The Christus statueThe Church of Jesus Christ of Latter-day Saints Search | Feedback | Site Map | Help | Country Sites |
Home Broadcast General Conference Archives
Conferences
April 2004
Ngaahi Folofola ʻa Kalaisí—Ko ʻEtau Liahona Fakalaumālié

Ngaahi Folofola ʻa Kalaisí—Ko ʻEtau Liahona Fakalaumālié

ʻELETĀ W. ROLFE KERR
ʻO e Kau Fitungofulú

Tau fakatō muʻa ʻa e ngaahi lea ʻa Kalaisí ki hotau ʻatamaí mo hotau lotó, ʻi he tui.

ʻELETĀ W. ROLFE KERRʻOku ou ongoʻi ko ha lāngilangi toputapu pea mo ha faingamālie makehe ʻeni ke u kau fakataha ai mo e kāingalotu ʻo e Siasí he funga ʻo e māmaní ʻi hono hikinimaʻi e Kau Palesitenisī ʻUluakí mo e Kōlomu ʻo e Kau ʻAposetolo ʻe Toko Hongofulu Mā Uá, ke nau hoko ko ha kau palōfita, kau tangata kikite mo e kau tangata maʻu fakahā. ʻOku tau fakahā ʻi he loto fakatōkilalo ʻoku nau hoko ko e kau “fakamoʻoni makehe ki he huafa ʻo Kalaisí ʻi māmani kotoa pē” (T&F 107:23). ʻOku tau fakamoʻoni ʻoku nau “. . . lea ʻo hangē ko hono ueʻi ʻa kinautolu ʻe he Laumālie Māʻoniʻoní. Pea ʻilonga ha meʻa te nau leaʻaki ʻi hono ueʻi ʻa kinautolu ʻe he Laumālie Māʻoniʻoní, ʻe hoko ia ko e [folofola] ʻe hoko ia koe finangalo ʻo e ʻEikí, ʻe hoko ia ko e fakakaukau ʻa e ʻEikí, ʻe hoko ia ko e leʻo ʻo e ʻEikí pea mo e mālohi ʻo e ʻOtuá ki he fakamoʻuí” (T&F 68:3-4). Naʻe folofola ʻa e Fakamoʻuí, “Neongo pe ko e fai ia ʻi hoku leʻo pē ʻoʻokú, pe ʻi he leʻo ʻo ʻeku kau tamaioʻeikí, ʻoku tatau ai pē” (T&F 1:38). ʻOku tau fakahā ki he māmaní ʻoku lea ʻaki ʻe he kau tamaioʻeiki ko ʻeni ʻa e ʻEikí ʻi he ngaahi ʻaho ki mui ní, ʻa e folofola ʻa Kalaisí.

Naʻe folofola ʻa e Fakamoʻuí, “kumi lahi ʻi he ngaahi [folofolá] . . . he ko [kinautolu] ʻoku fakamoʻoni kiate aú” (Sione 5:39). Naʻe tohi ʻa e ʻAposetolo ko Paulá ki hono hoa falalaʻanga ko Tīmoté ʻo pehē, “ʻOku foaki mai ʻa e [ngaahi folofolá] kotoa pē ʻi he [ueʻi fakalaumālie] ʻa e ʻOtuá, pea ʻoku ʻaonga ia ki he akonakí, mo e valoki mo e fakatonutonu pea mo e [fakahinohino] ʻi he māʻoniʻoní” (2 Tīmote 3:16). ʻOku tau fakahā ki he māmaní ko e Tohi ʻa Molomoná ko e folofola pea naʻe ʻomi ia ʻi he ueʻi fakalaumālie ʻa e ʻOtuá. Pea ʻoku ʻaonga foki ia ki he akonakí mo e valokí, mo e fakatonutonú pea mo e fakahinohino ʻi he māʻoniʻoní.

