Himnesk heimili, ævarandi fjölskyldur
Thomas S. Monson forseti
Fyrsti ráðgjafi í Æðsta forsætisráðinu
Byggja upp eilíft heimili
Í anda auðmýktar er ég fulltrúi Æðsta forsætisráðsins, sem síðasti ræðumaður þessarar samkomu. Við höfum notið innblásturs og fræðslu af orðum öldungs Bednar, öldungs Perry og systur Parkin. Kjarni umfjöllunarefnis okkar hefur verið heimilið og fjölskyldan og útskýrt hefur verið að „heimilið sé grundvöllur réttláts lífernis og að ekkert annað geti komið í stað þess eða uppfyllt nauðsynlegt hlutverk þess.“1
Heimili er miklu meira en hús reist úr timbri eða steinsteypu. Heimili byggist á ást, fórn og virðingu. Við berum ábyrgð á því heimili sem við stofnum til. Við verðum að vanda til verksins, því í eilífðinni tjöldum við ekki til skamms tíma. Við munum upplifa skin og skúrir og gleði og sorg, en ef við gerum ávallt okkar besta, getur heimili okkar orðið að nokkru leyti sem himnaríki á jörðu. Hugsanir okkar og verk, eða það líferni sem við tileinkum okkur, leggja ekki aðeins drög að velgengni okkar á jörðu, heldur marka einnig stefnu okkar á eilíf gildi.
Sumar fjölskyldur hinna Síðari daga heilögu eru saman settar af móður, föður og börnum, öll á einu heimili, en aðrar hafa upplifað ljúfsárt dauðsfall eins í fjölskyldunni, síðan annars og jafnvel enn annars. Stundum er fjölskylda aðeins einn einstaklingur. Hver svo sem samsetning fjölskyldunnar kann að vera, þá heldur hún áfram að eiga tilveru – því fjölskyldur geta orðið eilífar.
Við getum lært af húsasmíðameistaranum – já, sjálfum Drottni. Hann hefur kennt hvernig við eigum að bera okkur að við verkið. Hann sagði: „Hvert það … heimili, sem er sjálfu sér sundurþykkt, fær ekki staðist“ (Matt 12:25). Síðar sagði hann: „Sjá, hús mitt er hús reglu, … en ekki hús glundroða“ (K&S 132:8).
Í opinberun sem gefin var spámanninum Joseph Smith 27. desember árið 1832, í Kirtland, Ohio, sagði meistarinn: „Komið reglu á líf yðar. Gjörið allt gagnlegt til reiðu og stofnið hús, já, hús bænar, hús föstu, hús trúar, hús fræðslu, hús dýrðar, hús reglu, hús Guðs“ (K&S 88:119; sjá einnig 109:8).
Getum við fundið skilmerkilegri og viturlegri leiðbeiningar til að stofna slíkt hús? Slíkt hús mundi uppfylla þann byggingarstaðal sem skýrt er frá í Matteus og væri „grundvallað á bjargi“ (Matt 7:24, 25; sjá einnig Lúk 6:48; 3 Ne 14:24, 25) og myndi standast steypiregn, flóð |mótlætis, og storma efasemda, sem blása í síbreytilegum og hrjáðum heimi.
Sumir gætu efast og spurt: „En opinberun þessi var gefin í tengslum við byggingu musteris. Á hún við nú á tímum?“
Svar mitt er: „Sagði postulinn Páll ekki: „Vitið þér eigi, að þér eruð musteri Guðs og að andi Guðs býr í yður?“ (1 Kor 3:16).
Látum Drottin vera aðalverktaka byggingar okkar. Sjálf getum við verið undirverktakar og borið ábyrgð á öllum nauðsynlegum þáttum verksins. Öll erum við því húsasmiðir. Auk þess að byggja upp okkar eigið hús og heimili, berum við ábyrgð á að gera okkar hlut við að byggja upp ríki Guðs hér á jörðu, með dyggri og góðri þjónustu í kirkjuköllunum okkar. Ég ætla að leggja fram leiðsögn frá Guði, lífsins lexíu og atriði til að hyggja að er við hefjumst handa við verkið.
