The Christus statueThe Church of Jesus Christ of Latter-day Saints Search | Feedback | Site Map | Help | Country Sites |
Home Broadcast General Conference Archives
Conferences
ʻOkatopa 2005
Mafai ʻo e Lakanga Fakataulaʻeikí ʻi he Fāmilí mo e Siasí

Mafai ʻo e Lakanga Fakataulaʻeikí ʻi he Fāmilí mo e Siasí

ʻEletā Dallin H. Oaks
ʻO e Kōlomu ʻo e Kau ʻAposetolo ʻe Toko Hongofulu Mā Uá

ʻOku lahi ha ngaahi faitatau mo ha ngaahi faikehekehe ʻi he founga ngāue ʻa e lakanga fakataulaʻeikí ʻi he fāmilí pea ʻi he Siasí.

ʻEletā Dallin H. OaksKo ʻeku kaveingá ko e mafai ʻo e lakanga fakataulaʻeikí ʻi he fāmilí mo e Siasí.

I.

Ne mālōlō ʻeku tangataʻeikí ʻi hoku taʻu fitú. Ko e lahi taha au ʻi ha kiʻi fānau iiki ʻe toko tolu ne feinga ʻemau fineʻeiki uitoú ke ohi hake. ʻI hono fakanofo au ko e tīkoní, naʻá ne fakahā mai ʻene fiefia ke ʻi ai ha taha maʻu lakanga fakataulaʻeiki ʻi homau ʻapí. Ka ne kei tataki pē ʻe he Fineʻeikí e fāmilí, kau ai hono ui pe ko hai ʻe lotu heʻemau tūʻulutui fakataha he pongipongí. Ne u faikeheʻia heni. Ne ʻosi akoʻi au ko e lakanga fakataulaʻeikí ʻoku taki he ʻapí. Pau pē ʻoku ʻi ai ha meʻa ne ʻikai ke u ʻilo fekauʻaki mo e ngāue ʻa e tefitoʻi moʻoni ko ʻení.

ʻI he meimei taimi tatau pē, ne ʻi ai hamau kaungā-ʻapi naʻá ne puleʻi mo faʻa ngaohikoviʻi hono uaifí. Naʻe ngungulu e tangatá ʻo hangē ha laioné kae siʻi momou e uaifí ʻo hangē ha lamí. Ko ʻena lue ki he lotú, ʻoku muimui maʻu pē ʻa e uaifí ʻi hono tuʻá. Ne fakatupu ʻita ʻeni ki heʻeku faʻeé. Ko ha fefine loto lahi foki pea naʻe ʻikai ke ne teitei tali e faʻahinga pule ko ʻení, pea ʻita ʻi haʻane vakai ʻoku ngaohikoviʻi pehē ha toe fefine. ʻOku ou fakakaukau ki heʻene tōʻongá ʻi ha taimi pē ʻoku ou sio ai ki ha houʻeiki tangata ʻoku nau ngāue halaʻaki honau mafaí ke fakatōliʻa ʻenau hīkisiá pe puleʻi fakamālohiʻi honau uaifí ʻi ha faʻahinga founga taʻe-māʻoniʻoni (vakai, T&F 121:37).

Kuó u ʻosi toe mamata foki ʻi ha kau fafine faivelenga ʻoku ʻikai mahino kiate kinautolu e founga ngāue ʻo e mafai fakataulaʻeikí. ʻI heʻenau ʻilo honau vā fetuʻutaki mo honau husepānití ʻi honau fāmilí, kuo feinga ai ha ngaahi uaifi ia ʻe niʻihi ke fakalahi atu e fetuʻutaki ko iá ki he fatongia fakataulaʻeiki ʻo e husepānití, hangē ko e pīsopé, pe palesiteni fakamisioná. ʻI he tafaʻaki ʻe tahá, kuo ngaohikovia siʻa kau fefine taʻe mali ʻe ha kau tangata (hangē ko ia ʻi he vete malí) ʻo nau maʻu hala pea fetoʻoaki ai ʻa e lakanga fakataulaʻeikí mo e ngaohikovia ʻa e kakai tangatá pea nau iku huʻuhuʻu ai ʻi ha faʻahinga mafai pē ʻo e lakanga fakataulaʻeikí. ʻOku ʻikai ʻuhinga ha fepaki ha taha ia mo ha palopalema ʻi ha nāunau fakaʻuhilá, ke ne liʻaki ʻo ʻikai ke ne toe fakaʻaongaʻi ai e ivi ʻo e ʻuhilá.