ʻOku tau fakahā ʻi he loto fakamātoato ko e Tohi ʻa Molomoná ko e folofola ia ʻa e ʻOtuá, pea naʻe liliu ia mei ha ngaahi lekooti fakakuonga muʻa ʻo fakafou ʻi he meʻafoaki mo e mālohi ʻo e ʻOtuá. Naʻe hiki pea fakatolonga mai ʻa e lekooti fakakuonga muʻá ni ke ʻomi ʻo fakahoko ʻaki e kikité pea ke hoko ko ha folofola ʻo hoa mo e Tohi Tapú, pea ke fakatahaʻi ʻa e ongo tohí ni ke taha pē ʻi he toʻukupu ʻo e ʻEikí (Vakai, ʻIsikeli 37:16-20). ʻOku fakahinohinoʻi kitautolu ʻi he Tohi ʻa Molomoná ke tau “. . . [keinanga] ʻi he ngaahi folofola ʻa Kalaisí; he vakai ʻe fakahā kiate kimoutolu ʻe he ngaahi folofola ʻa Kalaisí ʻa e ngaahi meʻa kotoa pē ʻoku totonu ke mou faí” (2 Nīfai 32:3). ʻOku tau fakamoʻoni ko e Tohi ʻa Molomoná ko e fakamoʻoni ia hono ua ki he moʻui mo e misiona ʻa e Fakamoʻuí. ʻOku hoko moʻoni ia “Ko ha Toe Fakamoʻoni ʻe Taha ʻo Sīsū Kalaisi.” ʻOku tau fakahā foki ʻoku hā e ngaahi folofola ʻa Kalaisí ʻi he Tohi ʻa Molomoná.

ʻI he taʻu ʻe onongeau ki muʻa pea ʻaloʻi ʻa Kalaisí, naʻe fakahinohinoʻi ai ʻe he ʻEikí ʻa e palōfita he kuonga muʻá ko Līhai, ke mavahe mei Selusalema mo hono fāmilí pea nau kamata ha fononga fakaofo, ʻa ia te nau kolosi atu ai ʻi he ngaahi vaí ki ha fonua ʻe hoko ko e “fonua ʻo e talaʻofá” kiate kinautolu. Ko e Tohi ʻa Molomoná ko e fakamatala fakafolofola ia ki he moʻui ʻa e kakai ko ʻení he kuonga muʻá ʻi he konitinēniti ko ʻAmeliká. ʻOku hā ai ha ngaahi tohi mo ha ngaahi fakahā fakakikite ne ʻoange ki he kakaí ni. ʻOku kau he ngaahi fetuʻutaki fakalangi ko ʻení ha ngaahi kikite lahi ʻo kau ki hono ʻaloʻi ʻo e Fakamoʻuí, ʻEne ngāué pea mo ʻEne feilaulau fakalelei maʻongoʻongá. ʻOku nau fakamatalaʻi ʻa Hono tutukí mo ʻEne toetuʻu kāfakafá pea nau tomuʻa fakahā ai foki mo ʻEne hāʻele mai ki he kakai he kuonga muʻá ne nau nofoʻi ʻa ʻAmeliká. ʻOku tau lau ʻi he Tohi ʻa Molomoná naʻe hili pē ʻa e toetuʻú pea mo e hāʻele hake ʻa Sīsū Kalaisi ki he langí, naʻá Ne hā tonu mai kiate kinautolu. Tau fanongo angé ki hono fakamatalaʻi ʻo e meʻa fakaofo ko ʻeni ʻi he hisitōliá:

“Pea ko ʻeni naʻe hoko ʻo pehē naʻe ai ʻa e fuʻu kakai tokolahi ʻo e kakai Nīfaí kuo kātoa fakataha. . . .

“Pea naʻa nau lolotonga fetalanoaʻaki foki ʻi he Sīsū Kalaisi ko ia, ʻa ia kuo fakahā ʻa e fakaʻilonga ʻo ʻene pekiá.

