The Christus statueThe Church of Jesus Christ of Latter-day Saints Search | Feedback | Site Map | Help | Country Sites |
Home Broadcast General Conference Archives
Conferences
ʻOkatopa 2007
Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí —Ko e Meʻangāue ʻOkú ne Fakatahaʻi e Kāingalotú mo e Kau Faifekaú

Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí —Ko e Meʻangāue ʻOkú ne Fakatahaʻi e Kāingalotú mo e Kau Faifekaú

ʻEletā Erich W. Kopischke
ʻO e Kau Fitungofulú

Kuo pau ke taha ʻa e kau faifekaú mo e kāingalotú . . . ʻi heʻetau feinga ke malangaʻaki ʻa e ongoongoleleí.

ʻEletā Erich W. KopischkeNe mau fakaafeʻi ha ongo faifekau fefine ke mau maʻu meʻatokoni hoʻatā. Hili e maʻu meʻatokoní, ne mau kole ange ke na fai ha poupou fakalaumālie maʻamautolu. Naʻá na mateuteu lelei peá na fakahinohino mai leva ha founga ki hono lau mo fakaʻilongaʻi ʻo e folofolá. Naʻá na ʻomi ha tatau foʻou ʻo e Tohi ʻa Molomoná mo ha ngaahi vahevahe lanu kehekehe. Ne mau tali ʻa e fakaafe ʻa e ongo faifekaú. Talu mei ai, mo e liliu ʻemau ako fakafāmili fakaʻaho ʻo e Tohi ʻa Molomoná. Ne mau fakaʻilongaʻi ʻi he vahe kotoa pē, ʻaki ha lanu kehe, ʻa e fakamatala fekauʻaki mo Sīsū Kalaisí, he taimi ʻoku mau maʻu ai iá. ʻOku fakamanatu mai maʻu pē ʻe he ngāué ni ʻa e ongo faifekaú.

Ko e taimi ne fakamatalaʻi mai ʻe he ongo faifekaú ʻa e meʻá ni, ne mau ʻiloʻi he taimi pē ko iá ko ha founga ako folofola ʻeni ne fokotuʻu mai ʻi he Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí. ʻOku fakamālō lahi homau fāmilí koeʻuhí ko e meʻangāue fakafaifekau maʻongoʻonga mo kāfakafá ni.

Ko e taʻu ʻaki ʻeni ʻe tolu hono fakaʻaongaʻi ʻe he kau faifekaú ʻa e Malanga ʻaki ʻEku Ongoongoleleí ʻi he funga ʻo e māmaní. Kuó ne liliu moʻoni ʻa e ngāue fakafaifekaú. Kuo fakahoko ʻa e vīsone maʻongoʻonga ʻa Palesiteni Kōtoni B. Hingikelī: ʻOku “totonu ke ʻiloʻi fakapapau ʻe he kau faifekaú ʻa e ngaahi tefitoʻi fakakaukau ʻo e ngaahi lēsoní.” ʻOku nau “akoʻi ʻa e ngaahi tefitoʻi fakakaukaú ʻi heʻenau fakalea ʻanautolu pē ʻo fakatatau mo e ueʻi pea mo e fakahinohino ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní” (vakai, “Ngāue Fakafaifekaú,” Fakataha Ako Fakatakimuʻa Fakaemāmani Lahí, 11 Sānuali, 2003, 21).

ʻI he tō-kakano fakamaatoato ki he kau faifekaú ʻa e Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí, ʻoku nau ako leva mo fakaʻaongaʻi ʻa e ngaahi tokāteline mo e ngaahi tefitoʻi moʻoni mahuʻinga te nau toe fakafeʻungaʻi ange ai kinautolu ʻi heʻenau ngāue mahuʻingá. Neongo ʻeni, ʻoku nau kei fie maʻu pē ʻetau tokoní mo e poupoú. Te tau toki lava fakataha pē ke fakahoko ʻa e tukupā maʻongoʻonga ne fai ki he kau ʻAposetolo ʻo e kuonga muʻá mo onopōní: “Mou ʻalu ki māmani kotoa pē, ʻo malangaʻaki ʻa e Ongoongoleleí ki he kakai fulipē” (Maʻake 16:15).