ʻOku tupu kotoa e ngaahi tūkunga ko ʻeni ne u toki fakamatalaʻí, mei he taʻe mahino kiate kitautolu ʻa e mafai ʻo e lakanga fakataulaʻeikí mo e tefitoʻi moʻoni maʻongoʻonga ko ia, neongo ʻoku tokangaʻi ʻe he mafaí ni ʻa e fāmilí mo e Siasí fakatouʻosi, ka ʻoku kehekehe pē e fatongia ʻo e lakanga fakataulaʻeikí kiate kinaua taki taha. ʻOku mahino mo fakaʻaongaʻi ʻa e tefitoʻi moʻoni ko ʻení ʻe ha kau taki maʻongoʻonga ʻo e Siasí mo e fāmilí kuó u ʻiló, ka ʻoku tātātaha ke fakamatalaʻi. Naʻa mo e folofolá, ʻa ia ʻoku lekooti ai hono ngaahi founga kehekehe ʻo hono fakaʻaongaʻi ʻo e lakanga fakataulaʻeikí, ʻoku tātātaha ke ne fakamatalaʻi pe ko e fē tefitoʻi moʻoni ʻoku fekauʻaki mo hono fakaʻaongaʻi e mafai ʻo e lakanga fakataulaʻeikí ʻi he fāmilí pe ʻi he Siasí pe ko e fē ʻoku fakaʻaongaʻi fakatouʻosi aí.

II.

ʻI heʻetau tui fakalotú mo ʻetau tōʻongá, ʻoku fefakamālohia ʻaki ʻa e fāmilí mo e Siasí. ʻOku fakafalala ʻa e fāmilí ki he Siasí ʻi he ngaahi tokāteliné, ouaú, pea mo e ngaahi kī ʻo e lakanga fakataulaʻeikí. ʻOku ʻomi ʻe he Siasí ʻa e ngaahi akonaki, mafai mo e ouau ʻoku fie maʻu ke paotoloaki ai ʻa e feohi fakafāmilí ʻo aʻu ki ʻitānití.

ʻOku fakatou ʻi ai haʻatau ngaahi polokalama ʻi he fāmilí mo e Siasí. ʻOkú na fakatou vāofi ʻaupito pea ko ʻete ngāue ki he tahá ʻokú te ngāue ai pē ki he taha ko ʻeé. Ko e taimi ʻoku mamata ai e fānaú ki he ngāue faivelenga ʻenau mātuʻá ʻi honau fatongia faka-Siasí, ʻoku fakamālohia ai ʻenau fetuʻutaki fakafāmilí. Ko e taimi ʻoku mālohi ai ʻa e fāmilí, ʻoku mālohi mo e Siasí. ʻOku ō fakataha ʻa e ongo meʻá ni. ʻOkú na fakatou mahuʻinga mo fie maʻu, pea kuo pau ke fakahoko fakalelei ʻe he tahá koeʻuhí ko e taha ko eé. ʻOku ʻikai tonu ke fuʻu lahi fau e ngaahi polokalama mo e ngaahi ʻekitivitī ʻa e Siasí ke taʻe malava ai ʻo kau ʻa e taha kotoa ʻo e fāmilí ki he taimi ʻo e fāmilí. Pea ʻoku ʻikai tonu ke fokotuʻutuʻu ʻa e ngaahi ʻekitivitī ʻa e fāmilí ke fepaki mo e houalotu sākalamēnití pe ko ha ngaahi fakataha mahuʻinga ʻa e Siasí.