“Pea . . . lolotonga ʻenau fetalanoaʻaki peheé, naʻa nau fanongo ki ha leʻo ʻa ia naʻe hangē ʻoku haʻu ia mei he loto langí; pea [naʻe] . . . ʻikai mahino kiate kinautolu ʻa e leʻo ʻa ia naʻa nau fanongo ki aí; . . . pea naʻe ʻikai ko ha leʻo mālohi ia, pea naʻe ʻikai foki ko e leʻo lahi; ka . . . ko e kiʻi leʻo siʻi, ka naʻe mahuhuhuhu ai ʻa e loto ʻo kinautolu naʻe fanongó, pea naʻe ʻikai ai hano kupu ʻo honau sinó naʻe ʻikai ke fakatetetete; ʻio naʻe mahuhuhuhu ʻe ia ʻa honau laumālié mo fakamāfana honau lotó.

“Pea . . . naʻa nau toe fanongo ki he leʻó, pea naʻe ʻikai mahino ia kiate kinautolu.

“Pea naʻa nau toe fanongo ko hono tuʻo tolu ki he leʻó, ʻo nau fakaava honau telingá ke ongoʻi ia; pea naʻe hanga honau matá ki he feituʻu naʻe ongo mei aí; ʻo nau sio fakamamaʻu ki he langí, ʻa ia naʻe haʻu mei ai ʻa e leʻó.

“Pea vakai, ʻi he ongo mai ko hono tuʻo tolú, naʻe mahino kiate kinautolu ʻa e leʻo naʻa nau fanongo aí; pea naʻe folofola ia kiate kinautolu:

“Vakai ki hoku ʻAlo ʻOfaʻangá, ʻa ia ʻoku ou fiemālie lahi aí, ʻa ia kuó u fakaongoongoleleiʻi ai ʻa hoku hingoá—mou fanongo kiate ia.

“Pea . . . ʻi he mahino kiate kinautolú, naʻa nau tangaki hake honau matá ki he langí; pea ʻiloange naʻa nau mamata ki ha Tangata ʻoku hāʻele hifo mei he loto langí; pea kuo kofu ia ʻaki ʻa e kofu hinehina; pea naʻe hāʻele hifo ia ʻo tuʻu ʻi honau haʻohaʻongá; . . .

“Pea naʻe hoko ʻo pehē naʻá ne mafao atu hono toʻukupú ʻo ne folofola ki he kakaí, o pehē:

“Vakai, ko au ko Sīsū Kalaisi, ʻa ia naʻe fakamooniʻi ʻe he kau palōfitá ʻe haʻu ki māmaní.

“Pea vakai, ko au ko e maama mo e moʻui ʻa māmaní; pea kuó u inu mei he ipu koná, ʻa ia naʻe tuku kiate au ʻe he Tamaí, pea kuó u fakaongoongoleleiʻi ʻa e Tamaí ʻi heʻeku fua kiate au ʻa e ngaahi angahala ʻa māmaní, ʻa ia kuó u fakaongo ai ki he finangalo ʻo e Tamaí ʻi he meʻa kotoa pē talu mei he kamataʻangá.

“Pea naʻe hoko ʻo pehē ʻi he hili ʻa e folofola ʻaki ʻe Sīsū ʻa e ngaahi folofolá ni, naʻe tō mapeʻe hifo ki he kelekelé ʻa e kakai kotoa pē; he naʻa nau manatu kuo kikiteʻi ʻiate kinautolu ʻe fakahā ia ʻe ia kiate kinautolu ʻe Kalaisi ʻo ka hili ʻene hāʻele hake ki he langí” (3 Nīfai 11:1–12).

Naʻe tāpuakiʻi ʻe he Fakamoʻuí ʻa e kakaí peá Ne akoʻi kiate kinautolu ʻa ʻEne ongoongolelei nāunauʻiá, ʻo hangē pē ko ia naʻá ne fai ʻi Selusalema. ʻOku tau monūʻia ke maʻu ʻEne folofolá ʻi he ngaahi peesi ʻo e Tohi ʻa Molomoná, ʻio ʻa e ngaahi folofola tonu pē ʻa Kalaisí, ʻo hangē ko ia naʻá ne folofolaʻaki ki he kakai ko ia he kuonga muʻá.