Krjúpið til að biðja
„Treystu Drottni af öllu hjarta, en reiddu þig ekki á eigið hyggjuvit. Mundu til hans á öllum þínum vegum, þá mun hann gjöra stigu þína slétta“ (Okv 3:5–6). Svo mælti hinn vitri Salómon, sonur Davíðs, konungur Ísraels.
Á meginlandi Ameríku, sagði Jakob, bróðir Nefís: „Lítið til Guðs með staðföstum huga, biðjið til hans í sterkri trú“ (Jakob 3:1).
Þessi guðlega innblásna leiðsögn veitist okkur nú, líkt og vatnið tært er fellur í skrælnaða jörð. Við lifum á erfiðum tímum.
Fyrir fáeinum kynslóðum var vart hægt að ímynda sér heiminn eins og hann er nú á okkar tímum og vandann sem hann stendur frammi fyrir. Við erum umlukt siðleysi, klámi, ofbeldi, eiturlyfjum, auk fjölda annars sem illt er og hrjáir samfélög nútímans. Við höfum ekki aðeins þá áskorun, jafnvel ábyrgð, að varðveita okkur sjálf „[óflekkuð] af heiminum“ (Jakbr 1:27), heldur einnig að leiða börn okkar, og aðra sem við berum ábyrgð á, örugglega í gegnum stórsjó syndar, sem alla umlykur, svo við getum dag einn snúið að nýju til himnesks föður.
Að kenna fjölskyldu okkar kefst nærveru okkar, tíma og áreynslu. Ef kennsla okkar á að vera árangursrík, verðum við ávallt að sýna fjölskyldu okkar gott fordæmi og gefa okkur tíma með hverjum einstökum í fjölskyldunni, og einnig til leiðsagnar og ráðagerðar.
Oft finnst okkur verkefnið yfirþyrmandi. Hjálpin er þó innan seilingar. Sá er þekkir öll sín börn mun svara okkar innilegu og hjartnæmu bænum, er við leitum hjálpar við að leiða þau. Slík bæn mun leysa meiri vanda, draga meira úr þjáningum, afstýra fleiri misgjörðum og koma til leiðar meiri friði og sátt í hjarta mannsins, en nokkuð annað fær gert.
Auk þessarar ábyrgðar sem við berum á okkar eigin fjölskyldu, höfum við verið kölluð til embætta og ábyrgðar á öðrum. Sem biskup eða ráðgjafi, sem leiðtogi prestdæmis eða aðildarfélags, gefst þér tækifæri til að hafa áhrif á líf annarra. Huga þarf að þeim sem tilheyra hlutaaðildarfjölskyldum eða lítt virkum fjölskyldum; einhverjir kunna að hafa snúið baki við foreldrum sínum, skellt skollaeyrum við fyrirbænum þeirra og leiðsögn. Við getum vel verið verkfæri í hendi Drottins við að hafa áhrif á einhvern í slíkum aðstæðum. Án leiðsagnar okkar himneska föður getum við þó ekki gert allt það sem við höfum verið kölluð til að gera. Slíka hjálp hljótum við fyrir bæn.
Þekktur Bandarískur dómari var spurður að því hvað við öll, sem borgarar í löndum þessa heims, gætum gert til að draga úr glæpum og óhýðni við landslög og færa okkur sjálfum og þjóðum okkar frið og sátt. Hann varð íhugull og svaraði: „Ég myndi leggja til að við tækjum upp hinn forna síð að biðja fjölskyldubænir.“
Erum við ekki þakklát fyrir að fjölskyldubænir eru ekki forn siður hjá okkur? Það er djúp merking sem felst í þessu orðatiltæki sem oft er vitnað í: „Þær fjölskyldur standa saman sem biðja saman.“
Drottinn sjálfur bauð okkur að hafa fjölskyldubænir með þessum orðum: „Biðjið með fjölskyldum yðar til föðurins, ætíð í mínu nafni, svo að eiginkonur yðar og börn megi blessuð verða“ (3 Ne 18:21).
Við megum ekki, sem foreldrar, sem kennarar og sem leiðtogar, hver sem staða okkar er, freista þess, í hinni hugsanlega hættulegu ferð um jarðlífið, að vera án aðstoðar himins, við að leiða þá sem við berum ábyrgð á.