ʻOku tau fiemaʻu fakatouʻosi e ngaahi ʻekitivitī ʻa e Siasí mo e ʻekitivitī ʻa e fāmilí. Kapau kuo kakato mo haohaoa ʻa e fāmili kotoa pē, ʻe siʻisiʻi ange hano toe fakahoko ʻe he Siasí ha ngaahi ʻekitivitī. Ka ʻi he māmani ʻoku tupu hake ai ha tokolahi hotau toʻu tupú ʻi ha ngaahi ʻapi ʻoku toko taha ai pē mātuʻá, ʻikai Siasi, pe ʻikai mālohi ʻi he tuʻunga fakatakimuʻa ʻo e ongoongoleleí, ʻoku fiemaʻu makehe leva ʻa e ngaahi ʻekitivitī faka-Siasí ia ke ne fakafonufonu ha ngaahi tafaʻaki lahi. Ne fakatokangaʻi ʻe heʻemau faʻē uitoú ʻe ʻomi ʻe he ngaahi ʻekitivitī ʻa e Siasí ki heʻene fānau tangatá ha taukei he ʻikai ke ne lava ʻo ʻomi koeʻuhí he ʻoku ʻikai ha tangata faʻifaʻitakiʻanga ʻi he ʻapí. ʻOku ou manatuʻi ʻene kole mai ke u sio mo feinga ke u hangē ko e kau tangata lelei ʻi homau uōtí. Naʻá ne teke au ke u kau ʻi he Sikautí mo e ngaahi ʻekitivitī kehe ʻa e Siasí ʻe ala maʻu ai e faingamālié ni.

ʻI ha siasi ʻoku tokolahi ai e kau tāutaha ʻoku teʻeki ke nau maʻu e hoa ne fakataumuʻa ʻe he ʻEikí maʻa hono ngaahi fohá mo hono ngaahi ʻofefiné, ʻoku tonu ke tokanga makehe ai ʻa e Siasí mo hono ngaahi fāmilí ki he ngaahi fiemaʻu ʻa e kau tāutahá.

III.

ʻOku fakatou ngāue e mafai ʻo e lakanga fakataulaʻeikí ʻi he fāmilí mo e Siasí. Ko e lakanga fakataulaʻeikí ko e mālohi ia ʻo e ʻOtuá ʻoku fakaʻaongaʻi ki hono tāpuakiʻi ʻo ʻEne fānaú, ʻa e tangatá mo e fefiné. ʻOku ʻi ai ha fakakaukau hala ʻoku ʻomi ʻe ha niʻihi ʻetau ngaahi lea fakanounou hangē ko e “kakai fefiné mo e taulaʻeikí.” ʻOku ʻikai ko e “taulaʻeikí” ʻa e kakai tangatá. Ko e fakataha ʻa e lakanga fakataulaʻeikí ko ha fakataha ia ʻanautolu ʻoku nau maʻu mo fakaʻaongaʻi ʻa e lakanga fakataulaʻeikí. ʻOku fakatou ʻatā ʻa e ngaahi tāpuaki ʻo e lakanga fakataulaʻeikí, ʻo hangē ko e papitaisó, maʻu ʻo e Laumālie Māʻoniʻoní, ʻenitaumeni ʻo e temipalé mo e mali taʻengatá, ki he tangatá mo e fefiné fakatouʻosi. ʻOku ngāue ʻa e mafai ʻo e lakanga fakataulaʻeikí ʻi he fāmilí pea ʻi he Siasí, ʻo fakatatau mo e ngaahi tefitoʻi moʻoni kuo fokotuʻu ʻe he ʻEikí.

