The Christus statueThe Church of Jesus Christ of Latter-day Saints Search | Feedback | Site Map | Help | Country Sites |
Home Gospel Library General Conference
Conferences
ʻOkatopa 2006
Ko ia, Fakapapauʻi ʻEni ʻi Ho Lotó

Ko ia, Fakapapauʻi ʻEni ʻi Ho Lotó

ʻEletā Larry W. Gibbons
ʻO e Kau Fitungofulú

He ʻikai lava ke tau mahuʻingaʻia tatau ʻi he ngaahi meʻa ʻo e ongoongoleleí pea mo ia ʻo e māmaní.

ʻEletā Larry W. Gibbons ʻI heʻeku hoko ko e tokotaha ʻosi ako fakafaitoʻó, ʻoku fakapapauʻi mai ʻe he mahino ko ia ki he fengāueʻaki mo e fokotuʻutuʻu pea mo e fetāiaki ʻa e sino ʻo e tangatá, ʻa ʻeku tui ki he tupuʻangá. ʻOku ou tui ki he ʻOtuá. ʻOku ou tui naʻá Ne fakatupu kitautolu.

Ko e fehangahangai ʻo e tui ʻoku ʻi ai ha tupuʻangá, ko ha tui naʻe tupu fakatuʻupakē hake pē ʻa e moʻuí. ʻOku ʻikai ke u tui ki he meʻa ko iá.

Pea kapau naʻe fakatupu kitautolu ʻe he ʻOtuá, ta ʻoku ʻikai ʻuhingamālie ke Ne tukunoaʻi kitautolu. ʻOku ʻuhingamālie ange ke Ne tataki kitautolu. ʻOku ʻomi ʻa e niʻihi ʻo e tataki ko ʻení ʻo fakafou mai ʻi he meʻa ʻoku tau ui ko e ngaahi fekaú.

ʻOku ʻikai ʻomi e ngaahi fekaú ke fakaongosiaʻi pe taʻotaʻofi kitautolu. Ka ‘oku nau hoko ko ha ngaahi fakahinohino mei ha Tamai Hēvani poto ke maluʻi kitautolu mei he koví, ke toe kakato ange ʻetau fiefia ʻi he moʻuí ni, pea ke fakafoki lelei kitautolu kiate Ia.

Naʻe pehē ʻe Lāpai Hāloti Kusinea ʻi haʻane lea ʻi he ʻUnivēsiti Pilikihami ʻIongí ʻi he 1994:

“‘Oku ou tauhi ʻa e tukufakahoko faka-Siú pea ʻoku ou tauhi ʻa e ngaahi fono ʻo e maʻu meʻatokoni ʻi he tohi tapú. . . . Mahalo ʻoku pehē ʻe hamou tokolahi ʻoku ou lue holo mo pehē loto pē, ‘Masiʻi, ke u kai mai ha konga puaka, ka ʻoku angakovi ʻa e ʻOtuá ʻo ʻikai loto ke u kai ia’. ʻOku ʻikai pehē ia. Ko hono moʻoní . . . ʻoku ou ʻalu holo mo pehē loto pē, ‘ʻIkai ʻoku fakaofo? ʻOku ʻi ai ha kakai ʻe toko nima piliona he māmaní ka ʻoku tokanga mai ʻa e ʻOtuá pe ko e hā naʻá ku kai ʻi he hoʻataá, [mo e] faʻahinga lea ʻoku ou fakaʻaongaʻí’.

“. . . ‘Oku ʻikai fakavaivaiʻi au ʻi hono talamai ʻoku ʻi ai e ngaahi meʻa ke ʻoua naʻá ku fai he ʻoku hala. Ka ʻokú ne ngaohi ʻe ia ke u toe lelei ange.”1

Na’e toe fakalea lelei ange ia ‘e ʻEletā Henelī B. ʻAealingi ʻi he fakamafola ‘o e ʻuluaki fakataha ako fakatakimuʻa fakaemāmani fahí: “Kuo foaki mai ʻe he ʻEikí ʻa ʻene ngaahi tuʻunga moʻui tāú. Naʻe ʻikai ke Ne fai ai ke taʻofi ai kitautolu meiate Ia ka ke takiekina atu kitautolu kiate Ia.”2

Ngaahi tokoua mo tuofāfine, ʻoku fakahoko ʻe he tauhi ʻo e ngaahi fekaú ha faikehekehe ʻi he moʻuí ni mo e moʻui kahaʻú. Kuo pau ke tau tauhi ʻa e ngaahi fekaú ka tau taau ke maʻu ʻa e nāunau fakasilesitialé pea mo e fiefia ʻi aí!