Þegar við komum fram fyrir Guð í fjölskyldubænum og einkabænum okkar, skulum við gera það í trú og trausti á hann. Krjúpið til að biðja.
Rísið upp til að þjóna
Við skoðum líf Drottins okkur til fordæmis. Líf Jesú, er hann þjónaði meðal manna, er líkt og leiðarljós gæskunnar. Hann læknaði lamaða, veitti blindum sýn, daufum heyrn og reisti upp dána.
Dæmisögur hans voru kröftugar. Sagan Miskunnsami Samverjinn kennir okkur: „Elska skaltu náunga þinn“ (sjá Lúk 10:30–35). Hann kenndi okkur hluttekningu er hann sýndi konunni góðvild sem sökuð var um hórdóm (sjá Jóh 8:3–11). Hann kenndi okkur að vinna að framþróun okkar og fullkomnun með dæmisögunni um talenturnar (sjá Matt 25:14–30). Vel má vera að hann hafi verið að búa okkur undir hlutverkið að efla eilífa fjölskyldu.
Hvert okkar – hvort sem við erum leiðtogar prestdæmis eða aðildarfélaga – hefur tekið á móti helgri köllun sinni. Við höfum verið sett í embætti til að vinna verkið sem við höfum verið kölluð til að leysa af hendi. Í Kenningu og sáttmálum 107:99 segir Drottinn: „Lát því hvern mann læra skyldu sína og starfa af fullri kostgæfni í því embætti, sem hann hefur verið tilnefndur í.“ Þegar við leggjum okkar af mörkum við að blessa og styrkja þá sem við berum ábyrgð á í kirkjuköllunum okkar, munum við í raun blessa og styrkja fjölskyldur þeirra. Sú þjónusta sem við innum af hendi í fjölskyldum okkar og kirkjuköllunum, getur þannig haft eilífar afleiðingar.
Fyrir mörgum árum, þegar ég var biskup í fjölmennri og margbreytilegri deild í miðbæ Salt Lake City, sem í voru yfir þúsund manns, þurfti ég að takast á við margskonar aðstæður.
Síðdegis á sunnudegi nokkrum var hringt í mig frá lyfjabúð sem var innan svæðismarka deilarinnar. Eigandi hennar sagði að fyrr um morguninn hefði drengur nokkur komið í búðina og keypt sér ískex úr goskælinum. Hann hefði greitt fyrir með peningum sem hann tók úr umslagi og gleymt að taka það með sér þegar hann fór. Þegar eigandanum gafst tækifæri til að skoða betur umslagið sá hann að það var gjafaumslag fyrir föstufórn og var nafn og símanúmer deildarinnar skrifað á það. Þegar hann hafði lýst drengnum sem kom í búðina hans – þekkti ég hann strax, sem ungan djákna úr deildinni, sem var í lítt virkri fjölskyldu.
Fyrstu viðbrögð mín voru áfall og vonbrigði yfir að einn af djáknunum okkar tæki peninga sem ætlaðir voru föstusjóði, fyrir þá sem voru í neyð staddir, til að kaupa sér góðgæti á sunnudegi. Ég ákvað að heimsækja drenginn um eftirmiðdaginn til að greina honum frá helgi sjóða kirkjunnar og þeirri skyldu hans sem djákna að safna saman föstufórnum og að vernda þann sjóð.
Þegar ég ók að heimili fjölskyldu hans, flutti ég bæn í hljóði til að hljóta leiðsögn um hvað ég gæti sagt við þessar aðstæður. Er ég kom á ákvörðunarstað knúði ég dyra. Móðir drengsins kom til dyra og mér var boðið inn í stofu. Þótt herbergið væri illa upplýst, sá ég að það var lítið og hrjálegt. Fábrotin húsgögnin þar voru tötraleg. Móðir hans virtist sárþreytt.
Gremjan sem ég bar í brjósti vegna breytni sonar hennar um morguninn hvarf er mér varð ljóst að fjölskyldan bjó við raunverulega neyð. Ég fann mig knúinn til að spyrja móður hans hvort matur væri til á heimilinu. Með tárin í augunum viðurkenndi hún að heimilið væri matarlaust. Hún sagði mér að eiginmaður hennar hefði verið atvinnulaus um tíma og að þau væru í mikilli neyð, ekki aðeins vegna matarskorts, heldur einnig vegna peningaskorts, því þau hefðu ekki getað greitt leigu og ættu á hættu að vera borin út úr litla húsinu þeirra.