ʻI he mālōlō ʻeku tangataʻeikí, ne tokangaʻi leva heʻeku faʻeé homau fāmilí. Naʻe ʻikai hano fatongia fakataulaʻeiki, ka ʻi hono tuʻunga ko ia pē ʻoku moʻui ʻi he ongo mātuʻá, naʻá ne hoko ai ko e ʻōfisa pule ʻi hono fāmilí. Ka ʻi he taimi tatau pē, naʻá ne fakaʻapaʻapaʻi kakato maʻu pē ʻa e mafai fakataulaʻeiki ʻo ʻemau pīsopé mo e toenga ʻo e kau taki faka-Siasí. Naʻe pule ia ki hono fāmilí, ka nau pule kinautolu ki he Siasí.

IV.

ʻOku lahi ha ngaahi faitatau mo ha ngaahi faikehekehe ʻi he founga ngāue ʻa e lakanga fakataulaʻeikí ʻi he fāmilí pea ʻi he Siasí. Kapau he ʻikai ke tau fakatokangaʻi mo fakaʻapaʻapaʻi ʻa e ngaahi faikehekehé, te tau tofanga ʻi ha ngaahi faingataʻa.

Ngaahi Kií. Ko ha faikehekehe mahuʻinga ʻe taha ʻi hono fatongia he Siasí mo e fāmilí, ko e foʻi moʻoni ko ia ʻoku ngāue ʻa e mafai fakataulaʻeiki kotoa ʻi he Siasí ʻi he malumalu ʻo e fakahinohino ʻa e taha ʻokú ne maʻu ʻa e ngaahi kī totonu ʻo e lakanga fakataulaʻeikí. ʻI he tafaʻaki ʻe tahá, ko e maʻu mafai ko ia ʻokú ne tokangaʻi ʻa e fāmilí, tatau ai pē pe ko ha tamai pe faʻē ʻoku toko taha pē, ʻoku ngāue ia ʻi he ngaahi meʻa fakafāmilí ʻo ʻikai fie maʻu ha toe fakamafaiʻi mei he taha ʻokú ne maʻu ʻa e ngaahi kī ʻo e lakanga fakataulaʻeikí. ʻOku kau ʻi he mafai fakafāmilí ko ʻení hono tataki ʻo e ngaahi ʻekitivitī ʻa e fāmilí, ngaahi fakataha fakafāmilí ʻo hangē ko e efiafi fakafāmilí, lotu fakafāmilí, akoʻi ʻo e ongoongoleleí, pea mo hono faleʻi mo fakatonutonu ʻo e kau mēmipa ʻo e fāmilí. ʻOku toe kau foki ai hono foaki ʻe he ngaahi tamai kuo fakanofó, ha ngaahi tāpuaki fakataulaʻeiki.

Neongo ia, ʻoku fie maʻu ʻa e ngaahi kī ʻo e lakanga fakataulaʻeikí, ke ne fakamafaiʻi hano fakanofo pe vaheʻi ha mēmipa ʻo e fāmilí. Ko hono ʻuhingá, he ko e faʻunga ne tuku ki ai ʻe he ʻEikí ke ne fatongiaʻaki hono fakahoko mo hono lekooti ʻo e ngaahi ouau ʻo e lakanga fakataulaʻeikí ko e Siasí, kae ʻikai ko e fāmilí.

Ngaahi Fakangatangatá. ʻOku ʻi ai maʻu pē ha ngaahi ngataʻanga fakasiokālafi ʻo e ngaahi faʻunga ʻo e Siasí ʻo hangē ko e ngaahi uōtí, kōlomú pe ngaahi houalotú ʻokú ne fakangatangata ai ʻa e fatongia mo e mafai ʻo e ngaahi uiuiʻi fekauʻaki mo iá. ʻI he tafaʻaki ʻe tahá, ʻoku ʻikai fakafalala ʻa e ngaahi fetuʻutaki mo e ngaahi fatongia fakafāmilí ia ʻi he feituʻu ʻoku nofo ai e kau mēmipa ʻo e ngaahi fāmilí.