Ko e tuʻunga ʻulungāanga pē ʻoku taau mo kitautolú ko e tuʻunga ʻulungāanga fakasilesitialé. ʻOku tau lau ʻi he Tokāteline mo e Ngaahi Fuakavá ʻo pehē: “He ko ia ʻoku ʻikai te ne malava ke tauhi ʻa e fono ʻo ha puleʻanga fakalangi, he ʻikai te ne malava ke kātakiʻi ha nāunau fakamaama.”3 ʻOku faingofua pehē pē! Ka ʻoku ʻikai fie maʻu ke tau tatali ke tau toki aʻusia pē fiefia fakasilesitialé. ʻOku ʻomi ʻe he tauhi ʻo e ngaahi fekaú ʻa e fiefia heni pea mo e taimí ni.

ʻOku ou manavasiʻi naʻa ʻoku tokolahi hatau niʻihi ʻoku ʻikai ke nau tukupā kakato ke tauhi ʻa e ngaahi fekaú. ʻOku ʻikai loto ʻa e Kāingalotu ko ʻení ke siʻaki fakaʻaufuli ʻa e māmaní. ʻOku nau momou ke fai ia.

ʻI he fakataha ako ʻa e lakanga fakataulaʻeiki ʻi ha konifelenisi fakavahe naʻe fai, naʻa mau hivaʻi ai e himi “‘A Kimoutolu ʻa e Kau Faifekaú.” ʻOku ʻi ai ha laine he taú ʻoku pehē, “Papilone, Papilone, nofo ā koe.”4 Hili ʻa e hivá, ne lea ʻa ʻEletā Niila A. Mekisuele ʻo pehē ko e meʻa faingataʻa moʻoni ke tau lea fakamāvae ki Papilone, he ʻoku tokolahi hatau niʻihi ʻoku nau saiʻia kinautolu he nofo aí.5

He ʻikai lava ke tau mahuʻingaʻia tatau ʻi he ngaahi meʻa ʻo e Ongoongoleleí pea mo ia ʻo e māmaní. Ko e taha ʻo e ngaahi ʻuhinga ki aí, ko e vave ʻa e mavahevahe ʻa e māmaní mo e Siasí ʻo nau takitaha maʻaná. He ʻikai ke tau ʻiloʻi pe te tau tuʻú ʻi fē.

ʻOku tau ʻiloʻi ʻe “‘ikai faʻa tauhi ʻe ha tangata ʻa e ʻeiki ʻe ua.”6 ʻOku ʻou manavasiʻi ʻoku ʻi ai ha niʻihi ʻoku ʻoku nau feinga ke fai e meʻa naʻe fakamatalaʻi ʻe Palesiteni Melioni G. Lominī ko e “tauhi ki he ʻEikí ʻo ʻikai fai hala ki he tēvoló.”7

Naʻe akonaki ʻa e Fakamoʻuí ʻo pehē: “Ko e māsima ʻo māmani ʻa kimoutolu: pea kapau kuo mole ʻi he māsimá hono koná, ʻe toe fakakonaʻi fēfēeʻi ia? ngata ai, ʻoku ʻikai ʻaonga ia, ka ke lī kituaʻā, pea ke molomoloki ia ʻe he kakaí.”8

ʻE mole fēfē hotau ifó? Ko e founga ʻe taha ʻe mole aí, ko e taimi ʻoku ʻikai ke tau toe kehe ai mei he māmaní. ʻOku toko lahi e niʻihi he Siasí ʻoku nau fakahehema ki he māmaní pea kamata ke nau hangē pē ko e māmaní. Kuo pau ke ʻoua naʻa tau hē atu ki māmani.

Naʻe pehē ʻe ʻEletā Lōpeti D. Heili, “‘I heʻetau hoko ko e Kāingalotu ʻo e Siasí,ʻoku ʻikai fie maʻu ke tau hangē ko e māmaní. ʻOku ʻikai fie maʻu ke tau fai e ngaahi fakafiefia hangē ko ia ʻoku fai ʻe he māmaní. ʻOku totonu ke kehe hotau ʻulungāanga fakafoʻituituí. ʻOku totonu ke kehe ʻa ʻetau ngaahi fakafiefiá.”9

ʻI he ngaahi ʻaho ko ʻeni ʻo e feliliuaki ʻo e moʻoní, kuo pau ke tau mateuteu ke tuʻu hake ʻo pehē, “Ko e totonú ʻeni, pea ʻoku hala ʻeni.” ʻOku ʻikai totonu ke tau muimui he kakaí! ʻOku ʻikai ke u pehē ke tau hiki ki he toafá pea loka hotau ngaahi matapaá. ʻE lava pē ke tau ʻi he māmaní, ʻalu ki he akó, ngāué, kau ki ha ngaahi kautaha lelei ʻi he koló mo e alā meʻa peheé. Ka kuo pau ke tau fai ki he ngaahi tuʻunga moʻui ʻa e ʻEikí.

