The Christus statueThe Church of Jesus Christ of Latter-day Saints Search | Feedback | Site Map | Help | Country Sites |
Home Broadcast General Conference Archives
Conferences
ʻOkatopa 2007
ʻOku Monūʻia ʻa Kinautolu ʻOku Loto-Maʻá

ʻOku Monūʻia ʻa Kinautolu ʻOku Loto-Maʻá

ʻEletā L. Whitney Clayton
ʻO e Kau Fitungofulú

Fakatauange ke faitāpuekina ʻe he ʻOtuá ʻetau ngaahi feinga fakamātoato kotoa pē ke maʻa hotau lotó mo hotau ʻatamaí pea ke “ngaohi ke fakaʻofoʻofa maʻu ai pē ʻe he angamaʻá ʻa [ʻetau] ngaahi fakakaukaú.”

ʻEletā L. Whitney ClaytonʻI heʻema ʻeveʻeva atu mo hoku uaifí ʻi ha matātahi he ʻOtu Kalipiané ʻi ha pongipongi laʻalaʻā ʻe taha he ngaahi taʻu kuo hilí, ne ma sio ʻi ha fanga kiʻi vaka toutai kuo toho ki ʻuta. ʻI heʻema tuʻu ʻo sio he ʻū vaká, ne u ako ai ha meʻa fekauʻaki mo e toutaí kuo teʻeki ngalo ʻiate au. Naʻe ʻikai fakaʻaongaʻi ʻe he kau toutai ʻo e koló ha kupenga, nailoni pe mātaʻu, ka ko ha ngaahi finaki naʻe ngaohiʻaki ha uaea vangavanga. Naʻe faʻu e tauhele takitaha ʻi he fōtunga ʻo ha puha. Naʻe tutuʻu ʻe he kau toutaí ha ngaahi ava taki ʻinisi ʻe valu honau loloá ʻi he tafaʻaki takitaha ʻo e finakí pea toki pikoʻi ki loto ʻa e uaea ne tutuʻú, ʻo ʻi ai leva ha ngaahi foʻi ava ke hū ai e iká ki loto.

Mahalo pē te ke lava ʻo mateʻi mai e founga ngāue ʻa e finakí. Naʻe ʻave ʻe he kau toutaí ha finaki kuo ʻosi tuku fakamounu pea tukutuku hifo ia ki kilisi tahi. ʻI he haʻu pē ha ika lahi feʻunga ke kai ʻi he veʻe finakí ʻo ne ʻiloʻi e mounú, te ne kumi leva ha ava he tafaʻakí ʻo fakahaohao ki loto he vahaʻa ʻo e uaea ne tutuʻú. ʻI he toe feinga ʻa e iká ke hū ki tuʻá, te ne ʻiloʻi naʻe faingofua ke ne fakahaohao ki loto ka ko ha talanoa lōlōa haʻane feinga ke hū ki tuʻa ʻi heʻene oloʻi ko ia he ngaahi foʻi uaea mata māsila naʻe pikoʻí—ko ia naʻe maʻu leva ia. ʻI he foki mai ʻa e kau toutaí, ʻoku nau fusi hake leva e finakí pea maʻu meʻatokoni efiafi mei he ika kei foʻou ne maʻú.

ʻOku ʻi ai ha fakamatala ʻi he Fuakava Motuʻá ʻo kau ki ha tokotaha naʻe fihia ʻi ha tauhele tatau pē. Ko e tangata ko iá ko e Tuʻi ko Tēvitá pea ʻoku kau e meʻa ne hokó he taha ʻo e ngaahi talanoa fakaloloma taha ʻi he folofolá.

“Pea naʻe hoko ʻo pehē . . . ʻi he faʻahitaʻu ʻoku ʻalu atu ai ʻa e ngaahi tuʻí ke taú, naʻe fekau atu ai ʻe Tēvita ʻa Sōape, pea mo ʻene kakaí mo ia, pea mo ʻIsileli kātoa; pea naʻa nau [tau mo ʻĀmoni]. Ka naʻe nofo ai pē ʻa Tēvita ʻi Selusalema.

“Pea naʻe hoko ʻo pehē ʻi he efiafi ʻe taha, naʻe tuʻu hake ʻa Tēvita mei hono mohengá, pea naʻá ne ʻeveʻeva ki ʻolunga ʻi he tuʻa fale ʻo e tuʻí; pea naʻá ne mamata mei he tuʻa falé ki he fefine naʻe fai ʻene kaukau; pea naʻe hoihoifua ʻaupito ʻa e fefiné ke sio ki ai” (2 Samuela 11:1–2).