Fuoloá. ʻOku fakataimi maʻu pē ʻa e ngaahi uiuiʻi faka-Siasí, ka ko e ngaahi fetuʻutaki fakafāmilí ʻoku tuʻuloa.

Uiuiʻi mo Tukuangé. Ko ha faikehekehe ʻe taha ʻoku fekauʻaki ia mo hono kamata mo fakangata ʻo ha ngaahi tuʻunga ʻi he Siasí. ʻOku ʻi he taki lakanga fakataulaʻeiki ʻo e Siasí ʻokú ne maʻu e ngaahi kī totonú, ʻa e mafai ke ne uiuiʻi pe tukuange ha kakai ʻoku ngāue ʻi hono malumalú. Te ne lava pē ke toʻo honau lekooti memipasipí pea “tāmateʻi” honau hingoá (vakai, Mōsaia 26:34–38; ʻAlamā 5:56–62). ʻI he tafaʻaki ʻe tahá, ʻoku mātuʻaki mahuʻinga e fetuʻutaki fakafāmilí pea ʻoku ʻikai leva ke maʻu ʻe he ʻulu ia ʻo e fāmilí ha mafai ke ne liliu ha tuʻunga mēmipa ʻi he fāmilí. ʻE toki lava pē ʻo fai ia ʻe ha taha kuo ʻosi fakamafaiʻi ke ne liliu ha fetuʻutaki fakafāmili ʻo fakatatau mo e ngaahi lao ʻa e tangatá pe fono ʻa e ʻOtuá. ʻI heʻene peheé, ʻe lava ke tukuange ʻe ha pīsope ha palesiteni Fineʻofa, ka he ʻikai ke ne lava ʻo ueʻi ʻene fetuʻutaki mo hono uaifí taʻe fai ha vete mali ʻo fakatatau mo e lao ʻa e tangatá. Ko ia ai, he ʻikai lava ke fakangata ʻene fakamaʻu ki ʻitānití taʻe tomuʻa fakataʻeʻaongaʻi ʻo fakatatau mo e ngaahi fono ʻa e ʻOtuá. ʻOku tatau pē mo hano tukuange ʻe ha maʻu mafai ʻi he uōtí ha taha he toʻu tupú ʻoku ngāue ʻi ha kalasi pe kau palesitenisī ʻo ha kōlomu, ka he ʻikai lava ʻe he mātuʻá ʻo veteʻi ha fānau ʻoku fakatupu mamahi ʻene ngaahi filí. ʻOku tuʻuloa ange ʻa e fetuʻutaki fakafāmilí ʻi he ngaahi fetuʻutaki faka-Siasí.

Hoa-ngāué. Ko e faikehekehe mahuʻinga taha ʻi he fatongia ʻo e mafai fakataulaʻeikí he fāmilí mo e Siasí ʻoku tupu ia mei he foʻi moʻoni ko ia, ko hono puleʻi ʻo e fāmilí ʻoku fakapēteliake pe vaʻavaʻa, ka ko hono puleʻi ʻo e Siasí ʻoku fakatuʻutuʻunga pe ʻalu ki ʻolunga. ʻOku kehekehe pē ʻa e ngāue ʻa e foʻi fakakaukau ʻo e hoa ngāué ʻi he fāmilí mo ia ʻi he Siasí.

ʻOku ʻomi ʻe he fanongonongo ʻo e fāmilí ʻa e fakamatala lelei ko ʻeni ʻo e fetuʻutaki ʻi he husepānití mo e uaifí: Neongo ʻokú na taki taha pē fatongia, ka “ʻi he ngaahi fatongia toputapú ni, ʻoku haʻisia ai ʻa e ngaahi tamaí mo e ngaahi faʻeé ke nau fetokoniʻaki ko ha kaungā-ngāue tuʻunga tatau” (“Ko e Fāmilí: Ko Ha Fanongonongo ki Māmani,” Liahona, Nōvema 1995, 101; toe fakamamafaʻi).