ʻOku ʻi ai haku kaumeʻa ko ha toketā ʻiloa. ʻOkú ne tohi maʻu pē ha fakamatala fakafonua he nusipepá ʻo kau ki he moʻui leleí. Ko e taimi lahi ʻokú ne tohi fekauʻaki mo e maʻu meʻatokoní. ʻOku ʻi ai haʻane palopalema. ʻOku saiʻia ia he tōnatí—ʻoku ifo ka ʻoku ʻikai ko e meʻakai fakatupu moʻui lelei taha ia ‘i he māmaní.

Naʻá ne faʻu leva e meʻa naʻá ne ui ko e fakakaukau 80:20 ki he maʻu meʻatokoní. ʻOku pehē ʻe he fakakaukau ko ʻení kapau ʻokú ke sai ʻaupito he peseti ʻe 80 ʻo e taimí, ʻe lava ke ke kai ha meʻakai pē ʻokú ke saiʻia ai he toenga peseti ʻe 20 ʻo e taimí.

Mahalo naʻa sai pē ʻeni ia he meʻatokoní, ka ko e tefitoʻi moʻoni ʻo e 80:20 ʻoku ʻikai tali ia ʻi he ngaahi meʻa hangē ko e pele paʻangá, ponokalafí, pe faitotonú. Ngaahi tokoua mo e tuofāfine, ʻoku tau faʻa hoko nai ha taimi ʻe niʻihi ko ha kau mēmipa peseti ʻe 80:20 ʻo e Siasí?

Fakakaukau ki he fefine ʻokú ne tauhi ʻa e Sāpaté ke māʻoniʻoni, tuku kehe ʻo ka ne ka fie maʻu ha meʻa mei falekoloa. Pe ko e tangata ʻoku faitotonu ʻi heʻene ngaahi ngāué kae ʻoua kuo ʻikai ke ne toe lavaʻi ʻa e ʻahiʻahi ke fai hala ʻi heʻene toʻo tukuhaú koeʻuhí he te ne fakahaofi ai ha paʻanga ʻe tahaafe tupu. Pe ko e tamai ko ia ʻoku anga-lelei mo anga-ʻofa ki hono malí mo ʻene fānaú tuku kehe pē e taimi ne lahi ai e ngāue ʻi hono ʻōfisí.

Siʻi ngaahi tokoua mo e tuofāfine, tau tukuange muʻa ʻa e holi fakaemāmaní. ʻAi muʻa ke tau hoko ko ha kāingalotu “kakato” kae ʻikai “fakakonga” pē.

ʻI he Liliu ko ia ʻa Siosefa Sāmita ʻo e Luké 14:28, ʻoku folofola ai ʻa e ʻEikí ʻo pehē: “Ko ia ke fakapapauʻi ʻeni ʻi ho lotó, te ke fai ʻa e ngaahi meʻa ko ia te u akoʻi mo fekauʻi kiate koé.” ʻOku ou saiʻia ʻi he kupuʻi lea ko ia ko e “fakapapauʻi ʻeni.” Ngaahi tokoua mo e tuofāfine, fakatauange ʻoku tau “fakapapauʻi ia.” ʻOku ʻi ai ha ngaahi tāpuaki mahuʻinga ʻe toki maʻu pē ia mei hono foaki kakato ho lotó ki he ʻOtuá.

Naʻe pehē ʻe Palesiteni Hiipa J. Kalānite: “‘Oku taha pē ʻa e hala ʻoku malu maʻá e Kīngalotú, ʻa ia ko e hala ʻo e fua fatongiá. ʻOku ʻikai ko e fakamoʻoní, ngaahi fakahā fakaofó, ʻiloʻi ʻoku moʻoni ʻa e Ongoongolelei ʻa Sīsū Kalaisí, . . . pea ʻoku ʻikai ko e ʻilo fakapapau ko ia ko e Fakamoʻuí ko e Huhuʻí Ia, pea ko Siosefa Sāmitá ko ʻEne palōfita ia te ne fakahaofi koe mo aú, ka ko hono tauhi ko ia ʻo e ngaahi fekau ʻa e ʻOtuá pea moʻui ʻaki e tuʻunga moʻui ʻa e tokotaha Siasí.”10