Koeʻuhí ke ola lelei ʻetau fakahoko e ngāué ni, kuo pau ke tau taha mo e kau faifekaú pea kuo pau ke tau femahinoʻaki. ʻOku mahino maʻu pē nai kiate koe ʻa e kau faifekaú? ʻOku ʻikai ke u ʻuhingá ki he lea fakafonuá, ka ko e founga ʻoku nau fakahoko ʻaki e ngāue fakafaifekaú. ʻOku tau mamata mo fakatokangaʻi ʻenau fakaafeʻi ʻa e kakaí ke fanongo ki heʻenau pōpoakí. ʻOku nau akoʻi e ngaahi tefitoʻi moʻoni ʻo e ongoongoleleí pea fakaafeʻi mo kinautolu ʻoku mahuʻingaʻia aí ke liliu ʻenau moʻuí pea papitaiso mo hilifakinima ke hoko ko ha mēmipa ʻo e Siasí.

Kapau te tau loto ke mahino mo tokoni ki heʻetau kau faifekaú, kuo pau ke tau maʻu e tuí ʻo hangē ko hono maʻu ia ʻe he kau faifekaú, kuo pau ke tau fakakaukau tatau mo e kau faifekaú pea kuo pau ke tau ongoʻi tatau mo e kau faifekaú. Te tau aʻusia fēfē ʻeni?

Ko ha founga mahuʻinga foki ʻe taha, ke te feohi mo e kau faifekaú mo mamata ʻi he meʻa ʻoku nau faí. Ka ko e founga ʻe tahá ke tau maheni mo e Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí pea ʻilo lahi ange ki he ngāue fakafaifekaú. Talu mei he pehē ʻe Palesiteni Makei, “Ko e mēmipa kotoa pē ko e faifekau” (ʻi he Conference Report, Apr. 1959, 122), mo e feinga ʻa e kāingalotú ke nau ngāue mālohi ange ʻi hono tufaki ʻo e ongoongoleleí. Ka ʻoku tau maʻu ʻi he Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí ha fakahinohino fakaʻofoʻofa ke ne tokoniʻi lelei ange kitautolu ʻi hono fakahoko ʻo e fakaafé ni. He ʻikai ngata ʻi hano tokoniʻi kitautolu ʻe heʻetau ako ʻo e Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí ke tau fakatupulaki ʻetau mahinó pea mo fakahoungaʻi lahi ange ʻetau kau faifekaú, ka te ne toe tokoniʻi foki kitautolu ʻi heʻetau moʻui fakaʻahó.

ʻOku taki taha ʻa homau fāmilí kotoa ha tatau ʻo e Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí. ʻOku hoko hono ako ʻo e tohi fakahinohinó ni ko ha tokoni lahi ki hono fakatupulaki ha fakamoʻoni ʻoku mālohí. ʻOkú ne tokoni ke mahino kiate kitautolu ʻa e ngaahi tefitoʻi moʻoni mahuʻinga ʻo e ongoongoleleí pea holi ke tokoni. Tuku muʻa ke u kiʻi fakamahino atu ʻi ha niʻihi ʻo e ngaahi tefito ʻi he Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí ([2004], iii), pea ʻe mahino pē ia kiate kimoutolu.

ʻOku peheni ia:

“‘E Founga Fēfē Haʻaku ʻIloʻi pea Mahino Kiate Au ʻa e Laumālié?”

“‘E Founga Fēfē Ha Ola Lelei Ange ʻEku Akó mo ʻEku Teuteu ke Faiakó?”

“Ko e hā e Meʻa ʻOku ou Ako mo Akoʻí?”

“Ko e hā ʻa e Ngāue ʻa e Tohi ʻa Molomoná?”

“Te u Fakatupulaki Fēfē ʻa e Ngaahi ʻUlungāanga Faka-Kalaisí?”