Naʻe ʻiloʻi ʻe Tēvita ko e hingoa ʻo e fefiné ko Patisepa. Naʻe lolotonga ʻalu ʻa ʻŪlia, ko hono husepānití, ʻi he tau mo e kakai ʻo ʻĀmoní fakataha mo e toenga ʻo e kau taú, ki he feituʻu naʻe totonu ke ʻi ai ʻa Tēvita, ko honau tuʻí. Naʻe fekau ʻe Tēvita ke ʻomi ʻa Patisepa ki he palasí. Naʻá na feʻauaki pea feitama ʻa Patisepa pea kamata ke manavahē ʻa Tēvita naʻa ʻiloange kuo ʻilo ʻena tonó. ʻI he feinga ʻa Tēvita ke fūfuuʻi ʻene faiangahalá, naʻá ne tuʻutuʻuni ke fakafoki mai ʻa ʻŪlia ki Selusalema. Ne foki mai ʻa ʻŪlia, ka ne fakafisi ke ʻalu ki hono ʻapí ʻo ʻaʻahi kia Patisepa. Ne faʻufaʻu leva ʻe Tēvita ke tāmateʻi ʻa ʻŪlia ʻi he taú (vakai, 2 Samuela 11:3–17). Ne tupu mei he ngaahi fili fakatuʻutāmakí ni ʻa e mate ʻa ʻŪliá pea mamahi ʻa Tēvita mo Patisepa pea aʻu pē ki he puleʻangá kotoa. Naʻe fakamatalaʻi mahino ʻeni ʻi he Tohi Tapú ʻo pehē, “Naʻe kovi ʻi he ʻao ʻo [e ʻEikí] ʻa e meʻa naʻe fai ʻe Tēvitá” (vakai, 2 Samuela 11:27).

ʻOku mou sio nai ki he founga ne fihia ai ʻa Tēvita ʻi he tauhele ko ʻení? Naʻá ne ʻi ʻolunga ʻi hono palasí pea naʻá ne vakai hifo ki he lotoʻataʻatā ʻo hono kaungāʻapí, peá ne vakai ai ki ha meʻa ne ʻikai totonu ke ne sio ki ai. Ko e mounu ia ʻa e filí. Naʻe fie maʻu ʻe he ʻulungāanga tāú, angamaʻá mo e fakakaukau leleí ke tafoki ʻa Tēvita he taimi pē ko iá ʻo ʻoua naʻa sio ki ai, ka naʻe ʻikai te ne fai ʻe ia ha taha ʻo e ngaahi meʻá ni. Naʻá ne tuku ʻene fakakaukaú ki he ngaahi meʻa naʻe ʻikai ngofua ke ne fakakaukau ki aí pea tupu mei he ngaahi fakakaukau ko iá ʻene fai ha tōʻonga pea ʻikai hano taimi kuo iku e ngaahi meʻa kovi ko iá ki ha ngaahi meʻa naʻe toe kovi ange ʻo aʻu ai pē ki ha tuʻunga fakatuʻutāmaki ʻaupito. Ne fihia ai ʻa Tēvita pea naʻe taʻengata ʻa e ngaahi nunuʻa naʻe hoko kiate iá.

ʻOku ʻi ai ha tauhele fakalaumālie he ʻahó ni ʻoku ui ko e ponokalafí pea ʻoku fihia ha tokolahi ʻi hono ngaahi pōpoaki fakatupu fakakaukau ʻulí pea nau hū ai ki he tauhele fakatupu maté ni. ʻOku hangē ia ko e tauhele angamahení pē, ʻo faingofua e hū ki lotó kae faingataʻa ke hao ki tuʻa. ʻOku kumi ʻuhinga ʻa e niʻihi ʻo pehē ʻe lava ke nau mamata pē he ponokalafí taʻeuesia ai kinautolu. ʻI he kamataʻangá te nau pehē, “‘Oku ʻikai fuʻu kovi fēfē ʻeni ia,” pe “He ko hai ʻe tokanga mai ki ai? He ʻikai ha maumau ia ai,” pe “Ko ʻeku fieʻilo pē ia ʻaʻaku.” Ka ʻoku hala ʻenau maʻú. Kuo ʻosi fakatokanga mai ʻa e ʻEikí, “Pea ko ia ia te ne fakasio ki ha fefine ke holi ki aí, te ne fakaʻikaiʻi ʻa e tuí, pea ʻe ʻikai te ne maʻu ʻa e Laumālié; pea kapau ʻe ʻikai te ne fakatomala ʻe kapusi ia ki tuʻa” (T&F 42:23). Ko e meʻa pē ia ne hoko kia Tēvitá; naʻá ne fakasio kia Patisepa, holi kiate ia pea mole ʻa e Laumālié. Naʻe mei kehe ʻa e toenga ʻo e moʻui ʻa Tēvitá ʻo kapau pē naʻá ne tafoki ʻo sio kehe.

