haʻo tāpuekina kinautolu ʻe lava ʻo ngāue fakafaifekaú ka te ke lava ai ʻo tali ha ngaahi lotu ʻa ha mātuʻa kuo fuʻu lahi ʻena tamasiʻí ka ʻoku teʻeki loto ke ngāue neongo ʻena feinga ke fakalotolahiʻi e fakaʻānaua ko iá. Hangē ko ʻení, talu mei he kei siʻi ʻo aʻu ki he fuʻu lahi ʻema taʻahine ko Mele Lií, mo ʻene fanongo ki he talanoa ʻa ʻene mātuʻá ki he ngaahi meʻa he ngāue fakafaifekaú ne ma mahuʻingaʻia aí. Ne ma ʻosi fakamatalaʻi hono tokonia ʻema moʻuí ʻe he ngaahi faingamālie ʻo e ngāue fakafaifekau ne faingataʻá mo ʻene fakatoka e fakavaʻe ki he meʻa kotoa ʻokú ma mahuʻingaʻia aí. Ka, ne ma akoʻi ko e fili ia ʻaʻana ke ngāue fakafaifekau pe ʻikai. ʻI heʻene tupu haké, ne mahino naʻe fakakaukau ke hoko ko ha faifekau. Neongo ia, ʻi he ofi mai hono taʻu ngāue fakafaifekaú, ne kamata ke ʻomi ʻe ngaahi meʻa fakafiefia he ako ʻi he ʻunivēsití ha tafaʻaki ʻe taha ki ai. ʻI ha taimi ʻe taha naʻá ne tala mai ai ʻoku fekuki mo e lotolotouá, pea faleʻi ai ia ke talanoa mo ʻene pīsopé. Ne aleaʻi leva ha faingamālie. Ko e taimi ne tangutu hifo ai ʻi muʻa he pīsope leleí ni, naʻá ne ʻeke ange, “Ko e hā haʻo fakakaukau ki haʻaku ngāue fakafaifekau taimi kakato?” Ne puna ki ʻolunga ʻe pīsopé mei hono seá, taaʻi hono nimá he funga tesí, mo pehē ange, “Ko e meʻa lelei taha ia kuó u malava ke fakakaukauʻi maʻaú.” Naʻe hoko e lea ko iá ko e liliu ʻanga ia ʻo e meʻa kotoa.

Ne ngāue fakafaifekau lelei ʻaupito ʻa Mele Lī ʻi Sipeini ʻo ne ʻilo ai ha ngaahi meʻa naʻá ne lava, fakamatuʻotuʻa ai ʻene fakalakalaka fakalaumālié mo hoko ai ha tupulekina ʻa ha ngaahi meʻa kuó ne tāpuekina ia heʻene hoko ko e uaifi mo e faʻeé. Ko e pīsope naʻe tokoni lahi ki he moʻui hoku ʻofefiné ko J. Uiliate Melioti ko e Siʻí (J. Willard Marriott, Jr.,) ʻoku lolotonga hoko ko ha Fitungofulu Fakaʻēlia. Ka ʻoku mau manatuʻi lahi taha ia ʻi he meʻa ne ne fai maʻa homa ʻofefine ko Mele Lií. Kuo ʻi ai hano fāmilí mo ha ngaahi sīpinga lelei ʻo ha tamai mo ha faʻē, ha foha mo ha ʻofefine ne ngāue fakafaifekau lelei. Ko e foha naʻe toé ʻoku mahino moʻoni ʻe hoko ko ha faifekau pea ʻe fili ai ʻena taʻahine siʻisiʻi tahá ki he meʻa ʻoku totonú ʻi hono taimi totonu. ʻOku ʻi ai ha mokopuna ʻe taha ʻoku molomolo mui vaʻe heʻene tamaí, ne toki uí ni ke ngāue he Misiona Mekisikou Kuenavaká.

Kau pīsope mo e kau palesiteni fakakolo, ʻoku lava ke mou maʻu e ivi mālohi ko iá ʻi he moʻui ʻa e kau faifekau ʻokú ke poupouʻi mo teuteuʻí pea pehē ki he moʻui honau hakó. Fakaʻaongaʻi hoʻo kau taki he kōlomu ʻo e Lakanga Taulaʻeiki faka-ʻĒloné, mo e kau ʻetivaisá, pea pehē ki he kau taulaʻeiki lahí, kaumātuʻá, mo e kau taki ʻo e houʻeiki fafiné ke nau tokoni atu ʻi hoʻo teuteu ke ui ha kau faifekau moʻui taau toko lahi taha te ke lavá. ʻI hono fakaʻaongaʻi ʻo e ngaahi maʻuʻanga tokoní, kuo aʻu mai ai ha kau faifekau tokolahi ange kuo mou fakaongoongoleleiʻi ki he malaʻe ʻo e ngāue fakafaifekaú, ʻoku nau mateuteu lelei ange mo loto vēkeveke lahi ange ke ngāue. Neongo ʻe lava ha tokolahi taha ʻo e kau teu ngāue fakafaifekaú ʻo mateuteu ʻaki ha tokoni siʻisiʻi pē, ka ʻoku ʻi ai ha tokosiʻi te nau fie maʻu ha liliu lahi ʻi heʻenau moʻuí ka nau feʻunga. ʻE tokoni e poupou ʻa e mātuʻá ke nau aʻusia ʻa e ngaahi tuʻunga moʻui ʻoku fie maʻú.