Ne pehē ʻe Palesiteni Sipenisā W. Kimipolo: “ʻI heʻetau talanoa ko ia ki he malí ko ha kaungā-ngāué, tuku muʻa ke tau talanoa ai ki he malí ko ha kaungā-ngāue kakato. ʻOku ʻikai ke tau fiemaʻu ʻetau kau fefine Siasí ke nau hoko ko ha kaungā-ngāue pulipulia pe fakangatangata pē ʻi he ngaahi meʻa taʻengatá! Kātaki ka mou hoko ko ha kaungā-ngāue tokoni mo kakato” (The Teachings of Spencer W. Kimball, ed. Edward L. Kimball [1982], 315).

Ne toe pehē foki ʻe Palesiteni Kimipolo, “Kuo mau fanongo ʻi ha kakai tangata kuo nau pehē ki honau uaifí, ‘ʻOku ou maʻu ʻa e lakanga fakataulaʻeikí pea kuo pau ke ke fai ʻeku leá.” “Kuó ne fakasītuʻaʻi moʻoni ai hono ngāue hala ʻaki ʻo e mafai fakataulaʻeikí ʻi he malí, ʻo ne pehē ko e tangata peheé, ʻoku totonu ke ʻoua naʻa fakalāngilangiʻi ʻi hono lakanga fakataulaʻeikí” (The Teachings of Spencer W. Kimball, 316).

ʻOku ʻi ai ha ngaahi anga fakafonua pe tukufakaholo ʻi ha ngaahi potu ʻe niʻihi ʻo māmani ʻoku ngofua ai ke fakamoʻulaloaʻi ʻe he tangatá ʻa e fefiné, ka kuo pau ke ʻoua naʻa ʻomi ʻa e ngaahi founga fakamamahi ko iá ki he ngaahi fāmili ʻo e Siasi ʻo Sīsū Kalaisí. Manatuʻi e ako ne fai ʻe Sīsuú, “Kuo mou fanongo naʻe pehē kiate kinautolu ʻi muʻá . . . ka ʻoku ou tala atu kiate kimoutolu . . .” (Mātiu 5:27–28). Hangē ko ʻení, ne fakafepakiʻi ʻe he Fakamoʻuí e talatupuʻa ko iá, ko ʻEne fakaʻatuʻi e kakai fefiné. Naʻá ne akoʻi kuo pau ke hoko e anga fakafonua ʻo e ongoongoleleí ko hotau fakahinohinó ia.

Kapau ʻoku fie maʻu ʻe he tangatá e ngaahi tāpuaki ʻa e ʻEikí ʻi heʻene taki hono fāmilí, kuo pau ke ne fakaʻaongaʻi ʻa e mafai hono lakanga fakataulaʻeikí ʻo fakatatau mo e ngaahi tefitoʻi moʻoni ʻa e ʻEikí ki hono fakaʻaongaʻí:

“ʻOku ʻikai lava pe ʻoku ʻikai totonu, ke ngāue ʻaki ha mālohi pe ivi ʻi he mafai ʻo e lakanga taulaʻeikí, kae ngata pē ʻi he feifeingaʻi, ʻi he faʻa kātaki fuoloa, ʻi he anga-vaivai mo e anga-malū, pea mo e ʻofa taʻe mālualoi: ʻI he anga-ʻofa, mo e ʻilo haohaoa” (T&F 121:41–42).