ʻOku ʻikai ngata pē ʻi he mole ʻa e Laumālié meiate kinautolu ʻoku nau fakaʻaongaʻi ʻa e ponokalafí, ka ʻoku mole foki mo e ʻiló mo e fakakaukau leleí. ʻOku nau feinga ke fakapuliki ʻenau faiangahalá ʻo hangē ko Tēvitá, kae ngalo ʻiate kinautolu ʻoku ʻikai ha meʻa ʻe puli ki he ʻEikí (vakai, 2 Nīfai 27:27). ʻOku kamata ke tātānaki mai hono ngaahi nunuʻa moʻoní kae mole atu ʻete fakaʻapaʻapaʻi kitá, hōloa e ngaahi fetuʻutaki naʻe fakaʻofoʻofá, uesia e nofo-malí pea tokolahi e niʻihi taʻehalaia kuo uesiá. ʻOku ʻikai ke nau kei fiemālie pē ʻi he mamata aí, ka ʻoku kamata ke nau ʻahiʻahiʻi ha ngaahi ʻata ʻoku toe kovi angé. Pea nau hangē ko Tēvitá, ʻo ʻikai te nau fakaʻikaiʻi pe ʻiloʻi, ka ʻoku kamata māmālie pē ke maʻunimā kinautolu, fakaʻau ke kovi ange honau ʻulungāangá pea mole atu mo honau tuʻunga ʻulungāanga maʻá.

ʻI he fakaʻau ke hōloa e ngaahi ʻulungāanga fakafonua ʻoku manakoa ʻe māmani kotoá, ʻoku fakautuutu ai pē e māʻulalo ange ʻo e ngaahi meʻa ʻoku ʻomi ʻi he mītiá, fakafiefiá, tuʻuaki koloá mo e ʻInitanetí. Ka ʻoku fakatuʻutāmaki hono fakaʻaongaʻi e tuʻunga manakoa ʻa māmaní ke hoko ko ha meʻafua ke fakafuofuaʻi ʻaki e meʻa ʻoku totonú, ʻo aʻu pē ki he ngaahi meʻa ko ia ʻoku ʻikai fakatuʻutāmakí. ʻE ʻiloa mo saiʻia ʻaupito ha laui miliona ʻi ha foʻi heleʻuhila pe faiva he televīsoné, neongo ʻoku ʻasi ai ha ngaahi ʻata mo ha ngaahi tōʻonga fakalielia. Ka ʻi ai ha faʻahinga meʻa “oku ʻikai ke fuʻu kovi” ʻi ha foʻi faiva, ta ʻoku ʻuhinga ia ʻoku ʻikai ke lelei. Ko ia, ka sio ha niʻihi kehe ʻi ha ngaahi faiva pe fakaava hake ki ha Uepisaiti ʻoku taʻefeʻunga, ʻoku ʻikai ko ha ʻuhinga lelei ia ke tau fai pehē ai mo kitautolu. ʻOku totonu ke hā mei he moʻui ʻa e kau maʻu Lakanga Fakataulaʻeikí e ngaahi tuʻunga moʻui ʻa e Fakamoʻuí mo Hono Siasí, kae ʻikai ko e ngaahi tuʻunga moʻui ʻa e māmaní.

Naʻe akonaki ʻa e Fakamoʻuí, “Pea ʻoku monūʻia ʻa kinautolu kotoa pē ʻoku loto-maʻá, he te nau mamata ki he ʻOtuá”(3 Nīfai 12:8). ʻOku langaki moʻui mo fakaʻeiʻeiki pea aʻu pē ki he tuʻunga hākeakiʻí, ʻa e ngaahi talaʻofa ʻo e ongoongoleleí. ʻOku tau maʻu e ngaahi talaʻofa ko iá ʻi he ngaahi fuakava ʻoku fakafalala ki heʻetau moʻui haohaoa mo maʻá. ʻI heʻetau moʻui totonu mo maʻa pea feinga ke fakamaʻa hotau lotó, ʻoku tau toe ofi ange ai ki he ʻOtuá mo e Laumālié. ʻOku fakapapauʻi mai ʻe he tūkunga hotau lotó, ʻa e lahi ʻo e fakamoʻoni faka-ʻOtuá ʻoku tau mamata ki ai ʻi māmani he ʻaho ní mo fakafeʻungaʻi ai kitautolu ke tau iku ʻo ʻiloʻi ʻa e talaʻofa ko ia ʻe “mamata ki he ʻOtuá” ʻa kinautolu ʻoku loto-maʻá. ʻOku tau feingá ni ke tau maʻa. Naʻe tohi ʻe he ʻAposetolo ko Sioné ʻo pehē:

“‘E kāinga ʻofeina, ko ʻeni ko e fānau ʻa e ʻOtuá ʻa kitautolu, pea ʻoku teʻeki hā mai pe te tau hoko ko e hā; ka ʻoku tau ʻilo, ʻoka hā mai ia, te tau tatau pē mo ia; he te tau mamata totonu kiate ia.

“Pea ko ia kotoa pē ʻokú ne maʻu ʻa e ʻamanaki leleí ni ʻiate iá, ʻokú ne fakamaʻa ia, ʻo hangē ko ʻene maʻa ʻaʻaná” (1 Sione 3:2–3).

Kapau kuó ke ʻosi ʻefihia he tauhele ʻo e ponokalafí, ko e taimi ʻeni ke ke fakaʻataʻatā ai koe ʻi he tokoni ʻa e Fakamoʻuí. ʻOku ʻi ai ha founga ke ke hola mei ai, ka te ke fie maʻu ʻEne tokoní ke ke hao ai. ʻE fakafalala hoʻo tafoki kakató ki hoʻo fakatomala kakató. ʻAlu leva ki hoʻo pīsopé. Kumi ki heʻene tataki fakalaumālié. Te ne tokoni atu ke ke fokotuʻu ha palani ʻo e fakatomalá ʻe toe fakafoki atu ai hoʻo ongoʻi ʻoku ʻi ai ho mahuʻingá mo fakafoki atu ai ʻa e Laumālié ki hoʻo moʻuí. ʻOku ʻaonga ʻa e mālohi fai-fakamoʻui ʻo e Fakalelei ʻa e ʻEiki ko Sīsū Kalaisí, ki he ngaahi faingataʻaʻia kotoa pē, ʻo kau ai e faingataʻá ni. Kapau te ke tafoki ki he Fakamoʻuí ʻaki ho lotó kotoa pea muimui ʻi he faleʻi ʻa hoʻo pīsopé, te ke maʻu ʻa e fakamoʻui ʻe ʻaonga kiate koé. ʻE tokoni atu ʻa e Fakamoʻuí ke ke maʻu ha ivi ke tekeʻi ʻaki e ʻahiʻahí pea mo ha mālohi ke ikunaʻi hono maʻunimā koé. Hangē ko e akonaki ʻa Molonaí:

“Haʻu kia Kalaisi, pea piki maʻu ki he meʻa-foaki lelei kotoa pē, pea ʻikai ala ki he meʻa-foaki ʻoku koví, pe ko e meʻa ʻoku taʻemaʻá. . . .

“‘Io, haʻu kia Kalaisi, pea hoko ʻo haohaoa ʻiate ia, pea fakafisi ʻa kimoutolu mei he anga taʻe-māʻoniʻoni kotoa pē; pea kapau te mou fakafisi ʻa kimoutolu mei he anga taʻe-māʻoniʻoni kotoa pē, pea ʻofa ki he ʻOtuá ʻaki homou iví, ʻatamaí, mo e mālohi kotoa pē, pea ʻe toki feʻunga ʻa ʻene ʻaloʻofá kiate kimoutolu, koeʻuhí ke tupu ʻi heʻene ʻaloʻofá ʻa hoʻomou haohaoa ʻia Kalaisí” (Molonai 10:30, 32).

Fakatauange ke faitāpuekina ʻe he ʻOtuá ʻetau ngaahi feinga fakamātoato kotoa pē ke maʻa hotau lotó mo hotau ʻatamaí pea ke “ngaohi ke fakaʻofoʻofa maʻu ai pē ʻe he angamaʻá ʻa [ʻetau] ngaahi fakakaukaú” (T&F 121: 45). ʻOku ou fakamoʻoni ki he ʻofa huhuʻi ʻa e Fakamoʻuí mo e mālohi fai-fakamaʻa ʻo ʻEne Fakaleleí, ʻi he huafa ʻo Sīsū Kalaisí, ʻēmeni.

 
© 2008 Intellectual Reserve, Inc. All rights reserved.   Rights and use information.  Privacy policy