ʻE kau talavou mo e finemui, ʻi he kamata ke ke fokotuʻutuʻu ʻa e ngaahi meʻa mahuʻinga ʻi hoʻo moʻuí, manatuʻi ko e malu moʻoni pē ʻi he māmaní ko e moʻui ʻaki ʻa e ngaahi fekaú. Ko e meʻa noa pē ʻa e paʻangá mo e tuʻungá ka ʻikai ke ʻi ai ʻa e angatonú. Ko ʻeku palōmesí ia.

Naʻá ke nofo mo hoʻo Tamai Hēvaní he maama fakalaumālié. Naʻá ke ʻi ai pea mo Ia. ʻOku ʻiloʻi ho laumālié ʻa e moʻui ʻi he maama fakalangí. He ʻikai lava ke ke fiefia moʻoni ʻi ha ʻātakai ʻoku ʻikai fakalangi. ʻOku lahi ʻa hoʻo ʻiló. Ko e taha ia ʻo e ngaahi ʻuhinga he ʻikai teitei hoko ai ʻa e angahalá ko ha fiefia kiate koé.11 Ko e meʻa fakaʻofoʻofa ke ke fakapapauʻi ki muʻa hoʻo moʻuí, ʻa e meʻa te ke faí, mo ia he ʻikai te ke faí ʻi heʻene fekauʻaki mo e faitotonú, vala tāú, anga-maʻá, Lea ʻo e Potó, pea mo e mali temipalé.

Ngaahi tokoua mo e tuofāfine, nofo maʻu ʻi he hala hangatonu mo fāsiʻí. ʻIkai, nofo ʻi loto-mālie he hala hangatonu mo fāsiʻí. ʻOua ʻe hēhēholo; ʻoua ʻe ʻalu noaʻia; ʻoua ʻe fakavaʻivaʻinga, ka ke tokanga.

Manatuʻi, ʻoua te ke filioʻi ki he koví. Fakamamaʻo mei he tēvoló. ʻOua naʻá ke ʻoange ha faingamālie kia Sētane. Te ke maʻu ʻa e fiefia ko ia ʻoku fekumi ki ai ʻa e tokolahi ʻi he ngaahi feituʻu kehekehé ʻi hoʻo tauhi e ngaahi fekaú.

Hangē ko ia ne akoʻi ʻe ʻEletā Nalesoni ʻaneuhú, ko e kakato ʻeni ʻo e ongoongolelei ʻa Sīsū Kalaisí. Ko Hono Siasí ʻeni. Naʻe hoko moʻoni ʻa hono toe Fakafoki mai ʻo e ongoongoleleí! ʻOku ʻikai ha ʻuhinga ke tau toe momou ai.

ʻOku ou ʻilo ko Palesiteni Kōtoni B. Higikelií ko e palōfita ia ʻa e ʻEikí he ʻaho ní. ʻOku hounga ʻeku lava ʻo tuʻu fakataha mo ia pea fakamālō kiate ia koeʻuhí ko ʻene ngaahi akonakí, tatakí, pea mo e ngaahi faʻifaʻitakiʻanga fakaʻofoʻofa ʻo e loto toʻá. ʻOku ou ʻilo ʻoku moʻui ʻa e ʻOtuá pea ko ʻetau Tamaí Ia. ʻOku ou fakamoʻoni ko e Kalaisí ʻā Sīsū. ʻI he huafa ʻo Sīsū Kalaisí, ʻēmeni.

Maʻuʻanga fakamatalá

1. “The Human Soulʻs Quest for God,” Brigham Young Magazine, Feb.1995, 26.

2. Fakataha Ako Fakatakimuʻa Fakamāmani Lahí, Sānuali 2003, 13.

3. T & F 88:22

4. Ngaahi Himí, fika 202.

5. Vakai, The Neal A. Maxwell Quote Book, ʻētitaʻi ʻe Cory H. Maxwell (1997), 25.

6. Mātiu 6:24.

7. “The Price of Peace,” Tambuli, Feb. 1984, 6.

8. Mātiu 5:13.

9. “Gifts of the Spirit,” Ensign, Feb.2002, 17.

10. “The President Speaks,” Improvement Era, Nov. 1936, 659.

11. Vakai, ʻAlamā 41:10.

 
© 2008 Intellectual Reserve, Inc. All rights reserved.   Rights and use information.  Privacy policy