Naʻe akoʻi ʻe Palesiteni Kimipolo ko e taimi ʻoku fakaʻaongaʻi ai ʻa e mafai ʻo e lakanga fakataulaʻeikí ʻi he founga ko iá ʻi he fāmili fakapēteliaké, ʻoku tau aʻusia leva ʻa e “kaungā-ngāue tuʻunga kakató.” Pea hangē ko hono fakahā ʻi he fanongonongo ʻo e fāmilí:

“Ko e fiefia ko ia ʻi he moʻui fakafāmilí ʻoku meimei ke toki aʻusia pē ia ʻi he taimi kuo langa ai ʻa e fāmilí ʻi he ngaahi akonaki ʻa e ʻEiki ko Sīsū Kalaisí. ʻOku faʻu mo pukepuke ʻa e nofo-mali mo e ngaahi fāmili ʻoku fiefiá ʻi he ngaahi tefitoʻi moʻoni ʻo e tuí, lotú, fakatomalá, faʻa fakamolemolé, fakaʻapaʻapá, ʻofá, [mo e] manavaʻofá” (Liahona, ʻOkatopa 2004, 49).

ʻOku fakahoko ʻa e ngaahi uiuiʻi faka-Siasí ʻo fakatatau mo e ngaahi tefitoʻi moʻoni ʻokú ne puleʻi kitautolu heʻetau ngāue he malumalu ʻo e mafai fakataulaʻeiki ʻi he Siasí. ʻOku kau he ngaahi tefitoʻi moʻoni ko ʻení ʻa e feifeingaʻi mo e faʻa kātaki ko ia ʻoku akoʻi mai he vahe 121, ʻa ia ʻoku fie maʻu ki he fokotuʻutuʻu ʻo e Siasí.

Ko e ngaahi tefitoʻi moʻoni ko ia kuó u fakamatalaʻi atu fekauʻaki mo hono fakaʻaongaʻi ʻo e mafai fakataulaʻeikí, ʻe mahino lelei ia ki ha fefine mali ʻo laka ange ʻi ha fefine tāutaha, tautautefito ki ha fefine ne teʻeki mali ki muʻa. ʻOku teʻeki ke ne aʻusia he taimí ni ʻa e ngāue fetākinima e mafai ʻo e lakanga fakataulaʻeikí ʻi he nofo-malí. Ko ʻene ʻilo ki he mafai ʻo e lakanga fakataulaʻeikí, ʻoku ngata pē ia ʻi he ngaahi fetuʻutaki fakatuʻunga ʻi he Siasí, pea ʻoku ongoʻi ai ʻe ha kakai fefine teʻeki mali ʻe niʻihi ʻoku ʻikai hanau leʻo he ngaahi tuʻunga ko iá. ʻOku mātuʻaki mahuʻinga ai ke ʻi ai ha fakataha alēlea fakauooti lelei, ʻoku lava ai ʻa e kau ʻōfisa fefine mo tangata ʻo e uōtí ʻo toutou fakataha ke fealēleaʻaki ʻi he malumalu ʻo e mafai pule ʻo e pīsopé.

V.

Te u fakaʻosi ʻaki ha ngaahi fakamatala fakalūkufua pea mo ha meʻa ne u foua.

ʻOku fakatefito ʻi he fāmilí, ʻa e tui fakalotu ʻa e Siasi ʻo Sīsū Kalaisi ʻo e Kau Māʻoniʻoni ʻi he Ngaahi ʻAho Kimui Ní. ʻOku fakamatalaʻi mai ʻe he fāmilí ʻa ʻetau fetuʻutaki mo e ʻOtuá pea mo e ʻuhinga ʻo ʻetau ʻi he māmaní. Ko e fānau fakalaumālie kitautolu ʻa ha mātuʻa fakalangi. ʻOku fakahoko ʻa e palani ʻo e ongoongoleleí ʻo fakafou ʻi ha ngaahi fāmili fakamāmani, pea ko ʻetau fakaʻānaua taupotu tahá ke paotoloaki ʻa e ngaahi fetuʻutaki fakafāmili ko iá ke aʻu ki he taʻengatá. Ko e misiona taupotu taha ʻa e Siasi ʻo hotau Fakamoʻuí, ke tokoni ke tau aʻusia ʻa e hākeakiʻi ʻi he nāunau fakasilesitialé, pea ʻe toki lava pē ʻo aʻusia ia ʻi ha fetuʻutaki fakafāmili.