Lotua pe ko e ngaahi mātuʻa fē ʻe lava ʻo fakalotolahiʻi ke fakahū haʻanau foomu ke ui kinautolu ke ngāue fakafaifekaú. ʻOku fuʻu fie maʻu lahi kinautolu.

ʻOku ou fakatumutumu maʻu pē he founga hono fakafeʻungaʻi ʻe he Laumālie Māʻoniʻoní e ngaahi natula mo e ngaahi fiemaʻu ʻa e faifekau mo e ongomātuʻa taki taha mo e ngaahi tūkunga kehekehe ʻo e ngāue fakafaifekaú he funga ʻo māmaní. Kuó u fakatokangaʻi hano ui ha niʻihi ʻo e kau ʻeletā mo e kau sisitā mālohi mo lavameʻa tahá ki he ʻIunaiteti Siteití mo Kānata ke nau pukepuke ke mālohi ai e aka ʻo e Siasí. Kuó u ʻosi mamata ki ha foki mai ʻa ha kau faifekau mei ha ngaahi ngāue tūkunga kehe, ʻo hangē ko e liliu ki he ʻulungāanga fakafonua tupuʻa ʻo ha Motu he Pasifikí, ʻi Mongikōlia, feituʻu tafungofunga ʻo Kuatemalá, pe ngāue ʻo siʻisiʻi ha toe fetuʻutaki mo e palesiteni fakamisioná, ʻo ne fakatupu ha ngaahi ivi fakafoʻituitui naʻe teʻeki ke ʻiloʻi ki muʻa.

Kau lea atu muʻa mei hoku lotó ki hono mahuʻinga kiate au ʻo e ngāue fakafaifekau leleí. Ne u tupu hake ʻi ha ʻapi ʻi ha ongomātuʻa lelei moʻoni ka naʻe ʻikai ke siasi ʻeku tangataʻeikí pea māmālohi pē ʻeku fineʻeikí. Ne liliu ʻeni ʻi he ʻosi ʻo ʻeku ngāue fakafaifekaú. Ne na mālohi he siasí mo ngāue līʻoa he temipalé, ʻo faisila e tangataʻeikí, kae ngāue ouau e fineʻeikí. Ka ʻi heʻeku kei talavoú, ʻo hangē ko ha tokolahi ʻo kimoutolu he ʻahó ni, naʻe ʻikai ke u lava ʻo fakafuofuaʻi ʻiate au pē hono mahuʻinga ʻo e ngāue fakafaifekaú. Ne u toʻoa ʻi ha finemui naʻe makehe. Pea ʻi ha taimi mahuʻinga ʻo ʻema kaumeʻá, naʻá ne fakamahino mai ai ʻe toki mali pē ʻi he temipalé mo ha taha ʻosi ngāue faifekau. Ne fakalotoa ai au peá u ngāue fakafaifekau ʻi ʻUlukuai.

Naʻe ʻikai faingofua. Ne tuku mai ʻe he ʻEikí ha ngaahi faingataʻa lahi ʻo nau hoko ko ha ngaahi tuʻuʻanga ke u tupulaki fakafoʻituitui ai. Naʻá ku maʻu ai ʻeku fakamoʻoni naʻe hā moʻoni ʻa e ʻOtua ko e Tamaí mo Hono ʻAlo ʻOfaʻangá kia Siosefa Sāmita ke kamata hono fakafoki mai ʻo e moʻoní, ʻo e lakanga fakataulaʻeikí mo e Siasi moʻoni he māmaní. Naʻá ku maʻu ha fakamoʻoni ko Siosefa Sāmitá ko ha palōfita makehe. Naʻá ku ako ai ha ngaahi tokāteline mahuʻinga. Naʻá ku ʻilo ai hono ʻuhinga ke tataki kita ʻe he Laumālié. Ne lahi ha ngaahi pō ne u tuʻu ai lolotonga e mohe hoku hoá, ʻo lilingi atu hoku lotó ki he ʻEikí ki ha fakahinohino mo ha tataki. Naʻá ku tautapa ke u lava ʻo fakahā lelei ʻeku fakamoʻoní he lea faka-Sipeiní, pea pehē ki he moʻoni kuó u akoʻi ki he kakai kuo fakaʻau ke u ʻofa aí. Naʻe tali moʻoni e ngaahi lotu ko iá. ʻI he taimi tatau pē, kuo oʻi hoku hoa ki he taʻengatá, ʻa Sēnini, ke hoko ko ha uaifi mo ha faʻē makehe ʻe heʻene ngāue fakafaifekau ʻaʻaná.