Ég minntist ekki orði á gjafaumslagið, því mér varð ljóst að drengurinn hafði líklega verið örvita af hungri þegar hann gekk framhjá lyfjabúðinni. Þess í stað sá ég þegar í stað til þess að fjölskyldan fengi aðstoð, að hún fengi matvæli og hefði örugglega þak yfir höfuðið. Að auki, með aðstoð prestdæmisleiðtoga deildarinnar, tókst okkur að útvega eiginmanni hennar atvinnu, svo hann gæti séð fjölskyldu sinni fyrir lífsviðurværi til frambúðar.
Sem leiðtogar prestdæmis og aðildarfélaga, höfum við rétt á aðstoð Drottins við að efla kallanir okkar og að framfylgja ábyrgð okkar. Leitið hans hjálpar, og þegar þið hljótið innblástur, farið þá eftir þeim innblæstri er þið ákveðið hvert fara skal, hvað að sjá, hvað að segja og hvernig að segja það. Við getum endalaust velt fyrir okkur einhverri ákveðinni hugsun, en við blessum ekki aðra fyrr en við breytum samkvæmt þeirri hugsun.
Megum við vera sannir hirðar þeirra sem við berum ábyrgð á. John Milton orti í ljóði sínu, „Lycidas“: „Hinn hungraði sauður lítur upp og er vannærður“ (lína 125). Drottinn sjálfur sagði við spámanninn Esekíel: „Vei hirðum Ísraels, er … [eigi] halda sauðunum til haga“ (Esek 34:2–3).
Við berum ábyrgð á að annast hjörðina – hina dýrmætu sauði, lömbin ljúfu, sem hvarvetna finnast – á heimili okkar í eigin fjölskyldu, á heimilum ættmenna okkar og svo eru þeir sem tengjast kirkjuköllunum okkar. Jesús er fyrirmynd okkar. Hann sagði: „Ég er góði hirðirinn og þekki mína“ (Jóh 10:14). Ábyrgð okkar er að annast hjörðina. Megum við öll rísa upp til að þjóna.
Komið öðrum til bjargar.
Á leiðinni um lífsins veg verður mannfall. Sumir fara ekki eftir vegvísunum, sem vísa leiðina til eilífs lífs, aðeins til að komast að því að hjáleiðir munu að lokum leiða okkur í sjálfheldu. Tómlæti, ógætni, eigingirni og synd, allt tekur þetta sinn toll í lífi manna. Til eru þeir, sem af óskýrðum ástæðum, marsera í takt við annarsskonar hljómfall, og komast svo að því síðar að þeir hafa látið teymast til sorgar og þjáningar.
Árið 1995 höfðaði Æðsta forsætisráðið til þeirra sem villst hafa frá hjörð Krists og gaf út sérstaka yfirlýsingu með yfirskriftinni „Boð um að koma til baka.“ Orðsendingin er á þessa leið:
„Við viljum hvetja ykkur, sem af einhverjum ástæðum hafið upplifað ykkur utan umvefjandi elsku kirkjunnar, til að koma aftur. Við bjóðum ykkur að koma aftur og njóta þeirrar hamingju sem þið eitt sinn gerðuð. Þið munuð komast að því að margir taka ykkur opnum örmum til að bjóða ykkur velkomin, aðstoða ykkur og hughreysta.
Kirkjan þarfnast styrks ykkar, elsku, hollustu og tryggðar. Sú leið er mörkuð og örugg sem eintaklingar fara til að hljóta að nýju blessun fullrar kirkjuaðildar og við erum reiðubúnir að taka á móti öllum sem það vilja.“
Kannski mun síendurtekinn vettvangur heimilisins færa nær tækifæri ykkar til að koma öðrum til bjargar. Við skulum líta á fjölskyldu piltsins Jack. Á æskuárum Jacks rifust hann og faðir hans oft harkalega. Dag einn, þegar hann var sautján ára, rifust þeir afar harkalega. Jack sagði við föður sinn: „Nú er mælirinn fullur. Ég flyt að heiman og kem aldrei aftur!“ Hann fór til herbergis síns og tók saman föggur sínar í tösku. Móðir hans grátbað hann að fara ekki, en hann hlustaði ekki fyrir reiði. Hann skildi við hana í dyragættinni.