ʻOku ʻikai ha ofo ʻi hono ʻiloa hotau Siasí ko e siasi ʻoku fakatefito pē he fāmilí. ʻOku ʻikai ha ofo ʻi heʻetau taʻe fiemālie ki he hōloa fakalao mo fakafonua ʻa e tūkunga ʻo e malí mo e maʻu fānaú. ʻI he kuonga ko ʻeni ʻoku ngali mōlia ai e mahino fekauʻaki mo e taumuʻa ʻo e malí mo hono mahuʻinga ʻo e maʻu fānaú, ʻoku mahuʻinga ai ke ʻoua naʻa veiveiua e Kāingalotu ʻo e Siasí he ngaahi meʻá ni.

Naʻe ʻikai veiveiua e faʻē uitou naʻá ne ohi hake kimautolú fekauʻaki mo hono natula taʻengata ʻo e fāmilí. Naʻá ne fakaʻapaʻapaʻi maʻu pē e tuʻunga ʻo ʻemau tamai kuo pekiá. Naʻá ne feinga pē ke ʻi homau ʻapí. Naʻá ne talanoa ki he taʻengata ʻo ʻena mali temipalé. Naʻá ne faʻa fakamanatu mai e loto ʻo ʻemau tamaí ki he meʻa ke mau fai ke mau ʻilo ai e talaʻofa ʻa e Fakamoʻuí te mau lava ʻo hoko ko ha fāmili ʻo taʻengata.

ʻOku ou manatu ki ha meʻa ne hoko ʻoku hāsino moʻoni ai e mālohi ʻo ʻene ngaahi ʻakonakí. Ki muʻa pea hoko e Kilisimasí ʻi ha taʻu ʻe taha, ne kole mai ʻemau pīsopé ʻi heʻeku kei tīkoní, ke u tokoni ʻi hono tufa ʻo e ngaahi kato Kilisimasí ki he kau uitou ʻo e uōtí. Naʻá ku taki ai ʻa e kato taki taha mo hano kiʻi tohi, ki he matapā kotoa pē. ʻI he taimi naʻá ne fakafoki mai au ki ʻapí, ne toe ha kato ʻe taha. Naʻá ne mono mai ia mo ne talamai ko ha kato ia maʻa ʻeku fineʻeikí. ʻI he taimi ne mavahe ai he meʻalelé, naʻá ku tuʻu pē lolotonga ʻoku tō hifo e sinoú mo fifili pe ko e hā ʻoku ʻi ai ai ha kato maʻa ʻeku faʻeé. Naʻe halaʻatā ke ne lau ʻe ia ko ha uitou ia, pea naʻe ʻikai ke u teitei fakakaukau au ko ha uitou ia. Ko e fakakaukau ʻaʻaku taʻu 12, naʻe ʻikai ko ha uitou ia. Naʻe ʻi ai ʻemau tamai. Ka naʻá ne kiʻi mamaʻo taimi siʻi pē.

ʻOku ou nofo ʻamanaki ki he ʻaho nāunauʻia ko ia ʻe fakatahaʻi ai ʻa e māvahevahé ni pea fakatahaʻi kotoa kitautolu ʻo hangē ko e talaʻofa ʻa e ʻEikí. ʻOku ou fakamoʻoni kia Sīsū Kalaisi, ko e ʻAlo pē Taha Kuo Fakatupu ʻo e Tamai Taʻengatá, ʻa ē kuo hanga ʻe Hono mafai fakataulaʻeikí mo ʻEne fakaleleí mo ʻEne toetuʻú ʻo fakaʻatā ke hokó, ʻi he huafa ʻo Sīsū Kalaisí, ʻēmeni.

 
© 2008 Intellectual Reserve, Inc. All rights reserved.   Rights and use information.  Privacy policy