Hili hono fekauʻi ʻo Līhai mo hono fāmilí ke mavahe mei Selusalemá, naʻe ʻoange kiate kinautolu ha meʻangāue toputapu naʻe hoko ko ha kāpasa kiate kinautolu, ʻo ne fakahaaʻi ange ʻa e hala ke nau fononga aí. ʻOku tau lau foki ʻo ʻiloʻi naʻe toki ngāue pē ʻa e meʻa fai fakahinohino ko ʻení ʻo fakatatau mo ʻenau tui ki he ʻOtuá. Naʻe hanga ʻe he palōfita he Tohi ʻa Molomoná ko ʻAlamā, ʻo fakahā ki hono foha ko Hilamaní naʻe ui ʻa e kāpasá ko e “Liahoná” (vakai, ʻAlamā 37:38). Naʻá ne pehē:

“Pea ko ʻeni ʻe hoku foha, ʻoku ou fakaʻamu ke mahino kiate koe, ko e ngaahi meʻá ni ʻoku ʻikai ke taʻe ʻi ai hano ʻata; he ʻoku hangē naʻe fakapikopiko ʻa ʻetau ngaahi tamaí ke tokanga ki he meʻa fakahinohino halá ni, naʻe ʻikai ai te nau monūʻia (ʻoku ʻo e moʻuí ni foki ʻa e ngaahi meʻá ni); ʻoku pehē pē foki ʻi he ngaahi meʻa ʻoku fakalaumālié.

“He vakai, ʻoku faingofua tatau ʻa e tokanga ki he folofola ʻa Kalaisí, ʻa ia ʻe fakahinohinoʻi koe ki he fiefia taʻengata ʻi he hala hangatonú, pea mo e tokanga ʻa ʻetau ngaahi tamaí ki he meʻa fakahinohino halá ni, ʻa ia naʻe tuhuʻi maʻanautolu ha hala hangatonu ki he fonua ʻo e talaʻofá.

“Pea ko ʻeni, ʻoku ou pehē, ʻikai koā ʻokuʻi ai hano ʻata ʻo e meʻá ni? He ʻoku moʻoni tatau hono ʻomi ʻe he meʻa fakahinohinó ni ʻa ʻetau ngaahi tamaí ki he fonua ʻo e talaʻofá ʻi he fou ʻi heʻene fakahinohinó, pea mo hono ʻave ʻa kitautolu ʻe he ngaahi folofola ʻa Kalaisí mei he teleʻá ni ʻo e mamahí ki ha fonua ʻo e talaʻofá ʻoku fuʻu lelei ange, ʻo kapau te tau fou ʻi heʻenau fakahinohinó.

“ʻE hoku foha, ʻoua te ta fakapikopiko koeʻuhí ko hono faingofua ʻo e halá“ (ʻAlamā 37:43–46).

ʻE ngaahi tokoua mo e tuofāfine, ʻoku tau ako ai ʻe lava ke hoko e ngaahi folofola ʻa Kalaisí ko ha Liahona kiate kitautolu fakatāutaha, ke ne fakahaaʻi mai ʻa e halá. ʻOua muʻa naʻa tau fakapikopiko koeʻuhí ko hono faingofua ʻo e halá. Ka tau fakatō muʻa ʻa e ngaahi lea ʻa Kalaisí ki hotau ʻatamaí mo hotau lotó, ʻi he tui, ʻo hangē ko ʻene hā ʻi he folofola toputapú pea mo hono leaʻaki ʻe he kau palōfita moʻuí, kau tangata kikite mo e kau tangata maʻu fakahaá. Tau keinanga muʻa ʻi he folofola ʻa Kalaisí ʻi he tui, he ʻe hoko ʻa e ngaahi folofola ʻa Kalaisí ko hotau Liahona fakalaumālie, ʻo ne fakahā mai ʻa e ngaahi meʻa kotoa pē ʻoku totonu ke tau faí. Ko ʻeku fakamoʻoní ʻeni ʻi he loto molumalu moʻoni. ʻI he huafa ʻo Sīsū Kalaisí, ʻēmeni.

 
© 2008 Intellectual Reserve, Inc. All rights reserved.   Rights and use information.  Privacy policy