Kae mahuʻinga tahá, ko e meʻa kotoa pē ʻoku ou mahuʻingaʻia ai he moʻuí, ne kamata ke fakamatuʻotuʻa ia he malaʻe ʻo e ngāue fakafaifekaú. Kapau ne ʻikai fakalotolahiʻi au ke u hoko ko ha faifekau, naʻe ʻikai ke u mei maʻu hoku hoa taʻengatá pe fāmili lelei ʻoku ou ʻofa lahi aí. ʻOku ou tui fakapapau, naʻe ʻikai ke u mei maʻu ʻa e ngaahi faingamālie makehe mo fakapalōfesinale ko ia ne siviʻi ai e tapa kotoa pē ʻo ʻeku moʻuí. Ko e moʻoni ne ʻikai ke u mei maʻu e fatongia toputapu mo e ngaahi faingamālie ke ngāué, ʻa ia ʻoku ou fakafetaʻi taʻe tūkua aí. Kuo tāpuekina ʻeku moʻuí ʻo hulu fau koeʻuhí ko ʻeku ngāue fakafaifekaú.

ʻE lava ʻapē ke mahino kiate kimoutolu e ʻuhinga ʻoku ou vēkeveke ai ke fakaʻaiʻai e taha kotoa ʻiate kimoutolu kau talavoú ke mou hoko ko ha faifekau moʻui tāú? ʻE lava nai ʻo mahino atu e ʻuhinga ʻoku ou fakalotolahiʻi ai kimoutolu mātuʻa matuʻotuʻá ke mou palani, ʻo kapau ʻoku mou moʻui lelei, ke ngāue ko e faifekau maʻá e ʻEikí? ʻOku mou lava nai ʻo sio ki he ʻuhinga ʻoku ou fokotuʻu atu ai ki ha niʻihi ʻo kimoutolu kau finemuí, kapau ʻoku ʻi ai ha loto holi pea ʻikai uesia ai ha palani kuo ʻosi fokotuʻú, ke mou fakakaukau fakamātoato ke hoko ko ha faifekau maʻá e ʻEikí? Kuo tāpuekina lahi homau ʻapí ʻe ha uaifi mo ha faʻē naʻe fili ke ngāue fakafaifekau taimi kakato he lolotonga ʻo ʻeku ngāue fakafaifekaú.

Kapau ko ha talavou koe ʻoku kei veiveiua pe te ke ngāue fakafaifekau, ʻoua te ke fakahoko tokotaha pē ʻa e fili mahuʻinga ko iá ʻaki ho poto pē ʻoʻoú. Kumi faleʻi mei hoʻo mātuʻá mo hoʻo pīsopé pe palesiteni fakakoló. Kole ke fakahā atu e finangalo ʻo e ʻEikí kiate koe ʻi hoʻo ngaahi lotú. ʻOku ou ʻilo ʻe ʻomi ʻe he ngāue fakafaifekaú kiate koe ha ngaahi tāpuaki lahi fau he lolotongá ni mo e toenga hoʻo moʻuí. ʻOku ou naʻinaʻi atu ke ʻoua naʻá ke lotu pe te ke ʻalu pe ʻikai, ka ke kole ki he ʻEikí ke ne fakahinohino koe ʻi he ngaahi meʻa ʻe fiemaʻu ke ke hoko ai ko ha faifekau moʻui taau mo fakaiviá. He ʻikai ke ke fakaʻiseʻisa ʻi haʻo ngāue fakafaifekau, ka ʻoku ngalingali te ke fakaʻiseʻisa ʻi ha ʻikai ke ke ngāue, kapau ko hoʻo filí ia.

ʻOku ou ʻilo ko Sīsū ʻa e Kalaisí, ko Hono Siasí ʻeni pea kuo ʻosi fakafoki mai ʻa e kakato ʻo ʻEne ongoongoleleí ki māmani ʻi ha pālofita makehe, ko Siosefa Sāmita. ʻOku ou fakamoʻoni ko e ngāue fakafaifekau līʻoá ko ha maʻuʻanga ia ʻo e fiefia lahi mo ha ngaahi tāpuaki lahi, ʻo ʻikai kia kinautolu pē ʻoku fanongo ki he pōpoakí ka mo kinautolu ʻoku nau ʻoatu ia ʻi he fakahinohino ʻa e Laumālié. ʻI he huafa ʻo Sīsū Kalaisí, ʻēmeni.

MAʻUʻANGA FAKAMATALÁ

1. Fetuʻutaki mo e Kau Palesitenisī ʻUluakí, teʻeki pulusi.

 
© 2008 Intellectual Reserve, Inc. All rights reserved.   Rights and use information.  Privacy policy