ʻIkai ko e ngaahi meʻa ia ʻoku tau fie ʻilo kotoa ki aí? Ka ai ha taha ʻoku fie hoko ko ha mēmipa ngāue fakafaifekau lelei ange mo fie ʻilo ki he founga ke tokoniʻi ai ʻa e kau fakafaifekaú, ʻoku fonu ʻa e Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí ʻi ha ngaahi fakakaukau mo ha ngaahi ʻilo fakaʻofoʻofa. ʻOku tau ʻilo ai e founga ke tokoni ai ke maʻu ʻe he kau faifekaú ha kakai ke akoʻí mo e founga te tau lava ai ʻo fetākinima mo kinautolu ke tokoniʻi ʻa e niʻihi ʻoku fie ʻilo ki he Siasí. ʻOku tau ako ai ke mahino ʻa e ʻuhinga ʻoku ʻaonga ai e fakaafe fakahangatonu ke fai ha ngāué, ki hono fakatupulaki e tui kia Sīsū Kalaisí mo e founga te tau lava ai ʻo tuʻu fakataha mo hotau kaungāmeʻa teʻeki Siasi ʻoku nau foua e founga liliu moʻui maʻongoʻonga ko ʻeni ʻo e uluí.

ʻOku ako fakataha ʻe he kau faifekaú ʻa e folofolá mo e Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí he ʻaho kotoa. ʻOku nau ako ai e ngaahi tefitoʻi moʻoní mo ha ngaahi pōtoʻi ngāue pea nau fakahoko ia. ʻOku nau ako foki ai ki hono fakaʻaongaʻi ʻo e fakahinohino ʻa e Laumālié ʻi heʻenau ngāué. Kapau ʻoku tau fie ako, ʻo hangē ko e kau faifekaú, kuo pau ke tau ako fakalelei ʻa e Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí mo siofi ʻa e kau faifekaú ʻi heʻenau ngāue fakaʻahó.

ʻOku pehē ʻi he talateu ki he Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí: “Ko e Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí ʻoku fakataumuʻa ia maʻá e kau faifekau taimi kakato ʻo e Siasí. Neongo ia, ʻoku toe lava pē ke ʻaonga ʻa e ngaahi tefitoʻi moʻoni mo e ngaahi tokāteline ʻoku akoʻi ai ʻe he kau faifekau mo e kau taki fakauōtí, ʻi heʻenau feinga ko ia ke langa hake ʻa e puleʻanga ʻo e ʻEikí. Ka naú ka ako maʻu pē ʻa e tohi lēsoni ko ʻení, te nau lava ai ke fakahoko honau fatongia ko e kau mēmipa ngāue fakafaifekau pea te nau ngāue uouangataha ai mo e kau faifekau taimi kakató” (xii).

Naʻe akoʻi mai ʻe ʻEletā Lisiate G. Sikoti ʻoku totonu ke ako fakalelei ʻe he kāingalotu kotoa pē ʻa e Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí. Naʻá ne pehē: “‘Oku lahi ha ngaahi lelei kuo aʻusia . . . talu mei hono fakafeʻiloaki ʻo e Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí, ka ʻoku kei toe mai ʻa e lelei tahá, ʻa ia ko ʻetau lava lelei ia ke fakaʻaongaʻi lelei ange e nāunau tokoni ko ʻení” (“Ko e Mālohi ʻo e Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí,Liahona, Mē 2005, p. 29).

ʻOku ngali nounou hotau taimí ke tau fakahoko e akó ni, ko ia, tuku ke u fakahoko atu ha ngaahi fokotuʻu ʻe ala tokoni.