Þegar hann var við það að ganga út um garðhliðið, heyrði hann föður sinn kalla á eftir sér: „Jack, ég veit að ég á mikla sök á því að þú ferð í burtu. Mér þykir það afar leitt. Ég vil að þú vitir, að ef þú villt einhvern tíma koma aftur heim, ertu alltaf velkominn. Og ég skal reyna að vera þér betri faðir. Ég vil að þú vitir að ég elska þig og það mun ég alltaf gera.“
Jack varð þögull, en fór á rútustöðina og keypti miða til fjarlægs staðar. Þegar hann sat í rútunni og fjarlægðist stöðugt heimili sitt, varð honum hugsað um orð föður síns. Það rann smám saman upp fyrir honum hversu mikið hugrekki og hversu mikla ást faðir hans hafði sýnt með því að segja það sem hann sagði. Faðir hans hafði beðist afsökunar. Hann hafði beðið hann að koma til baka og orð hans bergmáluðu í höfði Jack í sumarhitanum: „Ég elska þig.“
Jack varð ljóst að hann ætti næsta leik. Honum varð ljóst að eina leiðin til að hann hlyti frið var að koma fram við föður sinn af sama þroska, góðvild og ást og faðir hans hafði sýnt honum. Jack fór út úr rútunni. Hann keypti miða til baka og hélt heim á leið.
Hann kom heim stuttu eftir miðnætti, fór inn í húsið og kveikti ljósin. Hann sá föður sinn álútan í ruggustólnum. Þegar hann leit upp og sá Jack, stóð hann upp úr stólnum og þeir föðmuðust í flýti. Jack sagði síðar: „Þessi síðustu ár sem ég var heima voru meðal þeirra bestu í lífi mínu.“
Hér var faðir sem bældi reiði og stolt og kom syni sínum til bjargar, áður en hann varð hluti af hinni fjölmennu „týndu liðsveit,“ uppflosnaðra fjölskyldna og heimila. Kærleikur var aflið sem læknaði og græddi; kærleikur sem við skynjum svo oft, en sýnum sjaldan.
Frá Sínaífjalli dynur í eyrum okkar: „Heiðra föður þinn og móður þína“ (2 Mós 20:12) og síðar þessi boð frá hinum sama Guði: „Þér skuluð búa saman í kærleika“ (K&S 42:45).
Fylgjum leiðsögn Drottins
Krjúpið til að biðja. Rísið upp til að þjóna Komið öðrum til bjargar. Allt er þetta mikilvægt í áætlun Guðs, til að gera hús að heimili og heimili að himnaríki.
Jafnvægi er lykilatriði hvað varðar helga ábyrgð okkar á heimilinu og í kirkjuköllunum okkar. Við verðum að nota heilbrigða skynsemi, innblástur og dómgreind, er við önnumst fjölskyldur okkar og uppfyllum kirkjukallanir okkar, því sérhver er ólýsanlega dýrmætur. Við megum ekki vanrækja fjölskyldur okkar. Við megum ekki vanrækja kirkjukallanir okkar.
Vöndum til verksins, forðumst hjáleiðir og fylgjum leiðsögn hans. Þá mun Drottinn, já, sá er tekur út verkið, segja við okkur, líkt og hann sagði er hann birtist Salómon, sem var húsbyggjandi á öðrum tíma: „Ég hefi helgað þetta hús, sem þú hefir reist, með því að ég læt nafn mitt búa þar að eilífu, og augu mín og hjarta skulu dvelja þar alla daga“ (1 Kon 9:3). Heimili okkar verða þá himnesk og fjölskyldur okkar eilífar og við munum einnig geta hjálpað, styrkt og blessað aðrar fjölskyldur.
Ég bið af auðmýkt og einlægni að við öll megum hljóta þessar blessanir. Í nafni Jesú Krists, amen.
Heimildir
1. Sjá bréf frá Æðsta forsætisráðinu, dagsett 11. febr. 1999; sjá Liahona, des. 1999, 1.