• ʻOku tonu ke ako fakalelei ʻe he toʻu tupu ʻoku teuteu ke ngāue fakafaifekaú ʻa e Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí pea mo e folofolá.
• Fakaafeʻi e kau faifekaú ki homou ʻapí. Kole ange ke nau akoʻi koe mo ho fāmilí ʻi ha tefitoʻi moʻoni pe tokāteline mei he Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí.
• ʻAi pē mo mou fakaʻaongaʻi ʻa e Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí ʻi he efiafi fakafāmili ʻi ʻapí. Tuku ke akoʻi ʻe hoʻo fānau taʻu hongofulu tupú ʻa e fāmilí ʻo hangē ko ia ʻoku fai ʻe he kau faifekaú. Kuo ʻosi fakahoko ʻi homau ʻapí ha ngaahi lēsoni fakaʻofoʻofa moʻoni ʻe heʻema fānaú. Naʻá ma ofo ʻi heʻenau akoʻi lelei e ngaahi tefitoʻi moʻoni mei he Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí. Ne mau fakaafeʻi he taimi ʻe niʻihi hamau ngaahi kaungāmeʻa ki he ʻū lēsoni ko iá.
• ʻE lava ʻe he kau faiako ʻo e Ongoongoleleí ʻo fakaʻaongaʻi ʻa e ngaahi tefitoʻi moʻoni mahinongofua mo lelei ki hono akoʻi ʻo e ongoongoleleí, ʻo hangē ko ia ʻoku tuʻu ʻi he Malangaʻaki ʻa ʻEku Ongoongoleleí ke hoko ko ha poupou ki he lēsoni ʻoku ʻoatu ke akó.
• Kuo ʻosi liliu mo pulusi ʻa e Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí ʻi he meimei lea fakafonua kotoa pē ʻoku leaʻaki ʻe hotau kāingalotú. Ko e ngaahi fonua ʻoku toki kamata foʻou ai ʻa e Siasí, ʻe lava ke fakaʻaongaʻi ai ʻa e Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí fakataha mo e ngaahi folofolá ko ha maʻuʻanga tokoni mo ha fakavaʻe ki he ako kotoa pē ʻoku fai ki he ongoongoleleí mo hono akoʻí.
• Ne poupouʻi ʻe ʻEletā Sikoti ʻa e kau taki fakalotofonua ʻo e Siasí, “ke mou fakaʻaongaʻi ʻa e ngaahi nāunau ko ʻení ʻi hoʻomou ngaahi fakataha fakapalesitenisií, kōmiti pule ʻo e lakanga fakataulaʻeikí mo e ngaahi fakataha alēlea ʻo e uōtí.” (Liahona, Mē 2005, 29).
• Fakaʻaongaʻi ʻa e Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí ke hoko ko ha maʻuʻanga tokoni ki he taimi akó, malangá, poupou fakalaumālié, ngaahi lēsoní, faeasaití pea mo e ako fakafoʻituituí.

ʻOku ou fakamoʻoniʻi ko e tohi fakahinohino ko ʻeni ki he ngāue fakafaifekaú, ko ha fakahā ia ʻe he ʻOtuá. Kuo pau ke tau ako fakalelei ia, kae lava ke tau maʻu ha mahino lelei ange ki heʻetau kau faifekaú mo ʻenau ngāué. Kuo pau ke femahinoʻaki ʻa e kau faifekaú mo e kāingalotú. Kuo pau ke tau taha ʻi heʻetau feinga ke malangaʻi ʻa e ongoongoleleí. Te tau malava lelei ange ai ʻo hoko ko ha meʻangāue ʻi he toʻukupu ʻo e ʻEikí, he naʻá Ne folofola, “Pea ʻe pehē ʻeku tānaki hoku kakai filí mei he ngaahi vahe ʻe fā ʻo māmaní, ʻa kinautolu kotoa pē ʻe tui kiate au mo tokanga ki hoku leʻó” (T&F 33:6).

ʻI heʻetau hoko ko e kāingalotu ʻo Hono Siasí, ʻoku fie maʻu ke tau hoko ko ha konga ʻo e ngāue nāunauʻia ko ʻeni ʻo e tānakí. ʻOku ou fakamoʻoni ki he moʻoni ko ʻení, ʻi he huafa ʻo Sīsū Kalaisí, ʻēmeni.

 
© 2008 Intellectual Reserve, Inc. All rights reserved.   Rights and use information.  Privacy policy